Beztroska

Pamięci Księdza Biskupa

Ks. bp Janusz Narzyński (1928-2020)

Ksiądz Biskup Janusz Narzyński (1928-2020)

14.03.1928 – urodził się w Warszawie.

1949-1953 – studiował na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego.

06.05.1956 – ordynowany na duchownego przez ks. bp. Karola Kotulę.

1958 – wikariusz parafii w Mrągowie.

1959-1960 – stypendysta ŚFL na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu w Getyndze (Niemcy)

1958-1965 – katecheta i prefekt w Parafii Wniebowstąpienia Pańskiego w Warszawie przy ul. Puławskiej.

1965-1975 – wikariusz zwierzchnika Kościoła ks. bp. Andrzeja Wantuły.

03.02.1975 – Kolegium Wyborcze Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce wybrało go Biskupem Kościoła.

06.04.1975 – konsekrowany i wprowadzony w urząd biskupa w kościele św. Trójcy w Warszawie; 

1983-1986 – prezes Polskiej Rady Ekumenicznej.

Od 1986 – wiceprezes Polskiej Rady Ekumenicznej.

 02.05.1991 – uroczyste pożegnanie Biskupa odchodzącego na emeryturę.

1949-1993 – pracownik naukowy Wydziału Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego, a następnie ChAT w Warszawie. 

17.07.2019 – zmarła żona Barbara Enholc-Narzyńska (ur. 1931)

Opracowane na podstawie:

www.luteranie.pl,

https://pl.wikipedia.org/wiki/Janusz_Narzy%C5%84ski [dostęp: 15.03.2020]

Studzionka, uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego
pod budowę domu katechetycznego (15.07.1984)

Myśl teologiczna ks. bp. Janusza Narzyńskiego

Krzyż bez pojednania jest wyrokiem śmierci, ale Krzyż Chrystusowy jako krzyż pojednania jest bramą do życia.

"Zwiastun" 1983, nr 6, 83

Obecność Chrystusa, nieustanne Jego działanie jest warunkiem istnienia Kościoła.

"Zwiastun" 1975, nr 11, s. 176

Potrzebujemy takiej wizji Kościoła i jego pracy, która by ukazywała istotę i pełnię radosnej nowiny o Jezusie Chrystusie w naszym życiu. (...) Potrzebna jest taka wizja Kościoła i taki Kościół, który będzie nie tylko służył światu, ale go również współkształtował. (...) Żadna też wizja Kościoła, choćby i najbardziej słuszna, nie może być urzeczywistniona, jeżeli nie spocznie na mocnym fundamencie naszego wyznania wiary i świadectwie naszego życia.

"Zwiastun" 1975, nr 11, s 163

Zwiastowanie Słowa Bożego jest zawsze najważniejszym zadaniem Kościoła. Cała praca kościelna traci sen z chwili, kiedy Kościół nie wypełnia tego zadania. (…) Między Wniebowstąpieniem a powtórnym przyjściem Jezusa Chrystusa Kościół jako narzędzie Ducha Świętego jest powołany do składania świadectwa wszystkim ludziom o Królestwie Bożym. Zwiastowanie Ewangelii nie jest sprawą tylko duchownych, ale wszystkich wierzących. Jest to największa służba, jaką powierzył nam Jezus.

"Zwiastun" 1976, nr 11, s. 163

We współczesnym rozumieniu słowa ewangelizacja głównymi czterema filarami jej są: 1. zwiastowanie, 2. Diakonia (służba), 3. wspólnota, 4. medytacja.

"Zwiastun" 1976, nr 10, s. 149

Bibliografie opracowane przez ks. bp. Janusza Narzyńskiego

1. Bibliografia prac ks. prof. dr. Wiktora Niemczyka. „Rocznik Teologiczny” R. 10(1968), z. 1,  s. 17-31.

2. Bibliografia Wydziału Teologii Ewangelickiej U.W. i ChAt (1919-1964), „Rocznik Teologiczny” R. 8(1966), s. 319-350.

3. Bibliografia prac Profesora Oskara Bartla, „Rocznik Teologiczny” R. 10(1968), z. 2, s. 12-19.

4. Bibliografia publikacji pracowników Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie za lata 1954-1974. „Rocznik Teologiczny” R. 16(1974), z. 1/2, s. 183-256.

5. Bibliografia prac ks. bp. Janusza Narzyńskiego, „Rocznik Teologiczny” R. 35(1993),  z. 2,  s. 11-21.

6. Bibliografia prac ks. dr. A. Wantuły, [w:] Kościół i teologia. Praca zbiorowa dla uczczenia 60-lecia urodzin ks. bp. dr. A. Wantuły, red. I. Heintze, Warszawa 1965, 167-180.

7. Bibliografia prac ks. dr. A. Wantuły za lata 1965-1979, „Kalendarz Ewangelicki” 1972, s. 211-218.

8. Ważniejsze druki i pisma w języku polskim dotyczące Marcina Lutra, [w:] F. Lau, Marcin Luter, Warszawa 1966, s. 202-216.

Ks. bp Janusz Narzyński – bibliografia przedmiotowa w wyborze

9. [Badura Jan], NPW ksiądz biskup dr Janusz Narzyński : w 65. rocznicę urodzin, „Ewangelik Pszczyński” 1993, nr 2, s. 4-5.

10. Biskup Janusz Narzyński ukończył 80 lat, „Zwiastun Ewangelicki” 2008, nr 7, s. 22.

11. Brzóska Marcin, Wspominam dowody łaski Pana : jubileusz bpa Janusza Narzyńskiego, „Zwiastun Ewangelicki” 2006, nr 10, s. 19.27.

12. 40[Czterdziestolecie] ordynacji księdza biskupa dra Janusza Narzyńskiego, „Ewangelik Pszczyński” 1996, nr 5/6, s. 21.

13. Dębski Andrzej, Jubileusz bpa J. Narzyńskiego, „Zwiastun Ewangelicki” 1998, nr 7, s. 22.

14. Doktorat honoris causa dla ks. biskupa Janusza Narzyńskiego, „Zwiastun” 1990, nr 2, s. 14.

15. Łyko Z.: Jubileusz Księdza Biskupa Janusza Narzyńskiego. . „Rocznik Teologiczny” R. 35, 1993,  z. 2,   s. 7 -9

16. R.J.(ks.), Cudowna służba, którą Bóg dozwala : jubileusz 40-lecia ordynacji biskupa Janusza Narzyńskiego, „Zwiastun Ewangelicki” 1996, nr 10, s. 28-29.

17. (P), U progu drugiego dziesięciolecia, „Kalendarz Ewangelicki” 1986, s. 74-75.

18.Wojtowicz Andrzej, W służbie Kościoła : w sześćdziesiątą rocznicę urodzin ks. bpa Janusza Narzyńskiego, „Zwiastun” 1988, nr 6, s. 83-84.

Opracowała: Jadwiga Badura

Mroźny poranek

Poświęcenie szkoły w Kozakowicach

Budynek szkoły w Kozakowicach. Stan obecny (2019)

W niedzielę, dnia 8. września r.b. [1901]. obchodziły gminy Górne i Dolne Kozakowice, należące do zboru Goleszowskiego, nader ważną i pamiętną uroczystość – bo uroczystość poświęcenia nowo wybudowanej jedno-klasowej publicznej szkoły, z wykładowym językiem polskim. Kazanie wygłosił miejscowy proboszcz ks. Broda, na temat: „Szkoła powinna być zakładem nie tylko naukowym i wychowawczym ale i religijnym." Funkcyę poświęcenia dokonał ks. Źlik z Cieszyna, który wyraził wielką radość i szczęście z powodu tego, że przypadło na niego zadanie poświęcenia naszej szkoły w tej gminie, z którą jest związany naimilszemi wspomnieniami» jako z wioską rodzinną rodziny Żlików z Cieszyna! Przy pięknej pogodzie, w udziału licznie  zgromadzonego ludu i kilkunastu nauczycieli, obchodzono tę dawno pożądaną uroczystość. Po uroczystości bawiono się ochoczo u przełożonego gminy, Jerzego Niemca, gdzie wniósł ks. Janik toast na zdrowie przełożonych gmin Górnych i Dolnych Kozakowic i budowniczego p. Kohota, p. nauczyciel Łamacz na zdrowie pp. pastorów, ks. Żlik na zdrowie nauczycieli szkół ludowych, na końcu znowu p. Łamacz na zdrowie gospodarzy domu za gościnne przyjęcie – Niech Pan Bóg błogosławi dziełu naszemu!

Przedruk:
Z Kościoła i szkoły. Szląsk – Kozakowice, „Przyjaciel Ludu”, red. F. Michejda,  Cieszyn R. 17(1901), nr 18, s.143-144 [zachowano oryginalną pisownię]

140. rocznica urodzin ks. Jana Stonawskiego (1870-1957)

8.07.1950 - uroczystość 80. urodzin  ks. Jana Stonawskiego. Przybyło aż 120 gości. Siedem lat później zmarł. Zdjęcie przedstawia ks. Jana Stonawskiego (stoi drugi od lewej) w otoczeniu duchownych ewangelickich, którzy byli jego wychowankami.

Daty w kalendarzu

Styczeń 2020

01.01.1885 – ukazał się pierwszy numer „Przyjaciela Ludu” wydawanego przez ks. Franciszka Michejdę dla ewangelików Śląska Cieszyńskiego

03.01.1890 – urodził się ks. Otton Krenz (zm. 1962), duchowny, wychowawca, publicysta, pracował w licznych parafiach diecezji warszawskiej

06.01.1920 – ks. bp Juliusz Bursche w asyście ks. sen. F. Michejdy, ks. Artura Schmidta i ks. Jerzego Kubaczki dokonał w kościele Jezusowym pierwszej czynności urzędowej: instalacji ks. K. Kulisza i ks. Rudolfa Wrzecionki oraz ordynacji księży Jerzego Badury, Franciszka Buchwałdka, Karola Krzywonia, Karola Trombika. Po nabożeństwie odbył się bankiet, na którym przemówił ks. Józef Londzin.

07.01.1875 – w Lipnie urodził się ks. Adolf Henryk Rondthaler (zm. 1941), duchowny, pedagog w Warszawie, ewangelicki publicysta

08.01.1560 – w Pińczowie zmarł Jan Łaski (ur. 1499) reformator polski, jeden z tłumaczy Biblii Brzeskiej

10.01.1890 – w Monachium zmarł Ignacy Döllinger (ur. 1799), historyk Kościoła, Kościół Starokatolicki

12.01.1900 – w Cieszynie urodził się Andrzej Hławiczka (zm. 19 76), inżynier-leśnik, działacz sportowy i turystyczny, publicysta

12.01.1730 – zmarł  Johann Christoph Schwedler (ur. 1672), duchowny, kaznodzieja, proboszcz parafii w Wieży koło Gryfowa Śląskiego, autor 500 pieśni

12.01.1730 – edykt cesarski na mocy, którego trzej ewangeliccy księża za sprzyjanie pietyzmowi musieli opuścić Cieszyn (Muthman, Steimetz, Zasadius)

14.01.1520 – papież rzucił bullę klątwy na Marcina Lutra

16.01.2000 – po 55 latach w  Siemianowicach Śląskich podpisano deklarację zwrotu kościoła Marcina Lutra parafii ewangelickiej

16.01.1920 – w Lipniku urodził się ks. Rudolf Mrowiec (zm. 02.02.2000). Po ordynacji w 1949 roku został skierowany do Miechowic do Domu Dziecka pracował w parafii w Szczytnie, Kętrzynie, Giżycku, gdzie od 1951 r. został wybrany na proboszcza parafii. W latach 1955-1956 pracował w parafii w Lublinie. W grudniu 1956 objął parafię w Chorzowie. Współpracował z Komisją Przekładu Pisma Świętego i w zespole tłumaczącym dzieła Marcina Lutra. W latach 1970-1980 objął parafię w Rypinie. W 1981 obsługiwał parafię w Wałbrzychu. Od 1982 do 1990 (do przejścia na emeryturę) pracował w zborach niemieckojęzycznych. Emeryturę przeżył w Cieszynie.

18.01.1995 – w Wiśle zmarł ks. Adam Hławiczka (1908-1995), duchowny, muzyk, opracował śpiewnik dla dzieci i młodzieży, proboszcz parafii w Katowicach

20.01.1750 – w Królewcu zmarł Michał Lilienthal (1686-1750), wydawca, historyk, kaznodzieja, bibliofil, bibliograf, znawca dziejów Prus i Polski

25.01.1870 – zmarł Henryk Wilhelm Fryderyk Schaeffer, radca kamery książąt pszczyńskich, kierownik archiwum, dokonał jego archiwizacji i inwentaryzacji, na podstawie dokumentów opracował kronikę wolnego państwa stanowego w Pszczynie w rzech częściach. Miejscową szkołę ewangelicką obdarzył legatem, ofiarował jej woją bibliotekę zielnik i inne sprzęty.

29.01.1860 –  zmarł Ernest M. Arndt (1769-1860),  autor pieśni kościelnych

30.01.1850 – w Warszawie urodził się Aleksander Gierymski (1850-1901), malarz polski, brat Maksymiliana

Ks. Leopold Marcin Otto i jego postylla z 1892

Fragmenty kazania na 1. i 2. Niedzielę w Adwencie

„Co nam zwiastuje adwent Pański? (…) Oto kościół chrześcijański rozpoczyna rok każdy z pierwszą niedzielą adwentu, ponieważ zaś dzień pierwszy roku kościelnego rozpoczyna zarazem nową epokę życia chrześcijańskiego, przeto w szeregu niedziel i świąt jest jedną całością i jakby pojedynczym ogniwem owego wielkiego łańcucha łączącego ziemię z niebem (…).

„Dziwna lekkomyślność opanowała ludzi. Wszystkiem się zajmują, o wszystko dopytują, wiadomości ze świata, nowiny polityczne lotem błyskawicy mają być donoszone, lecz to, co się zbawienia tyczy, co odkrywa tajemnice wieczności, co prowadzi w głębie królestwa Bożego – usuwają jak najtroskliwiej od siebie, lub, co na jedno wychodzi, okrywają śmiesznością, nazywają marzeniem, powiadają, że głupstwem jest myśleć o rzeczach podobnych. (…) 

Naigrywania ludzkie są kamieniami, któremi bezbożni rzucają w niebo, ale które spadając, na ich własne głowy spadają. (…) 

Jako pasterz, jako sługa Ukrzyżowanego, o świętej prawdzie biblijnej świadczyć winienem i na słowie Bożym opierając się, słowu temu wierny, powiadam: Syn Człowieczy idzie, Syn Człowieczy przyjdzie, a wy synowie ludzcy, jakże Go przyjmiecie?”

„O Panie, Panie wielki i wszechmogący, otwórz uszy, porusz serca, bo bez Twojej pomocy, uszy zamknięte, serca kamienne nie przyjmują słowa Twojego. Jezu Chryste zmiłuj się nad nami. Amen.

Poranek jesienny 2019

11 listopada - Święto Odzyskania Niepodległości

Ks. Waldemar Peiss (Bygdoszcz)

Na dzień Święta Narodowego. 

Fragmenty kazania na tekst Psalm 111,10 

Początkiem mądrości jest bojaźń Pana;

Wszyscy, którzy ją okazują, są prawdziwie mądrzy.

Chwała jego trwa na wieki.

Święto narodowe – to dzień przodków obcowania. Ale zarazem nie jest to święto umarłych. Nie po to tylko zwracamy się w dniu takim ku przeszłości, aby pamięci ojców cześć oddać i podziękę, ale rozpatrywać, czego dokonali. Bo święto narodowe – to hymn życia i dzień radości. Naród w takim dniu czci ideał swojej jedności, swoje istnienie po prostu. Jeżeli tylko naród sięga przeszłości, to tylko, aby nawiązać w teraźniejszości do tego, co jest jego dumą podstawą świadomej spójności duchowej i tego wszystkiego, co jest tej spójni wyrazem. (…)

We wspomnieniu przeszłości – poprzez chwile Zmartwychwstania i dobę obecną – wzrok nasz powinien być utkwiony w przyszłość i w spojrzeniu na tę przyszłość, winniśny poznać błędy nasze i szczerze zwrócić się do tego, który jest Panem Naszym i Bogiem Naszym – o pomoc, o siłę, o wiarę – abyśmy przywiedli serca do mądrości – jak mówi to psalmista. – Zaś początkiem mądrości jest – jak mówi to tekst dzisiejszy – bojaźń Pańska. – Oto droga – moi najmilsi – bojaźń Pańska, społeczność z Bogiem, wiara w Boga, lęk i obawa przed Jego, Boga, sprawiedliwością – to warunek wszelkich naszych czynów i zamierzeń – oto początek mądrości; a potem słuchanie i wykonywanie jego słowa, prawd ewangelicznych, objawionych nam chrześcijanom przez Jedynego Pana i Wodza Naszego, Chrystusa Jezusa. (…)

I jeśli, moi drodzy, świat dzisiaj znajduje się w położeniu krytycznym, w błędach, w chaosie, to dlatego, że nie widzi, nie chce widzieć, lub nie wolno mu widzieć dróg prawdy, wiodących ku szczytom, ku szczęściu; dróg prawd Bożych w księdze nad księgami, w Biblii, przez proroków i apostołów, a nade wszystko przez Syna Bożego, Chrystusa, objawionych i jako jedynie zbawczych ludzkości wskazanych.

Niechaj dla nas, umiłowani w Chrystusie, święto Narodowe, które dziś obchodzimy, będzie i przodków obcowaniem i hymnem i życia i dniem radości, ale i ostrzeżeniem przed własnymi, myInymi drogami i wskazaniem na Tego, który wiecznym naszym Panem i Wodzem jest, na Chrystusa, i na Jego święte, zbawcze słowa – na źródło wszelkich poczynań i wszelkiej mocy, na Pismo Święte.

A tak w Niego patrząc i tylko Jego słów słuchając, święcimy i czcimy dzień święta naszego narodowego mądrze i po Bożemu.

  "Przegląd Ewangelicki" 1935

Ks. Waldemar Preiss (1908-1973) – ewangelicki duchowny, długoletni proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej w Bydgoszczy, senior diecezji wrocławskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, więzień KL Dachau. Od 1 lutego 1935 r. do września 1939 r. był redaktorem bydgoskiego „Przeglądu Ewangelickiego”, który z regionalnego dwutygodnika kościelnego stał się obszernym tygodnikiem społeczno-religijnym o zasięgu ogólnopolskim.

Odchodzące lato