Daty w
grudniu
01.12.1677 – w Szestnie na Mazurach urodził się ks. Andrzej Waszeta (zm. 1729),
kaznodzieja, popularyzator języka polskiego, bibliofil poloników
01.12.1859 – w Düsseldorfie zmarł Alfred Rethel
(ur. 1816), wybitny malarz i grafik.
02.12.1381 – zmarł Jan van Ruysbroek (ur. 1293), holenderski mistyk, autor pism
budujących
02.12.1977 – w Warszawie zmarł ks. Zygmunt Michelis (ur. 1890), proboszcz parafii Św. Trójcy w
Warszawie, zastępca biskupa Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego (1952-1958),
prezes Synodu, radca Konsystorza, działacz ekumeniczny, współpracował z pismami
„Tygodnik Powszechny”, „Biuletyn Ekumeniczny”, „Znak”, „Więź”
03.12.1922 – w Błędowicach Dolnych urodził się ks. dr Władysław Kiedroń (zm. 1992),
biskup Kościoła Ewangelickiego A.W. na Zaolziu
04.12.1689 – w Gdańsku urodził się Gottfried Lengnich (zm. 1774), historyk, prawnik, wydawca w Gdańsku
04.12.1906 – urodził się ks. Waldemar Lucer (zm. 1992), zwierzchnik diecezji wrocławskiej,
ekumenista
04.12.749 – w Mar Saba k. Jerozolimy zmarł Jan z
Damaszku (ur. ok. 650), teolog, filozof i pisarz, jeden z ostatnich
wielkich uczonych Kościoła greckiego, doktor Kościoła, uznany również jako
kaznodzieja, teolog i poeta.
05.12.1539 – w Sienie (Włochy) urodził się Faust Paweł Socyn (zm. 1604), włoski
humanista, kodyfikator antytrynitarzy polskich, twórca racjonalizmu religijnego
zwanego socynianizmem
05.12.1628 – w Głuszynie k. Namysłowa urodził się ks. Jan Acoluthus (zm. 1689),
kaznodzieja ewangelicki we Wrocławiu, inspektor szkolny na Śląsku, jeden z
redaktorów „Doskonałego kancjonału polskiego”
05.12.1852 – w Lesznej Górnej urodził się ks. Jan Pindór (zm. 1924), duchowny
ewangelicki, doktor teologii, pisarz religijny. Po ordynacji rozpoczął pracę
najpierw jako wikariusz a później proboszcz parafii w Cieszynie. Angażował się
w działalność Towarzystwa Ewangelickiego Oświaty Ludowej oraz organizował
związki młodzieżowe, trzeźwościowe i szkółki niedzielne na ziemi cieszyńskiej,
obrońca języka polskiego, tłumacz i redaktor książek religijnych, autor
pamiętników
06.12.1873 – w Borzymach k. Ełku zmarł Jan Wilhelm Ebel (ur. 1824),
ewangelicki duchowny, kaznodzieja, pedagog i poeta, autor i wydawca zbioru
kazań
07.12.1724 – w Toruniu został
stracony Jan Gotfryd Roesner (ur. 1658), burmistrz
Torunia, męczennik sprawy toruńskiej
07.12.1872 – urodził się Stefan Ludwik Lilpop (zm. 1923), zegarmistrz, kolekcjoner dzieł
sztuki, przemysłowiec w Warszawie
07.12.1874 – zmarł Lobegott Friedrich Konstantin von Tischendorf (ur. 1815), niemiecki biblista, odkrywca ponad dwudziestu kodeksów
majuskułowych. Posiadał doskonały wzrok, widział w szerszym paśmie niż
przeciętny człowiek. Znał wszystkie starożytne języki, na które przełożona
została Biblia.
07.12.1920 – w Ustroniu
urodził się Jan Cholewa (zm. 1966), pilot,
działacz harcerski
07.12.1957 – w Cieszynie zmarł ks. Jan Stonawski (ur. 1870), katecheta, duchowny na Śląsku
Cieszyńskim, publicysta, pisał artykuły patriotyczne, historyczne, religijne i
polemiczne, przyjaciel młodzieży
07.12.2005 – w
Pszczynie zmarł Józef
Kozieł (ur. 1912), nauczyciel, ekonomista,
założyciel i dyrygent chóru ewangelickiego w Pszczynie, sekretarz Rady
Parafialnej, kurator diecezji katowickiej, członek Rady Diecezjalnej
(1949-1985) i Synodu (1957-1984), radca Konsystorza (1972-1984)
07.12.1571– w Gdańsku urodził
się Andrzej Koene-Jaski (zm. 1636),
dyplomata, kupiec w Gdańsku
08.12.1649 – w Eilenburgu koło Lipska zmarł ks. Martin
Rinckhart (ur. 1586), duchowny luterański, poeta i
muzyk, kaznodzieja, autor pieśni religijnych („Dziękujmy Bogu wraz i sercem, i ustami, bo wielkość Jego spraw
objawia się nad nami”)
08.12.1691 – zmarł Ryszard Baxter (ur. 1615), autor
książki „O nawróceniu duszy do Boga”
08.12.1701 – we Wrocławiu
zmarł ks. Adam Rhegius (ur. 1629), duchowny
na Śląsku, pisarz religijny, współautor „Doskonałego kancjonału polskiego”
(Brzeg 1673)
08.12.1968 – w Warszawie zmarł ks. bp Karol Kotula (ur. 1884), biskup Kościoła
Ewangelicko-Augsburskiego, publicysta, współzałożyciel i pierwszy prezes
Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Poznaniu
09.12.1594 – w Sztokholmie urodził
się Gustaw II Adolf (zm. 1632), król
szwedzki, obrońca ewangelicyzmu, twórca nowoczesnego państwa szwedzkiego
09.12.1919 – w Trzanowicach urodził się ks. Stanisław Żwak (zm. 1996), duchowny ewangelicki, proboszcz parafii w Opolu i Lewinie Brzeskim
09.12.1953 – w Toruniu zmarł Paweł Klimosz (ur. 1879), działacz narodowy na Mazurach, pedagog,
inspektor szkolny, organizator polskiego szkolnictwa na Mazurach,
współzałożyciel Muzeum Mazurskiego, kurator Diecezji Pomorsko-Wielkopolskiej
Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego
09.12.2006 – w Dzięgielowie zmarł ks. Jan Motyka (ur. 1910), wieloletni
proboszcz parafii w Pszczynie i Studzionce, autor książek „Bóg i my”, „Abym był
Jego własnością”
10.12.1561 – w Ulm zmarł Caspar Schwenckfeld von
Ossig (ur. 1489), niemiecki
mistyk protestancki, zwolennik luteranizmu
10.12.1884 – we Wrocławiu zmarł August Mosbach (ur. 1817), historyk we Wrocławiu, współzałożyciel i członek Poznańskiego
Towarzystwa Przyjaciół Nauk
10.12.1896 – zmarł Alfred Bernhard Nobel (ur. 1833), szwedzki chemik i przemysłowiec, wynalazca dynamitu (1866)
i innych środków wybuchowych
10.12.1968 – w Bazylei zmarł Karol Barth (ur. 1886), wybitny szwajcarski teolog i duchowny
ewangelicko-reformowany, twórca teologii dialektycznej
11.12.1792 – urodził się Jakob Mohr, autor słów popularnej kolędy „Cicha noc”
11.12.1908 – urodził się ks. Waldemar Preiss (zm. 1973), proboszcz parafii w Bydgoszczy,
działacz narodowy i społeczny, redaktor pisma „Przegląd Ewangelicki”
11.12.1925 – w Warszawie zmarł Jan Fryderyk Heurich (ur. 1873), architekt w Warszawie
11.12.1987 – zmarł ks. Eugeniusz Sauter (ur. 1909), duchowny, administrator parafii w
Płocki i Kutnie
13.12.1769 – w Lipsku zmarł Christian Fürchtegott
Gellert (ur. 1715), ewangelicki teolog i poeta,
autor pieśni pasyjnych
14.12.1666 – w Węgorzewie urodził się ks. Jerzy Andrzej Helwing (zm. 1748),
wybitny przyrodnik w Królewcu
14.12.1907 – w Aleksandrowicach k. Bielska urodził
się Karol Badura (zm. 1983), artysta
malarz, poeta, tworzący we Włoszech, odznaczony Nagrodą Leonarda da Vinci i
Nagrodą Dante Alighieri
14.12.1978 – w Pittsburgu zmarł Władysław Buzek (ur. 1909), metalurg, pracował m.in. w hucie w
Trzyńcu (Zaolzie), w zakładach metalurgicznych w Brazylii i Kanadzie, tłumacz
prac naukowych
15.12.1801 – w Saksonii urodził się Karol August Freyer (zm. 1883), muzyk,
kompozytor, pedagog w Warszawie,
15.12.1909 – w Orłowej na Zaolziu urodził się ks. Władysław Fierla (zm. 1995), biskup
Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego na Obczyźnie, wydawca i redaktor „Posła
Ewangelickiego”
16.12.1859 – zmarł Wilhelm Grimm (ur. 1786), brat Jakoba Grimma, filolog, zbieracz niemieckich baśni i
podań
16.12.1922 – zabójstwo Gabriela Narutowicza (ur. 1865), profesor politechniki w Zurychu,
minister robót publicznych, minister spraw zagranicznych, pierwszy prezydent RP
16.12.1990 – w Katowicach w wypadku ulicznym zginął Jan Tacina (ur. 1909), folklorysta Śląska Cieszyńskiego, zbieracz pieśni ludowych,
dokonał nowego opracowania „Choralnika
kościelnego”
17.12.1860 – w Szczytnie urodził się Bogumił Leyk (zm. 1945), działacz narodowy na Mazurach
17.12.1882 – w
Brodowie urodził się Michał Żywiec (zm. 1954), wójt, członek rady
parafialnej, działacz na rzecz Mazurów, domagał się polskich nabożeństw w
kościele ewangelickim
18.12.1701 – w Toruniu urodził się Jan Daniel Hoffmann (zm. 1766),
historyk, bibliograf, pedagog w Toruniu i Elblągu
18.12.1777 – w Cisownicy pod Cieszynem urodził się Jerzy Gajdzica (zm. 1840), rolnik,
samouk, bibliofil
18.12.1803 – w Weimarze zmarł ks. Johannes Gottfried Herder (ur. 1744), niemiecki krytyk, teolog
i filozof, znawca literatury i sztuki, nadworny kaznodzieja i superintendent w
Bückebugu, potem w Wiemarze, prezes Konsystorza czołowa postać okresu Burzy i
Naporu
18.12.1908 – urodził się ks. Adam Hławiczka (zm. 1995), duchowny, muzyk, opracował śpiewnik
dla dzieci i młodzieży, proboszcz parafii w Katowicach
18.12.1995 – zmarł Erwin Mikler (ur. 1957), duchowny,
pierwszy proboszcz samodzielnej parafii w Brennej Górki, wykładowca ChAT
19.12.1838 – zmarł Christian Gottlieb Blumhardt
19.12.1912 – w Simoradzu urodził się ks. Gustaw Molin (zm. 1993), proboszcz
parafii w Międzyrzeczu
19.12.1940 – w obozie koncentracyjnym w Dachau zginął ks. Leon Witold May, duchowny ewangelicki, proboszcz parafii
w Tomaszowie Mazowieckim, działacz społeczny, wychowawca młodzieży, zwierzchnik
Diecezji Piotrkowskiej
19.12.1984 – w Rybniku zmarł ks. Edward Romański (ur. 1912), duchowny ewangelicki, poeta,
kaznodzieja, radca Konsystorza, członek Komisji Liturgicznej, przewodniczący
Synodalnej Komisji Pastoralnej
20.12.1552 – w Torgau zmarła Katarzyna von Bora (ur. 1499), żona reformatora Marcina Lutra
20.12.1807 – we Wrocławiu zmarł ks. Paweł Twardy (ur. 1737), duchowny we Wrocławiu, pisarz
religijny
20.12.1900 – w Majkowicach urodził się Oskar Kotula (zm. 1967), nauczyciel,
działacz oświatowy i ludowy
21.12.1672 – na Dolnym Śląsku urodził się ks. Beniamin Schmolk (zm. 12.02.1737),
pieśniarz, autor ok. 1183 pieśni, diakon a później proboszcz parafii w Świdnicy
21.12.1672 – urodził się ks. Johann Christoph Schwedler (zm. 1730), duchowny, kaznodzieja,
proboszcz w Wieży k. Gryfowa Śląskiego, autor 500 pieśni
21.12.1900 – w Wędryni urodził się Józef Michejda zm. 1991), energetyk,
pionier i inicjator racjonalnego użytkowania energii elektrycznej, działacz społeczny,
redaktor
22.12.1855 – w
Edynburgu zmarł Walerian Krasiński (ur.
1795), historyk, publicysta, autor pierwszego „Zarysu dziejów Reformacji w
Polsce”
22.12.1899 – w Northfield (USA) zmarł Dwight Lyman Moody (ur. 1837), wybitny
ewangelista amerykański
22.12.1902 – urodził się ks. Henryk Zalewski (zm. 1984),
duchowny, początkowo katecheta w Łodzi, do wybuchu II wojny światowej
pracuje w parafiach nadbużańskich, po wojnie podejmuje pracę duchownego w
Kościele Metodystycznym w Ostródzie, potem w Łodzi. Wraca do pracy w Kościele
Ewangelickim, obejmuje parafię w Diecezji Mazurskiej
22.12.1984 – zmarł ks. Woldemar Gastpary (ur. 1908), duchowny, historyk Kościoła,
prezes Synodu, rektor ChAT
22.12.2005 – w szpitalu w
Jastrzębiu Zdroju zmarł ks. Marcin Lukas (ur. 1942), duchowny, od 1981 r. proboszcz parafii w Wodzisławiu
Śląskim
23.12.1597 – w Bolesławcu urodził się Martin Opitz (zm. 1639), poeta, tłumacz
i teoretyk literatury
23.12.1648 – w Gordonstown (Szkocja) urodził się Robert Barclay (zm. 1690), teolog
szkocki; teoretyk doktryny kwakrów, więziony za prowadzenie działalności
misyjnej
23.12.1982 – w Jastrzębiu Zdroju zmarł ks. Józef Krop (ur. 1912), proboszcz
parafii w Golasowicach (urodził się w Lesznej Górnej 25.12.1912)
23.12.1983 – w Rzymie zmarł wybitny malarz Karol Badura (ur. 1907), odznaczony
Nagrodą Leonarda da Vinci i Nagrodą Dante Alighieri
24.12.1541 – w Bazylei zmarł Andrzej Karlstadt (ur. 1480/86), teolog reformacyjny, przeciwnik
Marcina Lutra
24.12.1593 – w Cieszynie urodził się Adam Christian Agricola (zm. 1645),
nadworny kaznodzieja ewangelicki w Cieszynie, Meklemburgii, Brandenburgii i
Królewcu .
24.12.1875 – w Końskiej urodził się Karol Kluz (zm. 1957), nauczyciel,
działacz społeczny
24.12.1928 – zmarła Matylda Wrede (zm. 1928), opiekunka więźniów w Szwecji
25.12.1791 – w Piszu urodził się ks. Gotfryd Schultz (zm. 1867),
duchowny na Mazurach, pisarz religijny, redaktor i wydawca „Ewangelickiego
Tygodnika Gminnego” i „Polsko-Ewangelickiego Posła Kościelnego”
25.12.1912 – w Lesznej Górnej urodził się ks. Józef Krop (zm. 1982), duchowny w parafiach: Golasowice, Ruptawa, Gołkowice,
zmarł 23.12.1982 r. w szpitalu w Jastrzębiu
25.12.1969 – zmarł Paweł Pustówka (ur. 1879), nauczyciel, organista, zainteresowany
folklorem muzycznym, zbierał i zapisywał melodie i słowa pieśni ludowych;
kompozytor
25.12.1975 – zmarł Adam Baworowski (ur. 1950), duchowny, wikariusz parafii w
Mikołowie, Żorach i Warszowicach
26.12.1555 – urodził się Jan Arndt (zm. 1621), kaznodzieja, autor „Czterech ksiąg
o prawdziwym chrześcijaństwie”
26.12.1735 – w Bielsku urodził się Jan Traugutt Bartelmus (zm. 1809),
duchowny, pisarz, bibliofil, proboszcz w Cieszynie, generalny superintendent
dla Moraw, Śląska i Galicji, który wygłaszał kazania w języku polskim
26.12.1889 – w Wędryni na Zaolziu urodził się ks. Jan Szeruda (zm. 1962), teolog,
biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, profesor katedry egzegezy Starego
Testamentu i języka hebrajskiego
26.12.1969 – w Pradze zmarł ks. Josef Luki Hromadka (ur. 1889), czeski duchowny ewangelicki,
irenolog i ekumenista.
27.12.1571 – urodził się Jan Kepler (zm. 1630), niemiecki matematyk, astronom, wybitna
postać rewolucji naukowej w XVII wieku
27.12.1901 – w Dolnym Żukowie (Zaolzie) urodził się Jan Gawlas (zm. 1965), kompozytor,
wirtuoz-organista, chórmistrz, pedagog
27.12.1970 – w Pruszkowie
zmarła Emilia Sukertowa-Biedrawina (ur. 1887), historyk, działacz społeczny na Mazurach, pisarka
28.12.1524 – zmarł dr Jan Staupic, wikariusz generalny augustianów, duszpasterz
młodego Lutra
29.12.1894 – w Warszawie urodził się Jan Stanisław Gebethner (zm. 1981), księgarz i wydawca
29.12.1899 – w Genewie urodził się Eugeniusz Bodo, właściwie Bohdan Junod
(zm. 1943), z pochodzenia Szwaјcar naјpopularnieјszy polski aktor filmowy i
teatralny, reżyser, scenarzysta, właściciel wytwórni filmoweј „Sfinks”
29.12.1805 – w Cieszynie zmarł ks. Jan Kłapcia (ur. 1759), duchowny, pisarz religijny
30.12.1987 – zmarł ks. Tadeusz Bogucki (ur. 1921), duchowny, pracujący w parafiach mazurskich, potem w
Bielsku-Białej (diecezja cieszyńska), kaznodzieja, katecheta
31.12.1384 – zmarł John Wyclif (ur. 1329), angielski teolog i reformator religii chrześcijańskiej,
profesor teologii Uniwersytetu w Oksfordzie i duchowny katolicki uznawany za
prekursora reformacji, autor pierwszego anglojęzycznego przekładu Biblii
31.12.1655 – w czasie oblężenia Tykocina zmarł Janusz Radziwiłł II (ur. 1612), hetman
wielki litewski, znany z Potopu Henryka Sienkiewicza
31.12.1840 – w Lublinie urodził się Michał Arct (zm. 1916), księgarz i
wydawca
31.12.1968 – zmarł Fryderyk Leyk (ur. 1885), działacz narodowy na Mazurach
