Daty w listopadowym kalendarzu

Listopad

01.11.1925 – urodziła się Karolina Rusz (zm. 1976), pisarka i poetka ludowa Śląska Cieszyńskiego

03.11.1765 – koło Mrągowa urodził się ks. Samuel Tomaszczyk (ur. ok. 1845), rektor szkoły garnizonowej w Grudziądzu, proboszcz parafii m.in. w Pomysku Wielkim, znawca języka kaszubskiego

03.11.1885 – w Końskiej na Zaolziu urodził się ks. Andrzej Buzek (zm. 1971), kaznodzieja, katecheta, kapelan pomocniczy wojska, historyk, publicysta, autor pieśni

05.11.1915 – w bitwie pod Kostiuchnówką na Wołyniu poległ Jan Łysek (zm. 1887), literat, działacz narodowy na Śląsku Cieszyńskim

05.11.1725 - poświęcenie i otwarcie nowego budynku szkoły ewangelickiej w Cieszynie

06.11.1865 – urodził się Bogdan Hoff (zm. 1932), malarz, nauczyciel rysunków, współtwórca Stowarzyszenia Miłośników Wisły

06.11.1735 – w Kołbutach pow. Szczytno urodził się ks. Jan Wilhelm Alexius (zm. 1805), polskojęzyczny pisarz mazurski

08.11.1925 – we Wrocławiu urodził się ks. Jerzy Gryniakow (zm. 1992), biblista, proboszcz parafii w Piotrkowie Trybunalskim, administrator parafii w Zelowie, rektor ChAT

09.11.1885 – w Waplewie, pow. Ostróda urodził się Reinhold Barcz (zm. 1942), gromadkarz mazurski, działacz narodowy

10.11.1935 – w Warszawie zmarł Władysław Macura (ur. 1896), muzyk, kompozytor, pianista, ilustrator, kierownik muzyczny w Polskim Radiu w Warszawie

11.11.1985 – w Poznaniu zmarł Paweł Rymorz (ur. 1896), uczestnik I wojny światowej, założyciel Towarzystwa Ewangelickiego w Poznaniu, długoletni  prezes Rady Parafialnej, działacz społeczny

11.11.1855 – w Kopenhadze zmarł Søren Kierkegaard (ur. 1813), duński filozof, poeta romantyczny i teolog, uznawany za jednego z prekursorów filozofii egzystencjalistycznej

12.11.1915 – urodził się ks. Władysław Santarius (zm. 1989), pracował w Śląskim Kościele Ewangelickim AW, duszpasterz ewangelizacyjno-misyjny

17.11.1985 – w Kolonii zmarł ks. Alfred Hauptman (ur. 1909), zwierzchnik diecezji katowickiej, prezes BPGA, proboszcz parafii z Zabrzu

20.11.1885 – w Warszawie urodził się ks. Feliks Teodor Gloeh (zm. 1960), działacz narodowy i społeczny

20.11.1925 – zmarł w Warszawie Stefan Żeromski (ur. 1864), wybitny powieściopisarz, dramaturg, publicysta, działacz społeczno-oświatowy

26.11.1905 – w Ustroniu urodził się ks. Andrzej Wantuła (zm. 1976), zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, profesor teologii

30.11.1795 – w Warszawie urodził się Jan Fryderyk Wilhelm Malcz (zm. 1852), lekarz w Warszawie

Nauka Marcina Lutra i jej nieprzemijające wartości

Zestawienie bibliograficzne

    Prezentowane zestawienie bibliograficzne zawiera wybór tekstów opublikowanych w polskich ewangelickich czasopismach („Zwiastun”, „Zwiastun Ewangelicki”, „Strażnica Ewangeliczna”, „Jednota”, „Kalendarz Ewangelicki”, „Rocznik Teologiczny ChAT”). Tematyka koncentruje się wokół nauki Marcina Lutra. Jest próbą jej interpretacji i pragnieniem zainteresowania czytelników omawianą problematyką. Trudne treści teologiczne przedstawione są prostym językiem, uwzględniającym popularnego odbiorcę. Część tekstów to tłumaczenia fragmentów dzieł reformatorów.

1. Artykuły Szmalkaldzkie  : [fragm.] dotyczący urzędu i dzieła Jezusa Chrystusa, czyli naszego odkupienia, „Ewangelik Pszczyński” – nr 5/6, s. 46

2. Barański, Łukasz: Tezy Marcina Lutra z 31. października 1517 roku, „Kalendarz Ewangelicki” R. 126(2012), s. 178-183

3. Broda, Jan: Przed 432 laty : wypisy na Dzień Reformacji, „Strażnica Ewangeliczna”  1949, nr 21, s. 2-4

4. Buzek, A.: Kościół w świetle luterańskich Ksiąg Symbolicznych, „Strażnica Ewangeliczna” 1955, nr 2, s. 27-29; 1955, nr 8, s. 122-124; 1955, nr 9, s. 141-142

5. J.Gr. (ks.): Luter a Biblia, „Strażnica Ewangeliczna” 1954, nr 19, s. 283-284

6. K.K. (ks.) (przekł.): Luter o swoim rozwoju na reformatora : z przedmowy do pierwszego tomu łacińskich pism z 1545 r. – na rok przed śmiercią, „Strażnica Ewangeliczna”  1955, nr 21, s. 315-317

7. Konfesja Augsburska, „Zwiastun” 1980, nr 8, s. 123-124; 1980, nr 9, s. 141-142; 1980, nr 10, s. 157; 1980, nr 11, s. 171-172; 1980, nr 13/14, s. 219-220; 1980, nr 15/16, s. 247-248

8. Gryniakow, Jerzy: Luter a diakonia, „Zwiastun” 1984, nr 1/2, s. 5

9.. Kotula, Karol: Powrót do świętej powagi nauki Lutra o łasce, „Strażnica Ewangeliczna” 1957, nr 21, s. 324-326

10. Krenz, O.: Luter o małżeństwie, „Strażnica Ewangeliczna”  1953, nr 18/19, s. 264-265

11. Księgi symboliczne autorstwa Melanchtona : [fragmenty], „Zwiastun” 1997, nr 20, s. 8-9

12. Lechicki, Czesław: Istota luteranizmu, „Strażnica Ewangeliczna”  1948, nr 19/20, s. 3-5

13. Maron, G.: Luter a modele wolności w jego czasach. „Rocznik Teologiczny ChAT” R. 25(1983), z. 2, s. 27-34

14. Meyer, Gustaw: Luter a kazania wigilijne, „Zwiastun” 1981, nr 24, s. 372-374

15. Michejda, Zbigniew: Dr Marcin Luter a muzyka kościelna, „Strażnica Ewangeliczna”  1955, nr 21, s. 321-322

16. Motyka, Jan: Luter a wychowanie, „Zwiastun” 1983, nr 18, s. 274-275; 1980, nr 17, s. 267-268; 1980, nr 18, s. 285-286; 1980, nr 19, s. 301-302; 1980, nr 20, s. 317-318; 1980, nr 21, s. 333-334; 1980, nr 22, s. 349

17. Narzyński, Janusz: Modlitwa w życiu i nauce Marcina Lutra,  „Zwiastun” 1967, nr 20, s. 308.313-314; 1967, nr 21, s. 331-332

18. Nasz reformator dr M. Luter o wychowaniu dzieci. „Strażnica Ewangeliczna” 1949, nr 17, s. 3

19. Niemczyk, W.: Luterska nauka o Zakonie i Ewangelii, „Rocznik Teologiczny ChAT” R. 1(1959),  s. 59-72

20. Niemczyk, Wiktor: Pod znakiem Ksiąg symbolicznych, „Strażnica Ewangeliczna”  1954, nr 21, s. 307-310

21. O.K. (ks.): Warownym grodem jest nasz Bóg, „Strażnica Ewangeliczna” 1956, nr 21, s. 317-318

22. Omega: Konfesja Augsburska, „Kalendarz Ewangelicki” R. 67(1954), s. 81-87

23. PM (oprac.): Rozumienie wolności u Lutra : fragmenty wykładu prof. K.H. zur Muehlena z Wydziału Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu w Bonn, wygłoszonego w ramach obchodów Tygodnia Kultury RFN w Polsce, „Zwiastun” 1989, nr 1/2, s. 13-14

24. Slawik, J.: Chrzest dzieci u Lutra. Ewolucja poglądów?, „Rocznik Teologiczny ChAT”  R. 41(1999), z. 1/2, s. 121-130

25. Trenkler, Ryszard: Nabożeństwo komunijne doby reformacyjnej, „Strażnica Ewangeliczna”  1953, nr 21/22, s. 300-302

26. Uglorz, M.: Świadectwo Lutra o Wieczerzy Pańskiej, „Rocznik Teologiczny ChAT” R. 28(1986), z. 1, s. 109-130

27. Uglorz, Manfred: Sola Scriptura. Cz. 1-4, „Zwiastun” 1983, nr 8, s. 116-117; 1983, nr 8, s. 133-134; 1983, nr 10, s. 148-149; 1983, nr 11, s. 166.171

28. Wantuła, Andrzej: Luter a Biblia, „Strażnica Ewangeliczna” 1955, nr 21, s. 319-321; 1955, nr 22, s. 333-335

29. Wojak, Tadeusz: Marcina Lutra wykład Psalmu pokutnego, „Zwiastun” 1983, nr 4, s. 51-52

30. Wrzos, Wojciech: Marcin Luter o Kościele, „Jednota” 1964, nr 7/8, s. 12-13

31. [Wypowiedzi] : czas, Bóg, Chrystus, nowe życie, miłość bliźniego, wiara, radość, Biblia, Kościół, dziękczynienie, modlitwa, Boże Narodzenie według Lutra, „Zwiastun” 1990, nr 20, s. 178-180 

 

Pomnik Ks. M. Lutra w Wittenberdze

      Fragmenty kazań
     ks. dr Marcina Lutra
       na różne niedziele
 i święta roku kościelnego
           w tłumaczeniu
       ks. Ryszarda Janika

     1.    Czy nie jesteś cudownym, miłym Bogiem? (Ps 118,21), „Zwiastun”1983, nr 18, s. 285 [WA 36,1,171]

      2.    Duch działa w nas i przez nas (Za 12,10a), „Zwiastun” 1983, nr 10, s. 149 [[WA 45,540]

      3.    Dwojakie widzenie (J 1,14), „Zwiastun” 1983, nr 2, s. 27 [WA 45,490]

     4.    Nasza zbroja : Słowo i modlitwa (Mt 4,10), „Zwiastun” 1983, nr 4, s. 60 [WA 47,758]

5.    Niedziela Wieczności (Obj 21,1), „Zwiastun”– 1983, nr 22, s. 340 [WA 34,126]

6.    Niesieni Ewangelią (Łk 15,5), „Zwiastun”1983, nr 8, s. 115 [WA 10,1,366]

7.    On stał się dla nas przekleństwem (Ga 3,13), „Zwiastun” 1983, nr 6, s. 92 [WA 52,807]

8.    On zostawił nam przykład (1 P 2,21), „Zwiastun” 1983, nr 5, s. 67 [WA 2,141]

9.    Owoc jedynie w Chrystusie (J 15,5), „Zwiastun” 1983, nr 17, s. 268 [WA 45,671]

10. Pańscy jesteśmy (Rz 14,8), „Zwiastun” 1983, nr 1, s. 11 [WA 48,206]

11. Pieśń zboru (2 Sm 23,1-2), „Zwiastun” 1983, nr 9, s. 131 [WA 54,33]

12. Przychodzi Pan (Za 9,9), „Zwiastun” 1983, nr 23, s. 354 [WA 37,201]

13. Przydaj nam wiary (Łk 17,5), „Zwiastun” 1983, nr 13/14, s. 199 [WA 32,85]

14. Radosna wiara (Ga 3,13), „Zwiastun” 1983, nr 12, s. 179 [WA 10,1,367]

15. Święto Reformacji (Mt 4,4), „Zwiastun” 1983, nr 20, s. 308 [WA 7,22]

16. Święto Żniw (Ps 145,15), „Zwiastun” 1983, nr 19, s. 290 [WA 31,443]

17. Tylko czwarta część (Łk 8,15), „Zwiastun”– 1983, nr 3, s. 35 [WA 17,156]

18. U Pana na zawsze (1 Ts 4,17), „Zwiastun” 1983, nr 21, s. 324 [WA 17,221]

19. Uczynki są pieczęcią wiary (Ef 2,10), „Zwiastun” 1983, nr 15/16, s. 245 [WA 10,1]

20. W wieczór wigilijny (Łk 2,10-11), „Zwiastun” 1983, nr 24, s. 370 [WA 52,46]

21. Wzbudzony dla usprawiedliwienia naszego (Rz 4,25), „Zwiastun” 1983, nr 7, s. 101 [WA 10,221]

Sola Scriptura

Ambona w kościele ewangelickim im. Lutra
w Chorzowie

  W kręgu kazań
 reformacyjnych

31. października będziemy obchodzić Pamiątkę Reformacji na okoliczność ogłoszenia w Wittenberdze przez ks. dr. Marcin Lutra w 1517 roku 95. tez.

Zapoczątkowało to nowy ruch religijnyu w wyniku, którego powstał Kościół Ewangelicko-Augsburski (Luterski).

Jedna z pięciu wyznawanych przez ewangelików zasad jest Sola Scriptura - Jedynie Pismo Święte, oznacza to, że jedynym źródłem wiary i życia chrześcijańskiego jest Biblia.

Słowo Boże stoi w centrum ewangelickiego nabożeństwa, wyraża się w liturgii, kazaniu, Sakramentach.

Nie ma ewangelickiego nabożeństwa bez zwiastowania Słowa Bożego (bez kazania) z ambony. Przekazuje ono wiernym treści religijne, naucza, wyjaśnia, umacnia słuchaczy w wierze w Boga, daje wskazania do życia zgodnego z przykazaniami Bożymi. Najczęściej oparte jest na wyznaczonym w perykopach kościelnych fragmencie Starego lub Nowego Testamentu. 

Podane niżej zestawienie bibliograficzne jest przykładem kazań wygłaszanych przez duchownych w parafiach będących miejscem ich służby duszpasterskiej, a wybranych do opublikowania na łamach czasopism ewangelickich w drugiej połowie XX w.

1. Czembor, Henryk: Stójcie w tej wolności (Ga 5,1), „Zwiastun” 1982, nr 20, s. 289-290

2. Czembor, Henryk: Warownym grodem jest nasz Bóg (Ps 46,2-4.8.9)[Psalm dnia], „Zwiastun”1985, nr 20, s. 290-291
Kazanie wygłoszone podczas radiowego nabożeństwa reformacyjnego w 1984 r.

3. Gross, Jan: Pamiętajcie na wodzów waszych (Hbr 13,7), „Zwiastun” 1989, nr 21/22, s. 290-291 Kazanie wygłoszone w czasie nabożeństwa radiowego 31.10.1988 r.

4. Janik, Ryszard: Wierni w naśladowaniu i służbie (Iz 62,6-7.10-12), „Zwiastun” 1990, nr 20, s. 178-179

5. Karpecki, Jan: Kazanie na Święto Reformacji (Hbr 13,7-8), „Strażnica Ewangeliczna” 1951, nr 22, s. 1-3

6. Kozieł, Jan: Radość usprawiedliwienia (Mt 5,6), „Zwiastun” 1988, nr 19/20, s. 290-291
Kazanie wygłoszone w czasie nabożeństwa radiowego w dniu 31.10.1987 r.

7. Kubisz, K.B.: Warownym grodem (Ps 46,8), „Strażnica Ewangeliczna”  1960, nr 21, s. 313-316

8. Kubisz, Karol B.: Pióro Reformacji (1 J 1,4; Ef 3,17), „Strażnica Ewangeliczna” 1958, nr 21, s. 314-315

9. Kulisz, Karol: U progu Święta Reformacji : kazanie wygłoszone dn. 27 października 1935 r., „Strażnica Ewangeliczna” 1949, nr 20, s. 1-4

10. Michelis, Zygmunt: Święto Reformacji (Dz 5,29), „Zwiastun” 1979, nr 20, s. 306-307
Kazanie wygłoszone 31.10.1963 r.

11. Polak, Jan: Reformacja (Rz 3,28), „Jednota”  1975, nr 11, s. 3-5

12. Preiss, Waldemar: Święto Reformacji (Obj 3,11) : kazanie, „Strażnica Ewangeliczna” 1952, nr 21, s. 278-280

13. Raszyk, Tadeusz: Święto Reformacji (Mt 5,3-10), „Zwiastun”1986, nr 19/20, s. 280-281
Kazanie wygłoszone podczas radiowego nabożeństwa reformacyjnego w 1985 r.

14. Reformacja zaspokoiła głód duszy (Am 8,11), „Strażnica Ewangeliczna” 1954, nr 20, s. 298

15. Romański, Edward: Jeśli Bóg z nami, któż przeciwko nam?, „Zwiastun” 1983, nr 20, s. 306-307
Kazanie wygłoszone w czasie radiowego nabożeństwa reformacyjnego dn. 31.10.1982 r.

16. Szurman, Tadeusz: Bądźmy żywym Kościołem (Rz 3,23-26), „Zwiastun Ewangelicki”  2010, nr 20, s. 4-5

17. Tranda, Bogdan: Dziedzictwo : na Święto Reformacji, „Jednota” 1966, nr 10, s. 3-5

18. Trenkler, Ryszard: Powołani do wolności (Ga 5,1-6), „Zwiastun” 1989, nr 19/20, s. 266-268

19. Trenkler, Ryszard: Święto Reformacji (Mt 6,9), „Zwiastun” 1984, nr 20, s. 306-307
Kazanie wygłoszone w czasie reformacyjnego nabożeństwa radiowego 1983 r.

20. Uglorz, Manfred: Usprawiedliwieni z łaski (Rz 3,19-28), „Zwiastun” 1980, nr 12, s. 178-179

Daty w październikowym kalendarzu 2025

04.10.1515 – w Wittenberdze urodził się Łukasz Cranach Młodszy (zm. 1586), niemiecki malarz, syn Lucasa Cranacha Starszego

06.10.1945 – Diakonat i Zakłady „Eben-Ezer” w Dzięgielowie wznawiają działalność

11.10.1585 – w Rudnej na Dolnym Śląsku urodził się Johann Heerman (zm. 1647), kaznodzieja w Chobieni nad Odrą, pieśniarz

11.10.1945 – w Monachium zmarł Bogumił Leyk (zm. 1860), kamieniarz, kaznodzieja gromadkarski, działacz mazurski

12.10.1845 – w Ramsgate k. Canterbury zmarła Elisabeth Fry (ur. 1780), brytyjska filantropka, działaczka chrześcijańska

13.10.1605 – w Genewie zmarł Teodor de Bèze (ur. 1519), francuski protestancki reformator religijny i teolog, współpracownik, następca Jana Kalwina

16.10.1555 – w Oksfordzie zginął na stosie ks. Nicholas Ridley (ur. ok.1500), biskup anglikański, reformator Kościoła

18.10.1685 – król Francji Ludwik XIV wydał edykt z Fontainebleu, odwołujący postanowienia edyktu nantejskiego, gwarantującego wolność wyznania francuskim protestantom (hugenotom). Hugenoci francuscy zostali zmuszeni do emigracji.

19.10.1585 – we Wrocławiu zmarł Jan Crato (ur. 1519), lekarz trzech cesarzy, humanista

19.10.1975 – w Warszawie zmarł ks. Mieczysław Rueger (ur. 1879), diakon, opiekun zakładów charytatywnych diecezji warszawskiej

22.10.1885 – we wsi Roda k. Ropczyc urodził się Stanisław Kot (zm. 26 12 1975), historyk kultury i wychowania, badacz dziejów Reformacji, dyplomata

23.10.1955 – w Warszawie ukonstytuował się Polski Komitet ŚFL

25.10.1825 - w Wiedniu urodził się Johann Strauss (zm. 1899), austriacki kompozytor, skrzypek, dyrygent

25.10.1705 – w Dörnfeld k. Rudolstadt urodził się Jan Fryderyk Endersch (zm. 1769), kartograf i matematyk w Elblągu

27.11.1845 – w Domaszewicach pod Kielcami urodził się Walery Przyborowski (zm. 1913), powieściopisarz, dziennikarz i historyk, uczestnik powstania styczniowego

29.10.1675 – w Zittau (Żytawa, Górne Łużyce) zmarł Andreas Hammerschmidt (ur. 1611/1612), organista, kompozytor.

29.10.1635 – w Remstädt koło Gotha zmarł ks. Bartholomäus Helder (ur. 1585), kompozytor, twórca pieśni kościelnych

31.10.1995 – w Londynie zmarł ks. Władysław Fierla (ur. 1920), biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego na Obczyźnie, redaktor miesięcznika „Poseł  Ewangelicki” (na emigracji)

Daty w kalendarzu wrześniowym

 Wrzesień'25

01.09.1945 – Dom Dziecka w Miechowicach wznowił swoją działalność

03.09.1865 – w Lubece urodził się Wilhelm Bousset (zm. 1920), egzegeta protestancki, twórca tzw. szkoły historii religii, profesor Nowego Testamentu na uniwersytecie w Giessen

03.09.1785 – w Gdańsku zmarł się ks. Jan Gotfryd Gusovius (ur. 05.04.1735), kaznodzieja ewangelicki, pisarz, tłumacz, lektor języka polskiego

03.09.1915 – w Cieszynie zmarł  Bernard Kotula (ur. 8 10 1875), nauczyciel, poeta, grafik, księgarz, folklorysta, autor prac z zakresu teorii rysunku 

04.09.1965 – w Lambarene zmarł Albert Schweitzer (ur. 14.01.1875), teolog, filozof kultury, lekarz, misjonarz, wirtuoz-organista

06.09.1995 – w Warszawie zmarł mecenas Brunon Umgelter (ur. 1910), współtwórca prawa kościelnego, długoletni prezes a później wiceprezes Konsystorza

09.09.1675 – Spener ogłosił  program reform Kościoła „Pia Desideria” (Pobożne życzenia), zapoczątkowując ruch pietystyczny

13.09.1565 – w Neuchâtel zmarł Guillaume (Wilhelm) Farel (ur. 1489), reformator szwajcarski

15.09.1525 – w Hadze zginął Jan van Woerden (ur. 1499), męczennik Reformacji w Holandii

17.09.1575 – w Zurichu zmarł Henryk Bullinger (ur. 1504), następca Zwingliego, reformator i przywódca Kościoła w Zurychu, teolog, historyk, pisarz

19.10.1975 – zmarł ks. Mieczysław Rüger (ur. 1879), nauczyciel religii, dyrektor diakonatu „Tabita”, zastępca proboszcza parafii św. Trójcy

19.09.1565 – we Wrocławiu zmarł Franciszek Koekritz Faber (ur. 1597), poeta śląski

19.09.1905 – w Surbiton k. Londynu zmarł Thomas Barnardo (ur. 04.07.1845), działacz charytatywny i oświatowy w Londynie, zw. „ojcem dzieci opuszczonych”

21.09.1965 – w Warszawie zmarł ks. Karol Wolfram (ur. 1899), profesor ChAT w Warszawie, tłumacz piętnastu ksiąg Nowego Testamentu

23.09.1935 – w Łomży zmarł ks. Kacper Mikulski (ur. 1840), działacz społeczno-narodowy, proboszcz w Łomży

25.09.1555 – w Augsburgu zawarto pokój religijny, na mocy którego uznano oficjalne Kościół Ewangelicki

27.09.1975 – w Węgrowie zmarł ks. Eugeniusz Jungto (ur. 1904), pracował w parafiach diecezji warszawskiej i mazurskiej

30.09.2005 – w Anglii zmarł ks. Eryk Cimała (ur. 1904), kapelan 2 Korpusu Wojska Polskiego, proboszcz polskiej parafii w Cambridge

30.09.1905 – w Łodzi zginął zastrzelony przez bojówkarzy Karol Juliusz Kunitzer (ur. 1834), przemysłowiec

Daty w sierpniowym kalendarzu 2025

 02.08.1955 – zlikwidowano wydziały teologiczne na Uniwersytecie Warszawskim i Jagiellońskim

03.08.1945 – zmarł w obozie dla internowanych Niemców w Świętochłowicach ks. Ryszard Ernest Wagner (ur. 1883), proboszcz parafii ewangelickiej w Bielsku, badacz dziejów parafii i ziemi bielskiej, autor książek

04.08.1985 – wmurowano kamień węgielny pod budowę kościoła w Brennej

04.08.1875 – w Kopenhadze zmarł Hans Christian Andersen (ur. 02 04 1805), pisarz duński, autor baśni, sztuk scenicznych, powieści, autobiografii

06.08.1855 – na Białorusi urodził się Adam Mahrburg (zm. 1913),  filozof, publicysta, nauczyciel, redaktor miesięcznika „Książka”

11.08.1875 – w Zduńskiej Woli urodził się Ignacy August Boerner (zm. 1933), inżynier mechanik, pułkownik WP, działacz niepodległościowy, współpracownik Józefa Piłsudskiego, minister poczty i telegrafów

13.08.1725 – w Piszu urodził się Jerzy Krzysztof Pisanski (zm. 1790), historyk Prus Książęcych

15.08.1895 – w Giżycku zmarł Marcin Gerss (Giersz) (zm. 1808), wydawca czasopism na Mazurach

16.08.1965 – zmarł ks. Lucjan Lewandowski (zm. 1869), proboszcz Rypinie i Ossówce, doktor prawa, patriota,

17.08.1885 – w Szczytnie urodził się Fryderyk Leyk (zm. 1968), mazurski działacz narodowy

17.08.1895 – powstanie Światowego Związku Chrześcijańskich Studentów

19.08.1625 - zmarł książę cieszyński Fryderyk Wilhelm (ur. 1601), ostatni z rodu Piastów

21.08.1595 – Synod Generalny w Toruniu zatwierdził Ugodę Sandomierską z 1570

23.08.1925 – w Toruniu urodził się ks. Jerzy Otello (zm. 1996), pracował w parafiach mazurskich, historyk publicysta, społecznik, bibliofil, kolekcjoner dzieł sztuki

24.08.1555 – na synodzie w Koźminku pod Kaliszem doszło do połączenia Braci Czeskich i Kościoła Reformowanego w Polsce

25.08.1645 – w Rostocku zmarł Hugo Grotius (ur. 1583), holenderski prawnik, filozof i dyplomata, zwany „ojcem” prawa międzynarodowego

28.08.1645  – z inicjatywy króla Władysława IV Wazy w Toruniu rozpoczęło się Colloquium Charitativum, którego celem było przywrócenie zgody religijnej w Polsce (zakończone 21.11.1645)

28.08.1685 – w Komorznie pod Byczyną urodził się ks. Jan Muthmann (zm. 1747), budowniczy Kościoła Jezusowego w Cieszynie, pisarz religijny

30.08.1825 – zmarł Marcin Boos (ur. 1762), kaznodzieja

31.08.1945 – rozwiązano dotychczasowy Niemiecki Kościół Ewangelicki (DEK), a powołano Ewangelicki Kościół Niemiec (EKD)

 

Ksiądz Robert Fiszkal - wspomnienie w 45. rocznicę śmierci

Życie i działalność

Ks. radca Robert Fiszkal (1908-1980) duchowny ewangelicki, radca Konsystorza, członek Synodu, przewodniczący Komisji Wychowania Chrześcijańskiego, proboszcz parafii w Chorzowie, Wiśle, budowniczy Domu Opieki dla Dorosłych w Dzięgielowie oraz kościoła w Wiśle Czarnem, działacz społeczny i narodowy, autor licznych artykułów w prasie ewangelickiej okresu międzywojennego i po drugiej wojnie światowej.

Ks. Robert Fiszkal
(1908-1980)

07.06.1908 – urodził się w Komornikach, powiat wieluński, w rodzinie Augusta Fiszkala i Berty zd. Gol

1929 – zdał maturę i rozpoczął studia na wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego w Warszawie

29.10.1933 – odbyła się ordynacja na duchownego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, po której został skierowany do parafii ewangelickiej w Osówce k. Lipna

1934 – przez kilka miesięcy jest wikariuszem senioralnym w Cieszynie

Od września 1934 – zostaje mianowany katechetą ewangelickim w szkołach średnich w Pszczynie i Rybniku

1937-1939 – proboszcz parafii ewangelickiej w Rybniku

1939-1945 – pozbawiony urzędu duchownego, mieszkał w Cieszynie, Komornikach, Kętach, utrzymywał się m.in. z pracy księgowego w Spółdzielni Rolniczej w Złoczewie, jako pracownik w tartaku w Trzyńcu

Od lipca 1945 – administrator w Chorzowie, w Siemianowicach i Bytomiu-Miechowicach, organizator parafii w Rybniku i Czerwionce.

1951-1956 – proboszcz parafii w Chorzowie

1946-1950 – pełnił obowiązki seniora Diecezji Katowickiej

Od 1950 – wszedł w skład Konsystorza i Naczelnej Rady Kościoła

1956-1978 – proboszcz parafii w Wiśle

1970 – odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu odrodzenia Polski

1977-1980 – Budowniczy domu opieki dla dorosłych w Dzięgielowie

05.04.1980 – zmarł w Cieszynie

09.04.1980 – w Cieszynie odbył się pogrzeb

Pełnione funkcje:

·         Sekretarz PRE,

·         członek komitetu redakcyjnego czasopisma „Strażnica Ewangeliczna”

1977 - ordynacja w Wiśle. Od lewej stoją: ks. J. Narzyński, ks. Carl Mau, ks. R. Fiszkal

 Biobibliografia

1.    A.J. (ks.): Nasi jubilaci. „Kalendarz Ewangelicki” R. 73(1960), s. 53-61

2.    Czembor H.: Określenia z dawnych czasów. „Zwiastun Ewangelicki” 2005, nr 7, s. 21
„Chorzowski słownik biograficzny” ma zawierać biogramy ks. Roberta Fiszkala, ks. Józefa Szerudy, ks. Rudolfa Mrowca

3.    Instalacja [ks. R. Fiszkala] : Wisła. „Strażnica Ewangeliczna” 1957, nr 8. s. 127

4.    Instalacja ks. Roberta Fiszkala : Chorzów. „Strażnica Ewangeliczna” 1953, nr 2/3, s. 29

5.    JAX: Budowniczowie Twoi śpieszą się …” : wspomnienie o śp. ks. Robercie Fiszkalu. „Zwiastun” 1980, nr 13/14, s. 202-204

6.    JAX: Ś[więtej pamięci] ks. radca Robert Fiszkal, „Kalendarz Ewangelicki” R. 95(1981), s. 72-75

7.    Jubileusz w Wiśle-Czarnem. „Zwiastun” 1997, nr 15, s. 24

Tablica pamiątkowa dedykowana ks. R. Fiszkalowi

8.    Ks. Robert Fiszkal. „Zwiastun” 1978, nr 18, s. 285

9.    Ksiądz Robert Fiszkal. „Zwiastun” 1980, nr 10, s. 146

10. N.: Z żałobnej karty : Skoczów. „Zwiastun Ewangelicki” 2008, nr 2, s. 21
Helena Fiszkal (1916-2008), żona śp. ks. R. Fiszkala

11. Odznaczeni z okazji 35-lecia PRL. „Zwiastun” 1979, nr 19, s. 299
 Księża odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski: Paweł Bocek, Robert Fiszkal, Alfred Jagucki, Karol B. Kubisz, Franciszek Duda, Paweł Kubiczek, Jerzy Otello, Edward Dietz, Jan Walter, Edward Busse, Woldemar Gastpary, Adolf Gloc, Janusz Narzyński, Mariusz Werner, Tadeusz Wojak, Gustaw Meyer

12. XWS: Wisła wspomniała proboszcza. „Zwiastun Ewangelicki” 2005, nr 9, s. 21

13. Szajthauer W.: Pamiętajcie na wodzów waszych : wspomnienie wiślańskich proboszczów. „Kalendarz Ewangelicki” R. 117(2003), s. 164-170
Mowa o ks. Janie Rakowskim, ks. Michale Kupferschmidzie, ks. Gustawie Kupferschmidzie ks. Jerzym Mrowcu, ks. Andrzeju Wantule, ks. radcy Robercie Fiszkalu, ks. Karolu Samcu

 

Myśli teologiczne ks. Roberta Fiszkala

Siłą napędową chrześcijaństwa jest i pozostanie Duch Święty.  Nie zastąpią go żadne encykliki, listy pasterskie, tygodnie ekumeniczne, dni Kościoła, konferencje na „szczycie kościelnym”, o czym tak głośno w świecie chrześcijańskim. Bez Ducha Świętego nabożeństwa i uroczystości kościelne, mogą być wspaniałymi i imponującymi widowiskami a wszelkie akcje charytatywne na rzecz biednych lub dotkniętych klęskami żywiołowymi – przejawami szlachetnych uczuć i dobrej organizacji. Natomiast wszystko to nabiera rumieńców prawdziwego życia duchowego, gdzie działa Duch Święty.

„Zwiastun” 1979, nr 11, s. 163

Bóg przez zmartwychwstanie Syna swego Jezusa Chrystusa dał nam niesłychane możliwości i aż dziw, dlaczego jeszcze ludzie chcą żyć i umierać o własnych siłach. Przecież zwycięzca jest wśród nas! Zmartwychwstanie bowiem to nie idea ani program zrodzony przy biurku, ale to rzeczywistość oparta na fakcie zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Został pokonany największy wróg ludzkości, którym jest szatan. Nasze życie stało się widownią triumfującego miłosierdzia Bożego.

„Zwiastun” 1978, nr 6, s. 83

 Ekumenia to nie uprawianie prozelityzmu, gdzie jeden partner pragnie pozyskać drugiego dla swego wyznania, ale współżycie członków różnych wyznań w duchu chrześcijańskiej miłości i poszanowania własnych odrębnych przekonań. Więcej – każde wyznanie posiada swoje szczególne dobra i jest odpowiedzialne za ich zachowanie. Właśnie w ekumenicznych kontaktach winniśmy zaprezentować to, co mamy.

                                                                                „Zwiastun” 1968, nr 9, s. 136