Pasja 2020

Wielki Tydzień

Daty w kwietniowym kalendarzu 2020

01.04.1750 – w Dederkałach Wielkich urodził się Hugo Kołłątaj (zm. 1812), polski polityk, publicysta, biskup, satyryk.

02.04.1910 – w Bethel (Westfalia) zmarł Friedrich Christian Carl von Bodelschwingh (ur. 1831), duchowny ewangelicki, wybitny kaznodzieja i działacz społeczny, przede wszystkim działacz misji wewnętrznej.

02.04.2000 – odbyło się pierwsze ewangelickie nabożeństwo w przekazanym przez katolików kościele ewangelickim w Siemianowicach Śląskich.

02.04.2000 – w Żaganiu poświęcono nową kaplicę ewangelicką.

2 04 1870 – w Dundadze w Kurlandii urodził się Teodors Grīnbergs (zm. 1962), łotewski duchowny luterański, nauczyciel i poseł na Sejm w Rydze.

05.04.1980 – zmarł w Cieszynie ks. Robert Fiszkal (ur. 1908), duchowny, radca Konsystorza, proboszcz parafii w Wiśle, budowniczy Domu Opieki dla Dorosłych w Dzięgielowie.

09.04.1570 – początek znanego w dziejach Reformacji polskiego synodu ewangelickiego w Sandomierzu.

10.04.1900 – w Cieszynie urodził się Henryk Unucka (zm. 1988), inżynier, propagator muzyki.

14.04.1570 – podpisano Ugodę Sandomierską, uważaną za jeden z pierwszych aktów ekumenicznych między trzema Kościołami ewangelickim: luterańskim, kalwińskim i Braci Czeskich.

18.04.2000 – zmarła Janina Wojak, żona ks. dr. Tadeusza Wojaka.

19.04.1560 – w Wittenberdze zmarł Filip Melanchton (ur. 1497), reformator religijny, najbliższy współpracownik Marcina Lutra, współtwórca Reformacji.

Wspominanie ks. Jana Grossa

Ks. Jan Gross w Dzięgielowie (2005)

Nad grobem ks. Jana Grossa w rocznicę urodzin'2014

Hymn wdzięczności

z okazji 70. rocznicy urodzin ks. Jana Grossa (2008)

Słowa: Aniela Czyż

Mel. „O cudny dzień…” (Harfa, nr 191)

1. Tak piękny dzień święcimy dziś, do Boga wznosząc serce, myśl,

Dziękując Mu za łaskę tą, że wiódł Cię Sam prawicą Swą.

Chcemy nieść dzięki Mu w tym uroczystym, pięknym dniu.

Niech hymny brzmią na Bożą cześć, a z serc ulata chwały pieśń:\

Dzięki Ci, dzięki Ci za wszystkie lata, wszystkie dni.

2. Tworzymy dzisiaj jeden krąg życzliwych serc, przyjaznych rąk,

Bo Pan połączył wszystkich nas, niech błogosławi dziś ten czas

Chcemy nieść dzięki Mu w tym uroczystym, pięknym dniu.

Niech hymny brzmią na Bożą cześć, a z serc ulata chwały pieśń:

Dzięki Ci, dzięki Ci za wszystkie lata, wszystkie dni.

3. Niech nadal Cię prowadzi Bóg, dąż za Nim w ślad najlepszą z dróg.
Niech Błogosławi życie Twe, na ścieżki blaski słońca śle.
Panie nasz, Panie nasz miłością Go i łaską darz.
Udzielaj nadal nowych sił, by użytecznym sługą był.
W niebie zaś niech Twa dłoń koronę włoży Mu na skroń.

Wypowiedzi ks. Jana Grosa:

Krzyż w ołtarzu kościoła 
      ewangelickiego w Tychach.

Nabożeństwo chrześcijańskie, w czasie którego jest głoszone Słowo Boże i udzielane Święte Sakramenty, które są kanałami łaski Bożej, jest zawsze właśnie z tego powodu radosną uroczystością chrześcijańskiego zboru, Ludu Bożego.

"Zwiastun" 1993, nr 13, s. 15

W Kościele są pewne niepodważalne elementy, których nikt nie powinien naruszać, które należą do znaków Kościoła. Przede wszystkim jest to źródło naszej wiary – Pismo Święte i Księgi Symboliczne, które są wykładnikiem Słowa Bożego w duchu luterańskim. Wszystko inne, co było w przeszłości i teraźniejszości Kościoła, a więc wszystkie agendy, śpiewniki, porządki kościelne, prawa kościelne –jest zmienne i podlega wymianie, korektom.

"Zwiastun" 1993, nr 23, s. 20

Wielką wartość, znaczenie i zadanie do spełnienia ma każdy członek naszego Kościoła. Toteż nikogo nie należy lekceważyć, poniżać i pomniejszać. Nie możemy powiedzieć: Bez niego też damy sobie radę! (…) W Kościele bowiem mamy do spełnienia dwa zadania: wzajemnie być dla siebie oparciem duchowym, a także podporą materialną.
"Zwiastun" 1970, nr 18, s. 269

Beztroska

Pamięci Księdza Biskupa

Ks. bp Janusz Narzyński (1928-2020)

Ksiądz Biskup Janusz Narzyński (1928-2020)

14.03.1928 – urodził się w Warszawie.

1949-1953 – studiował na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego.

06.05.1956 – ordynowany na duchownego przez ks. bp. Karola Kotulę.

1958 – wikariusz parafii w Mrągowie.

1959-1960 – stypendysta ŚFL na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu w Getyndze (Niemcy)

1958-1965 – katecheta i prefekt w Parafii Wniebowstąpienia Pańskiego w Warszawie przy ul. Puławskiej.

1965-1975 – wikariusz zwierzchnika Kościoła ks. bp. Andrzeja Wantuły.

03.02.1975 – Kolegium Wyborcze Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce wybrało go Biskupem Kościoła.

06.04.1975 – konsekrowany i wprowadzony w urząd biskupa w kościele św. Trójcy w Warszawie; 

1983-1986 – prezes Polskiej Rady Ekumenicznej.

Od 1986 – wiceprezes Polskiej Rady Ekumenicznej.

 02.05.1991 – uroczyste pożegnanie Biskupa odchodzącego na emeryturę.

1949-1993 – pracownik naukowy Wydziału Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego, a następnie ChAT w Warszawie. 

17.07.2019 – zmarła żona Barbara Enholc-Narzyńska (ur. 1931)

Opracowane na podstawie:

www.luteranie.pl,

https://pl.wikipedia.org/wiki/Janusz_Narzy%C5%84ski [dostęp: 15.03.2020]

Studzionka, uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego
pod budowę domu katechetycznego (15.07.1984)

Myśl teologiczna ks. bp. Janusza Narzyńskiego

Krzyż bez pojednania jest wyrokiem śmierci, ale Krzyż Chrystusowy jako krzyż pojednania jest bramą do życia.

"Zwiastun" 1983, nr 6, 83

Obecność Chrystusa, nieustanne Jego działanie jest warunkiem istnienia Kościoła.

"Zwiastun" 1975, nr 11, s. 176

Potrzebujemy takiej wizji Kościoła i jego pracy, która by ukazywała istotę i pełnię radosnej nowiny o Jezusie Chrystusie w naszym życiu. (...) Potrzebna jest taka wizja Kościoła i taki Kościół, który będzie nie tylko służył światu, ale go również współkształtował. (...) Żadna też wizja Kościoła, choćby i najbardziej słuszna, nie może być urzeczywistniona, jeżeli nie spocznie na mocnym fundamencie naszego wyznania wiary i świadectwie naszego życia.

"Zwiastun" 1975, nr 11, s 163

Zwiastowanie Słowa Bożego jest zawsze najważniejszym zadaniem Kościoła. Cała praca kościelna traci sen z chwili, kiedy Kościół nie wypełnia tego zadania. (…) Między Wniebowstąpieniem a powtórnym przyjściem Jezusa Chrystusa Kościół jako narzędzie Ducha Świętego jest powołany do składania świadectwa wszystkim ludziom o Królestwie Bożym. Zwiastowanie Ewangelii nie jest sprawą tylko duchownych, ale wszystkich wierzących. Jest to największa służba, jaką powierzył nam Jezus.

"Zwiastun" 1976, nr 11, s. 163

We współczesnym rozumieniu słowa ewangelizacja głównymi czterema filarami jej są: 1. zwiastowanie, 2. Diakonia (służba), 3. wspólnota, 4. medytacja.

"Zwiastun" 1976, nr 10, s. 149

Bibliografie opracowane przez ks. bp. Janusza Narzyńskiego

1. Bibliografia prac ks. prof. dr. Wiktora Niemczyka. „Rocznik Teologiczny” R. 10(1968), z. 1,  s. 17-31.

2. Bibliografia Wydziału Teologii Ewangelickiej U.W. i ChAt (1919-1964), „Rocznik Teologiczny” R. 8(1966), s. 319-350.

3. Bibliografia prac Profesora Oskara Bartla, „Rocznik Teologiczny” R. 10(1968), z. 2, s. 12-19.

4. Bibliografia publikacji pracowników Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie za lata 1954-1974. „Rocznik Teologiczny” R. 16(1974), z. 1/2, s. 183-256.

5. Bibliografia prac ks. bp. Janusza Narzyńskiego, „Rocznik Teologiczny” R. 35(1993),  z. 2,  s. 11-21.

6. Bibliografia prac ks. dr. A. Wantuły, [w:] Kościół i teologia. Praca zbiorowa dla uczczenia 60-lecia urodzin ks. bp. dr. A. Wantuły, red. I. Heintze, Warszawa 1965, 167-180.

7. Bibliografia prac ks. dr. A. Wantuły za lata 1965-1979, „Kalendarz Ewangelicki” 1972, s. 211-218.

8. Ważniejsze druki i pisma w języku polskim dotyczące Marcina Lutra, [w:] F. Lau, Marcin Luter, Warszawa 1966, s. 202-216.

Ks. bp Janusz Narzyński – bibliografia przedmiotowa w wyborze

9. [Badura Jan], NPW ksiądz biskup dr Janusz Narzyński : w 65. rocznicę urodzin, „Ewangelik Pszczyński” 1993, nr 2, s. 4-5.

10. Biskup Janusz Narzyński ukończył 80 lat, „Zwiastun Ewangelicki” 2008, nr 7, s. 22.

11. Brzóska Marcin, Wspominam dowody łaski Pana : jubileusz bpa Janusza Narzyńskiego, „Zwiastun Ewangelicki” 2006, nr 10, s. 19.27.

12. 40[Czterdziestolecie] ordynacji księdza biskupa dra Janusza Narzyńskiego, „Ewangelik Pszczyński” 1996, nr 5/6, s. 21.

13. Dębski Andrzej, Jubileusz bpa J. Narzyńskiego, „Zwiastun Ewangelicki” 1998, nr 7, s. 22.

14. Doktorat honoris causa dla ks. biskupa Janusza Narzyńskiego, „Zwiastun” 1990, nr 2, s. 14.

15. Łyko Z.: Jubileusz Księdza Biskupa Janusza Narzyńskiego. . „Rocznik Teologiczny” R. 35, 1993,  z. 2,   s. 7 -9

16. R.J.(ks.), Cudowna służba, którą Bóg dozwala : jubileusz 40-lecia ordynacji biskupa Janusza Narzyńskiego, „Zwiastun Ewangelicki” 1996, nr 10, s. 28-29.

17. (P), U progu drugiego dziesięciolecia, „Kalendarz Ewangelicki” 1986, s. 74-75.

18.Wojtowicz Andrzej, W służbie Kościoła : w sześćdziesiątą rocznicę urodzin ks. bpa Janusza Narzyńskiego, „Zwiastun” 1988, nr 6, s. 83-84.

Opracowała: Jadwiga Badura

Mroźny poranek

Poświęcenie szkoły w Kozakowicach

Budynek szkoły w Kozakowicach. Stan obecny (2019)

W niedzielę, dnia 8. września r.b. [1901]. obchodziły gminy Górne i Dolne Kozakowice, należące do zboru Goleszowskiego, nader ważną i pamiętną uroczystość – bo uroczystość poświęcenia nowo wybudowanej jedno-klasowej publicznej szkoły, z wykładowym językiem polskim. Kazanie wygłosił miejscowy proboszcz ks. Broda, na temat: „Szkoła powinna być zakładem nie tylko naukowym i wychowawczym ale i religijnym." Funkcyę poświęcenia dokonał ks. Źlik z Cieszyna, który wyraził wielką radość i szczęście z powodu tego, że przypadło na niego zadanie poświęcenia naszej szkoły w tej gminie, z którą jest związany naimilszemi wspomnieniami» jako z wioską rodzinną rodziny Żlików z Cieszyna! Przy pięknej pogodzie, w udziału licznie  zgromadzonego ludu i kilkunastu nauczycieli, obchodzono tę dawno pożądaną uroczystość. Po uroczystości bawiono się ochoczo u przełożonego gminy, Jerzego Niemca, gdzie wniósł ks. Janik toast na zdrowie przełożonych gmin Górnych i Dolnych Kozakowic i budowniczego p. Kohota, p. nauczyciel Łamacz na zdrowie pp. pastorów, ks. Żlik na zdrowie nauczycieli szkół ludowych, na końcu znowu p. Łamacz na zdrowie gospodarzy domu za gościnne przyjęcie – Niech Pan Bóg błogosławi dziełu naszemu!

Przedruk:
Z Kościoła i szkoły. Szląsk – Kozakowice, „Przyjaciel Ludu”, red. F. Michejda,  Cieszyn R. 17(1901), nr 18, s.143-144 [zachowano oryginalną pisownię]

140. rocznica urodzin ks. Jana Stonawskiego (1870-1957)

8.07.1950 - uroczystość 80. urodzin  ks. Jana Stonawskiego. Przybyło aż 120 gości. Siedem lat później zmarł. Zdjęcie przedstawia ks. Jana Stonawskiego (stoi drugi od lewej) w otoczeniu duchownych ewangelickich, którzy byli jego wychowankami.

Daty w kalendarzu

Styczeń 2020

01.01.1885 – ukazał się pierwszy numer „Przyjaciela Ludu” wydawanego przez ks. Franciszka Michejdę dla ewangelików Śląska Cieszyńskiego

03.01.1890 – urodził się ks. Otton Krenz (zm. 1962), duchowny, wychowawca, publicysta, pracował w licznych parafiach diecezji warszawskiej

06.01.1920 – ks. bp Juliusz Bursche w asyście ks. sen. F. Michejdy, ks. Artura Schmidta i ks. Jerzego Kubaczki dokonał w kościele Jezusowym pierwszej czynności urzędowej: instalacji ks. K. Kulisza i ks. Rudolfa Wrzecionki oraz ordynacji księży Jerzego Badury, Franciszka Buchwałdka, Karola Krzywonia, Karola Trombika. Po nabożeństwie odbył się bankiet, na którym przemówił ks. Józef Londzin.

07.01.1875 – w Lipnie urodził się ks. Adolf Henryk Rondthaler (zm. 1941), duchowny, pedagog w Warszawie, ewangelicki publicysta

08.01.1560 – w Pińczowie zmarł Jan Łaski (ur. 1499) reformator polski, jeden z tłumaczy Biblii Brzeskiej

10.01.1890 – w Monachium zmarł Ignacy Döllinger (ur. 1799), historyk Kościoła, Kościół Starokatolicki

12.01.1900 – w Cieszynie urodził się Andrzej Hławiczka (zm. 19 76), inżynier-leśnik, działacz sportowy i turystyczny, publicysta

12.01.1730 – zmarł  Johann Christoph Schwedler (ur. 1672), duchowny, kaznodzieja, proboszcz parafii w Wieży koło Gryfowa Śląskiego, autor 500 pieśni

12.01.1730 – edykt cesarski na mocy, którego trzej ewangeliccy księża za sprzyjanie pietyzmowi musieli opuścić Cieszyn (Muthman, Steimetz, Zasadius)

14.01.1520 – papież rzucił bullę klątwy na Marcina Lutra

16.01.2000 – po 55 latach w  Siemianowicach Śląskich podpisano deklarację zwrotu kościoła Marcina Lutra parafii ewangelickiej

16.01.1920 – w Lipniku urodził się ks. Rudolf Mrowiec (zm. 02.02.2000). Po ordynacji w 1949 roku został skierowany do Miechowic do Domu Dziecka pracował w parafii w Szczytnie, Kętrzynie, Giżycku, gdzie od 1951 r. został wybrany na proboszcza parafii. W latach 1955-1956 pracował w parafii w Lublinie. W grudniu 1956 objął parafię w Chorzowie. Współpracował z Komisją Przekładu Pisma Świętego i w zespole tłumaczącym dzieła Marcina Lutra. W latach 1970-1980 objął parafię w Rypinie. W 1981 obsługiwał parafię w Wałbrzychu. Od 1982 do 1990 (do przejścia na emeryturę) pracował w zborach niemieckojęzycznych. Emeryturę przeżył w Cieszynie.

18.01.1995 – w Wiśle zmarł ks. Adam Hławiczka (1908-1995), duchowny, muzyk, opracował śpiewnik dla dzieci i młodzieży, proboszcz parafii w Katowicach

20.01.1750 – w Królewcu zmarł Michał Lilienthal (1686-1750), wydawca, historyk, kaznodzieja, bibliofil, bibliograf, znawca dziejów Prus i Polski

25.01.1870 – zmarł Henryk Wilhelm Fryderyk Schaeffer, radca kamery książąt pszczyńskich, kierownik archiwum, dokonał jego archiwizacji i inwentaryzacji, na podstawie dokumentów opracował kronikę wolnego państwa stanowego w Pszczynie w rzech częściach. Miejscową szkołę ewangelicką obdarzył legatem, ofiarował jej woją bibliotekę zielnik i inne sprzęty.

29.01.1860 –  zmarł Ernest M. Arndt (1769-1860),  autor pieśni kościelnych

30.01.1850 – w Warszawie urodził się Aleksander Gierymski (1850-1901), malarz polski, brat Maksymiliana