Nauka Marcina Lutra i jej nieprzemijające wartości

Zestawienie bibliograficzne

    Prezentowane zestawienie bibliograficzne zawiera wybór tekstów opublikowanych w polskich ewangelickich czasopismach („Zwiastun”, „Zwiastun Ewangelicki”, „Strażnica Ewangeliczna”, „Jednota”, „Kalendarz Ewangelicki”, „Rocznik Teologiczny ChAT”). Tematyka koncentruje się wokół nauki Marcina Lutra. Jest próbą jej interpretacji i pragnieniem zainteresowania czytelników omawianą problematyką. Trudne treści teologiczne przedstawione są prostym językiem, uwzględniającym popularnego odbiorcę. Część tekstów to tłumaczenia fragmentów dzieł reformatorów.

1. Artykuły Szmalkaldzkie  : [fragm.] dotyczący urzędu i dzieła Jezusa Chrystusa, czyli naszego odkupienia, „Ewangelik Pszczyński” – nr 5/6, s. 46

2. Barański, Łukasz: Tezy Marcina Lutra z 31. października 1517 roku, „Kalendarz Ewangelicki” R. 126(2012), s. 178-183

3. Broda, Jan: Przed 432 laty : wypisy na Dzień Reformacji, „Strażnica Ewangeliczna”  1949, nr 21, s. 2-4

4. Buzek, A.: Kościół w świetle luterańskich Ksiąg Symbolicznych, „Strażnica Ewangeliczna” 1955, nr 2, s. 27-29; 1955, nr 8, s. 122-124; 1955, nr 9, s. 141-142

5. J.Gr. (ks.): Luter a Biblia, „Strażnica Ewangeliczna” 1954, nr 19, s. 283-284

6. K.K. (ks.) (przekł.): Luter o swoim rozwoju na reformatora : z przedmowy do pierwszego tomu łacińskich pism z 1545 r. – na rok przed śmiercią, „Strażnica Ewangeliczna”  1955, nr 21, s. 315-317

7. Konfesja Augsburska, „Zwiastun” 1980, nr 8, s. 123-124; 1980, nr 9, s. 141-142; 1980, nr 10, s. 157; 1980, nr 11, s. 171-172; 1980, nr 13/14, s. 219-220; 1980, nr 15/16, s. 247-248

8. Gryniakow, Jerzy: Luter a diakonia, „Zwiastun” 1984, nr 1/2, s. 5

9.. Kotula, Karol: Powrót do świętej powagi nauki Lutra o łasce, „Strażnica Ewangeliczna” 1957, nr 21, s. 324-326

10. Krenz, O.: Luter o małżeństwie, „Strażnica Ewangeliczna”  1953, nr 18/19, s. 264-265

11. Księgi symboliczne autorstwa Melanchtona : [fragmenty], „Zwiastun” 1997, nr 20, s. 8-9

12. Lechicki, Czesław: Istota luteranizmu, „Strażnica Ewangeliczna”  1948, nr 19/20, s. 3-5

13. Maron, G.: Luter a modele wolności w jego czasach. „Rocznik Teologiczny ChAT” R. 25(1983), z. 2, s. 27-34

14. Meyer, Gustaw: Luter a kazania wigilijne, „Zwiastun” 1981, nr 24, s. 372-374

15. Michejda, Zbigniew: Dr Marcin Luter a muzyka kościelna, „Strażnica Ewangeliczna”  1955, nr 21, s. 321-322

16. Motyka, Jan: Luter a wychowanie, „Zwiastun” 1983, nr 18, s. 274-275; 1980, nr 17, s. 267-268; 1980, nr 18, s. 285-286; 1980, nr 19, s. 301-302; 1980, nr 20, s. 317-318; 1980, nr 21, s. 333-334; 1980, nr 22, s. 349

17. Narzyński, Janusz: Modlitwa w życiu i nauce Marcina Lutra,  „Zwiastun” 1967, nr 20, s. 308.313-314; 1967, nr 21, s. 331-332

18. Nasz reformator dr M. Luter o wychowaniu dzieci. „Strażnica Ewangeliczna” 1949, nr 17, s. 3

19. Niemczyk, W.: Luterska nauka o Zakonie i Ewangelii, „Rocznik Teologiczny ChAT” R. 1(1959),  s. 59-72

20. Niemczyk, Wiktor: Pod znakiem Ksiąg symbolicznych, „Strażnica Ewangeliczna”  1954, nr 21, s. 307-310

21. O.K. (ks.): Warownym grodem jest nasz Bóg, „Strażnica Ewangeliczna” 1956, nr 21, s. 317-318

22. Omega: Konfesja Augsburska, „Kalendarz Ewangelicki” R. 67(1954), s. 81-87

23. PM (oprac.): Rozumienie wolności u Lutra : fragmenty wykładu prof. K.H. zur Muehlena z Wydziału Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu w Bonn, wygłoszonego w ramach obchodów Tygodnia Kultury RFN w Polsce, „Zwiastun” 1989, nr 1/2, s. 13-14

24. Slawik, J.: Chrzest dzieci u Lutra. Ewolucja poglądów?, „Rocznik Teologiczny ChAT”  R. 41(1999), z. 1/2, s. 121-130

25. Trenkler, Ryszard: Nabożeństwo komunijne doby reformacyjnej, „Strażnica Ewangeliczna”  1953, nr 21/22, s. 300-302

26. Uglorz, M.: Świadectwo Lutra o Wieczerzy Pańskiej, „Rocznik Teologiczny ChAT” R. 28(1986), z. 1, s. 109-130

27. Uglorz, Manfred: Sola Scriptura. Cz. 1-4, „Zwiastun” 1983, nr 8, s. 116-117; 1983, nr 8, s. 133-134; 1983, nr 10, s. 148-149; 1983, nr 11, s. 166.171

28. Wantuła, Andrzej: Luter a Biblia, „Strażnica Ewangeliczna” 1955, nr 21, s. 319-321; 1955, nr 22, s. 333-335

29. Wojak, Tadeusz: Marcina Lutra wykład Psalmu pokutnego, „Zwiastun” 1983, nr 4, s. 51-52

30. Wrzos, Wojciech: Marcin Luter o Kościele, „Jednota” 1964, nr 7/8, s. 12-13

31. [Wypowiedzi] : czas, Bóg, Chrystus, nowe życie, miłość bliźniego, wiara, radość, Biblia, Kościół, dziękczynienie, modlitwa, Boże Narodzenie według Lutra, „Zwiastun” 1990, nr 20, s. 178-180 

 

Pomnik Ks. M. Lutra w Wittenberdze

      Fragmenty kazań
     ks. dr Marcina Lutra
       na różne niedziele
 i święta roku kościelnego
           w tłumaczeniu
       ks. Ryszarda Janika

     1.    Czy nie jesteś cudownym, miłym Bogiem? (Ps 118,21), „Zwiastun”1983, nr 18, s. 285 [WA 36,1,171]

      2.    Duch działa w nas i przez nas (Za 12,10a), „Zwiastun” 1983, nr 10, s. 149 [[WA 45,540]

      3.    Dwojakie widzenie (J 1,14), „Zwiastun” 1983, nr 2, s. 27 [WA 45,490]

     4.    Nasza zbroja : Słowo i modlitwa (Mt 4,10), „Zwiastun” 1983, nr 4, s. 60 [WA 47,758]

5.    Niedziela Wieczności (Obj 21,1), „Zwiastun”– 1983, nr 22, s. 340 [WA 34,126]

6.    Niesieni Ewangelią (Łk 15,5), „Zwiastun”1983, nr 8, s. 115 [WA 10,1,366]

7.    On stał się dla nas przekleństwem (Ga 3,13), „Zwiastun” 1983, nr 6, s. 92 [WA 52,807]

8.    On zostawił nam przykład (1 P 2,21), „Zwiastun” 1983, nr 5, s. 67 [WA 2,141]

9.    Owoc jedynie w Chrystusie (J 15,5), „Zwiastun” 1983, nr 17, s. 268 [WA 45,671]

10. Pańscy jesteśmy (Rz 14,8), „Zwiastun” 1983, nr 1, s. 11 [WA 48,206]

11. Pieśń zboru (2 Sm 23,1-2), „Zwiastun” 1983, nr 9, s. 131 [WA 54,33]

12. Przychodzi Pan (Za 9,9), „Zwiastun” 1983, nr 23, s. 354 [WA 37,201]

13. Przydaj nam wiary (Łk 17,5), „Zwiastun” 1983, nr 13/14, s. 199 [WA 32,85]

14. Radosna wiara (Ga 3,13), „Zwiastun” 1983, nr 12, s. 179 [WA 10,1,367]

15. Święto Reformacji (Mt 4,4), „Zwiastun” 1983, nr 20, s. 308 [WA 7,22]

16. Święto Żniw (Ps 145,15), „Zwiastun” 1983, nr 19, s. 290 [WA 31,443]

17. Tylko czwarta część (Łk 8,15), „Zwiastun”– 1983, nr 3, s. 35 [WA 17,156]

18. U Pana na zawsze (1 Ts 4,17), „Zwiastun” 1983, nr 21, s. 324 [WA 17,221]

19. Uczynki są pieczęcią wiary (Ef 2,10), „Zwiastun” 1983, nr 15/16, s. 245 [WA 10,1]

20. W wieczór wigilijny (Łk 2,10-11), „Zwiastun” 1983, nr 24, s. 370 [WA 52,46]

21. Wzbudzony dla usprawiedliwienia naszego (Rz 4,25), „Zwiastun” 1983, nr 7, s. 101 [WA 10,221]

Sola Scriptura

Ambona w kościele ewangelickim im. Lutra
w Chorzowie

  W kręgu kazań
 reformacyjnych

31. października będziemy obchodzić Pamiątkę Reformacji na okoliczność ogłoszenia w Wittenberdze przez ks. dr. Marcin Lutra w 1517 roku 95. tez.

Zapoczątkowało to nowy ruch religijnyu w wyniku, którego powstał Kościół Ewangelicko-Augsburski (Luterski).

Jedna z pięciu wyznawanych przez ewangelików zasad jest Sola Scriptura - Jedynie Pismo Święte, oznacza to, że jedynym źródłem wiary i życia chrześcijańskiego jest Biblia.

Słowo Boże stoi w centrum ewangelickiego nabożeństwa, wyraża się w liturgii, kazaniu, Sakramentach.

Nie ma ewangelickiego nabożeństwa bez zwiastowania Słowa Bożego (bez kazania) z ambony. Przekazuje ono wiernym treści religijne, naucza, wyjaśnia, umacnia słuchaczy w wierze w Boga, daje wskazania do życia zgodnego z przykazaniami Bożymi. Najczęściej oparte jest na wyznaczonym w perykopach kościelnych fragmencie Starego lub Nowego Testamentu. 

Podane niżej zestawienie bibliograficzne jest przykładem kazań wygłaszanych przez duchownych w parafiach będących miejscem ich służby duszpasterskiej, a wybranych do opublikowania na łamach czasopism ewangelickich w drugiej połowie XX w.

1. Czembor, Henryk: Stójcie w tej wolności (Ga 5,1), „Zwiastun” 1982, nr 20, s. 289-290

2. Czembor, Henryk: Warownym grodem jest nasz Bóg (Ps 46,2-4.8.9)[Psalm dnia], „Zwiastun”1985, nr 20, s. 290-291
Kazanie wygłoszone podczas radiowego nabożeństwa reformacyjnego w 1984 r.

3. Gross, Jan: Pamiętajcie na wodzów waszych (Hbr 13,7), „Zwiastun” 1989, nr 21/22, s. 290-291 Kazanie wygłoszone w czasie nabożeństwa radiowego 31.10.1988 r.

4. Janik, Ryszard: Wierni w naśladowaniu i służbie (Iz 62,6-7.10-12), „Zwiastun” 1990, nr 20, s. 178-179

5. Karpecki, Jan: Kazanie na Święto Reformacji (Hbr 13,7-8), „Strażnica Ewangeliczna” 1951, nr 22, s. 1-3

6. Kozieł, Jan: Radość usprawiedliwienia (Mt 5,6), „Zwiastun” 1988, nr 19/20, s. 290-291
Kazanie wygłoszone w czasie nabożeństwa radiowego w dniu 31.10.1987 r.

7. Kubisz, K.B.: Warownym grodem (Ps 46,8), „Strażnica Ewangeliczna”  1960, nr 21, s. 313-316

8. Kubisz, Karol B.: Pióro Reformacji (1 J 1,4; Ef 3,17), „Strażnica Ewangeliczna” 1958, nr 21, s. 314-315

9. Kulisz, Karol: U progu Święta Reformacji : kazanie wygłoszone dn. 27 października 1935 r., „Strażnica Ewangeliczna” 1949, nr 20, s. 1-4

10. Michelis, Zygmunt: Święto Reformacji (Dz 5,29), „Zwiastun” 1979, nr 20, s. 306-307
Kazanie wygłoszone 31.10.1963 r.

11. Polak, Jan: Reformacja (Rz 3,28), „Jednota”  1975, nr 11, s. 3-5

12. Preiss, Waldemar: Święto Reformacji (Obj 3,11) : kazanie, „Strażnica Ewangeliczna” 1952, nr 21, s. 278-280

13. Raszyk, Tadeusz: Święto Reformacji (Mt 5,3-10), „Zwiastun”1986, nr 19/20, s. 280-281
Kazanie wygłoszone podczas radiowego nabożeństwa reformacyjnego w 1985 r.

14. Reformacja zaspokoiła głód duszy (Am 8,11), „Strażnica Ewangeliczna” 1954, nr 20, s. 298

15. Romański, Edward: Jeśli Bóg z nami, któż przeciwko nam?, „Zwiastun” 1983, nr 20, s. 306-307
Kazanie wygłoszone w czasie radiowego nabożeństwa reformacyjnego dn. 31.10.1982 r.

16. Szurman, Tadeusz: Bądźmy żywym Kościołem (Rz 3,23-26), „Zwiastun Ewangelicki”  2010, nr 20, s. 4-5

17. Tranda, Bogdan: Dziedzictwo : na Święto Reformacji, „Jednota” 1966, nr 10, s. 3-5

18. Trenkler, Ryszard: Powołani do wolności (Ga 5,1-6), „Zwiastun” 1989, nr 19/20, s. 266-268

19. Trenkler, Ryszard: Święto Reformacji (Mt 6,9), „Zwiastun” 1984, nr 20, s. 306-307
Kazanie wygłoszone w czasie reformacyjnego nabożeństwa radiowego 1983 r.

20. Uglorz, Manfred: Usprawiedliwieni z łaski (Rz 3,19-28), „Zwiastun” 1980, nr 12, s. 178-179

Daty w październikowym kalendarzu 2025

04.10.1515 – w Wittenberdze urodził się Łukasz Cranach Młodszy (zm. 1586), niemiecki malarz, syn Lucasa Cranacha Starszego

06.10.1945 – Diakonat i Zakłady „Eben-Ezer” w Dzięgielowie wznawiają działalność

11.10.1585 – w Rudnej na Dolnym Śląsku urodził się Johann Heerman (zm. 1647), kaznodzieja w Chobieni nad Odrą, pieśniarz

11.10.1945 – w Monachium zmarł Bogumił Leyk (zm. 1860), kamieniarz, kaznodzieja gromadkarski, działacz mazurski

12.10.1845 – w Ramsgate k. Canterbury zmarła Elisabeth Fry (ur. 1780), brytyjska filantropka, działaczka chrześcijańska

13.10.1605 – w Genewie zmarł Teodor de Bèze (ur. 1519), francuski protestancki reformator religijny i teolog, współpracownik, następca Jana Kalwina

16.10.1555 – w Oksfordzie zginął na stosie ks. Nicholas Ridley (ur. ok.1500), biskup anglikański, reformator Kościoła

18.10.1685 – król Francji Ludwik XIV wydał edykt z Fontainebleu, odwołujący postanowienia edyktu nantejskiego, gwarantującego wolność wyznania francuskim protestantom (hugenotom). Hugenoci francuscy zostali zmuszeni do emigracji.

19.10.1585 – we Wrocławiu zmarł Jan Crato (ur. 1519), lekarz trzech cesarzy, humanista

19.10.1975 – w Warszawie zmarł ks. Mieczysław Rueger (ur. 1879), diakon, opiekun zakładów charytatywnych diecezji warszawskiej

22.10.1885 – we wsi Roda k. Ropczyc urodził się Stanisław Kot (zm. 26 12 1975), historyk kultury i wychowania, badacz dziejów Reformacji, dyplomata

23.10.1955 – w Warszawie ukonstytuował się Polski Komitet ŚFL

25.10.1825 - w Wiedniu urodził się Johann Strauss (zm. 1899), austriacki kompozytor, skrzypek, dyrygent

25.10.1705 – w Dörnfeld k. Rudolstadt urodził się Jan Fryderyk Endersch (zm. 1769), kartograf i matematyk w Elblągu

27.11.1845 – w Domaszewicach pod Kielcami urodził się Walery Przyborowski (zm. 1913), powieściopisarz, dziennikarz i historyk, uczestnik powstania styczniowego

29.10.1675 – w Zittau (Żytawa, Górne Łużyce) zmarł Andreas Hammerschmidt (ur. 1611/1612), organista, kompozytor.

29.10.1635 – w Remstädt koło Gotha zmarł ks. Bartholomäus Helder (ur. 1585), kompozytor, twórca pieśni kościelnych

31.10.1995 – w Londynie zmarł ks. Władysław Fierla (ur. 1920), biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego na Obczyźnie, redaktor miesięcznika „Poseł  Ewangelicki” (na emigracji)