Na czas pandemii

 

Ksiądz Jan Motyka - wspomnienie w 110. rocznicę urodzin

Kalendarium działalności ks. Jana Motyki

Ks. Jan Motyka
(1910-2006)

 17 listopada 1910 – urodził się w Kojkowicach na Zaolziu w rodzinie   Pawła Motyki i Anny zd. Szczuka

 ok. 1917 – po raz pierwszy uczestniczył w nabożeństwie w Kościele Jezusowym w Cieszynie. Nabożeństwo wywarło duży wpływ na późniejszą decyzję o poświęceniu się pracy księdza

 1930-1935 – studia na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu im. J. Piłsudskiego w Warszawie

 17 listopada 1935 – ordynowany w Warszawie w kościele św. Trójcy przez Biskupa Kościoła ks. J. Burschego. Z dniem ordynacji mianowany prefektem szkół na Górnym Śląsku

 1935-1937 – wikariusz ks. Jerzego Tytza z Sosnowca oraz katecheta w Ruptawie, współredaktor tygodnika „Ewangelik Górnośląski” i autor kazań w tym periodyku

 1937 – katecheta w Pszczynie

 1937- 1939 – administrator parafii w Ruptawie i Gołkowicach (pow. Rybnik)

1940-1945 – pozbawiony urzędu duchownego ukrywał się w Lesznej Górnej, na Zaolziu i w Cieszynie

14 maja 1945 – w kościele Jezusowym w Cieszynie odprawił pierwsze powojenne nabożeństwo.

1945 – wikariusz senioralny i katecheta w Ustroniu

1945-1950 – administrator parafii ewangelickiej w Pszczynie

1950-1982 – proboszcz w Pszczynie, administrator w Studzionce

od 1956 – członek Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce

1957-1980 – sekretarz Wydziału Synodalnego

13 listopada 1960 –jubileusz 25-lecia ordynacji i 50. rocznica urodzin ks. J. Motyki. W uroczystości wziął udział Biskup Kościoła, ks. A. Wantuła. Jubilat Kazanie wygłosił na tekst 2 Kor 4,5, w którym zwrócił uwagę na ważność powołania duszpasterskiego

1961 – administrator parafii w Żorach

1971 – ukazała się drukiem dogmatyka ewangelicka „Bóg i my” cz. 1

1972 – ukazała się cz. 2 „Bóg i my”

1977 – nakładem Wydawnictwa „Zwiastun” ukazało się 1. wyd. podręcznika do nauki konfirmacyjnej „Abym był Jego własnością”

16 listopada 1980 – jubileusz 70-lecia urodzin i 45-lecia ordynacji ks. J. Motyki

1983-1989 – ks. J. Motyka jako emeryt odprawił jeszcze w Pszczynie i Studzionce 60 nabożeństw

17 listopada 1985 – odbywał się jubileusz 50-lecia ordynacji i 75-lecia urodzin ks. J. Motyki z udziałem Biskupa Kościoła ks. J. Narzyńskiego. Jubilat wygłosił kazanie, w którym powiedział, że nie pracuje w Kościele z wyniosłością mowy, ale jak ap. Paweł starał się głosić  tylko Jezusa Chrystusa i to ukrzyżowanego i zmartwychwstałego.

1987 – 2. wydanie podręcznika „Abym był Jego własnością”

1991 – staraniem parafii ewangelicko-augsburskiej w Pszczynie drukiem ukazało się pierwsze wydanie postylli „Z wiary – dla wiary"

12 listopada 1995 - ks. J. Motyka obchodził 85-lecie urodzin i 60-lecie ordynacji. Sędziwy jubilat przemówił od ołtarza, dziękując za łaskę i Boże prowadzenie. Kazanie wygłosił uczeń jubilata, ks. dr H. Czembor.

19 listopada 2000 – w Ustroniu w kościele Jakuba Starszego ks. J. Motyka obchodził jubileusz  90-lecie urodzin i 65-lecie ordynacji

30 listopada 2001 – w czasie nabożeństwa głównego obywał się jubileusz 50-lecia konfirmacji rocznik 1951. Ks. J. Motyka został zaproszony do udziału, przemówił do jubilatów siedząc przed ołtarzem.

2003 – 2. wydanie postylli „Z wiary – dla wiary” w Wydawnictwie „Augustyna”

22 listopada 2003 – ks. J. Motyka został wyróżniony nagrodą Diecezji Katowickiej „Róża Lutra”. Ze względu na stan zdrowia w kilka dni później delegacja księży odwiedziła Dom Opieki „Emaus” w Dzięgielowie i wręczyła nagrodę

2004 – 2. wydanie książki „Bóg i my”, wydawca INTERFON Cieszyn

17 listopada 2005 – ks. Jan Motyka obchodził 95-lecie urodzin oraz 70. rocznicę ordynacji. Z tej okazji mieszkającego w Ewangelickim Domu Opieki „Emaus” w Dzięgielowie odwiedzili Biskup Kościoła – J. Jagucki oraz księża: J. Gross, J. Badura, P. Wowry

9 grudnia 2006 – zmarł w Dzięgielowie

13 grudnia 2006 – nabożeństwo żałobne odbyło się w Ustroniu. Trumna spoczęła w grobie rodzinnym na cmentarzu ewangelickim w Ustroniu

Publikacje książkowe

Bóg i my : wprowadzenie do dogmatyki. Cz.1, Warszawa, Wydawnictwo „Zwiastun” 1971

Bóg i my : wprowadzenie do dogmatyki. Cz.2, Warszawa, Wydawnictwo „Zwiastun” 1972

Abym był Jego własnością : podręcznik dla konfirmantów, Wydawnictwo „Zwiastun” 1977, 1987

Z  wiary - dla wiary : postylla, Pszczyna, Parafia Ewangelicko-Augsburska 1991

Z  wiary - dla wiary : postylla, Bielsko-Biała, Wydawnictwo „Augustana” 2003

Bóg i my : w kogo i w co wierzymy? Ustroń; Cieszyn, INTERFON 2004

Opracowania biograficzne - zestawienie bibliograficzne

1.          Badura Jadwiga, Błogosławiona sędziwość : Bóg obdarzył go iskierką, „Zwiastun Ewangelicki” 2000, nr 23, s. 16-17.32

2.          Badura Jan, „Dobre więzi” – ks. Jana Motyki : 1910-2006, „Ewangelik” 2007, nr 2, s. 59-63

3.          Badura Jan, Świadek wieku,  „Zwiastun Ewangelicki”  2007, nr 1, s. 21

4.          Bóg otworzył oko wieczności : pogrzeb ks. Jana Motyki, „Zwiastun Ewangelicki” 2007, nr 1, s. 20.27

5.          Jubileusz 90-lecia urodzin ks. Jana Motyki, „Gazeta Ewangelicka” 2000, nr 11, s. 10-11

6.          Kozieł Jan, 45[czterdziestopięcio-lecie] ordynacji, „Zwiastun” 1981, nr 10, s. 155

7.          Ks. T. W., „Z wiary – dla wiary” ks. Jana Motyki. „Zwiastun” 1991, nr 20, s. 284

8.          Malina Adam, Pogrzeb ks. Jana Motyki. „Zwiastun Ewangelicki”  2007, nr 1, s. 27

9.          Motyka Jan, Lata wojny, „Ewangelik Pszczyński” 1995, nr 1, s. 11-12

10.       Motyka Jan, Moja droga do teologii. Cz. 1-6, „Ewangelik Pszczyński” 1993, nr 5/6, s. 19-20; 1993, nr 7, s. 18-19; 1993, nr 8, s. 14; 1994, nr 2, s. 24-25; 1994, nr 3, s. 25-26; 1994, nr 7/8, s. 16

11.       Motyka Jan, Pierwszy rok po wojnie, „Ewangelik Pszczyński” 1995, nr 3, s. 25

12.       Niecodzienny jubileusz, „Zwiastun Ewangelicki” 2005, nr 22, s. 20

13.       85[Osiemdziesięciolecie] urodzin i 60-lecie ordynacji, „Ewangelik Pszczyński” 1995, nr 9/10, s. 27

14.       50[Pięćdziesiąt] lat pracy w Kościele, „Zwiastun” 1987, nr 3, s. 45

15.       Potrójna uroczystości Pszczynie, „Zwiastun” 1986, nr 8, s. 126

16.       Zatrzymane w kadrze : ks. Jan Motyka, „Gazeta Ewangeicka” 2000, nr 12, s. 20-21

17.       Zmarł śp. ks. Jan Motyka : Dzięgielów, 9 grudnia 2006 r., „Ewangelik”2007, nr 1, s. 11

Jesienne pejzaże

 

Komunikacja medialna w epoce Odrodzenia

 Reformacyjne druki ulotne prototypem czasopism

Reformacja jest ważnym wydarzeniem medialnym, w którym słowo drukowane jako nowy środek przekazu informacji znalazło się w centrum wydarzeń historycznych. Powszechna dostępność myśli tworzyła podstawę dyskusji i polemiki. Polski medioznawca, T. Goban-Klas uważa druk za typ „pierwszy z serii komunikowania masowego”, który pełnił rolę kluczowego przekaźnika.

 Drukowana publicystyka tworzyła kalendarium Reformacji, w którym odnotowano wydarzenia, programowe pisma. Informacji dostarczał ks. M. Luter i jego zwolennicy (szanse obozu przeciwnego były mniejsze).

Kluczowym wydarzeniem było ogłoszenie w Wittenberdze 94 tez. Wówczas po raz pierwszy odnotowano zjawisko komercji: te same drukarnie najpierw drukowały formularze odpustowe, potem tezy ks. M. Lutra. W ciągu roku od ogłoszenia, tezy doczekały się 16 wydań. Reformator dołączył do nich później Kazanie o odpuście i łasce. Wymienione fakty zapoczątkowały wspomnianą już typograficzną polemikę i dyskusje z udziałem innych autorów.

Wydarzenia te skutkowały przesłuchaniem ks. M. Lutra w Augsburgu, co następnie relacjonował sam reformator w wydawanych „Acta Augustana”. Niemiecki historyk, specjalista w dziedzinie nowożytnej historii Niemiec, Johannes Burchardt (ur. 1943) uważa, iż druki te zapoczątkowały historiografię Reformacji, a podana w nich treść przedstawiała wydarzenia Reformacji według zasad ustanowionych przez ks. M. Lutra. Przykładowo relacja z sejmu w Wormacji (1521) zawierała nie tylko tekst edyktu cesarskiego, skazującego ks. M. Lutra na wygnanie, ale również szczegółowe relacje zatytułowane Newe Zeitung vom Reichstag zu Wormbs (Nowe wiadomości z Reichstagu w Wormacji). Inne opisywały postawę Lutra w Handlungen halben, die sich vor Kayserlicher Mayestaet und vor Churfuersten und Staenden des Reiches verlaufen haben (O czynach, co się rozegrały przed cesarskim majestatem, elektorami i stanami Rzeszy).

Zdarzało się, że oficyny drukarskie nie nadążały z przedrukowywaniem tekstów reformatora. Prawie wszystkie jego dzieła: tezy, kazania, mowy, rozprawy, pouczenia, apologie najpierw ukazały się w formie druku ulotnego. Po 1519 r. zaczęto je wydawać zbiorowo (krytyczne wydanie dzieł zebrane w Weimarer Ausgabe liczy ok. 100 t.). Autorami druków ulotnych byli również wybitni teolodzy i kaznodzieje reformacyjni, jak: Urbanus Rhegius (1489-1541), Andreas Karlstadt  (1486-1541), Filip Melanchton  (1497-1560), Ulrich Zwingli (1484-1531), poeta i śpiewak – Hans Sachs (1494-1576).

Ilustrowaną publicystykę zapoczątkowały portrety reformatora powstające po 31 października 1517 roku w pracowni Lucasa Cranacha (1472-1553), tłoczone później w Bazylei, Norymberdze, Erfurcie, Augsburgu, Strasburgu, Wittenberdze, Zwickau.

Drukarstwo najprężniej rozwijało się w Niemczech, gdzie prawie wszystkie ośrodki były prowadzone przez typografów sprzyjających Reformacji. J. Burkhardt podaje, iż lata 1520-1525 to okres eksplozji druków ulotnych, rejestrujących, jak już wspomniano, wydarzenia z przebiegu Reformacji, opisywały konflikt ks. M. Lutra z U. Zwinglim, A. Karlstadtem, Thomasem Münzerem (1489-1525). W 1520 r. ks. M. Luter napisał około 900 stron druku, to jest 27 nowych tekstów, co dało 270 wydań w nakładzie pół miliona. Najpopularniejsze dzieło Do szlachty chrześcijańskiej narodu niemieckiego osiągnęło 15 wydań i nakład czterech tysięcy egzemplarzy.

Obliczenia niemieckiego badacza druków ulotnych, Johannesa Schwitalli (ur. 1944) wykazują, iż w latach 1518-1525 nakład ich osiągnął trzy miliony egzemplarzy (po 1524 zmalał). Hans-Joachim Köhler podaje, iż w latach 1501-1530 ukazało się dziesięć tysięcy wydań druków ulotnych, z czego około 20% to pisma ks. M. Lutra.

We Francji z uwagi na restrykcje wydawano niewiele druków reformacyjnych. Za drukowanie i posiadanie zakazanych książek stracono m.in. drukarza i tłumacza  Etiènne’a Doleta (1509-1546), dlatego głównymi ośrodkami produkującymi francuskie książki różnowiercze była Antwerpia i Strasburg, później również Genewa, w której przebywał założyciel Kościoła ewangelicko-reformowanego (KER), Jan Kalwin (1509-1564). Jego twórczość przyczyniła się do powstania kilku nowych gatunków, jak: komentarze do Biblii, polemiki religijne, psalmy. Na terenie Niderlandów działało sześć ośrodków drukarskich: Antwerpia, Amsterdam, Delft, Lejda, Gandawa, Zwolle, w których drukarze początkowo sprzyjali reformacji luterańskiej, później kalwińskiej. W Anglii ostra cenzura i kontrola rynku wydawniczego nie sprzyjały rozwojowi typografii, ale też nie była w stanie zapobiec przekładom pism reformatorów niemieckich na język angielski, z których część była drukowana poza granicami Anglii. Drukarstwo skupiało się w trzech ośrodkach: Londyn, Oksford, Cambridge.

Druk ulotny jako pierwszy środek masowego przekazu, popularyzowali nie tylko reformatorzy, ale służył on w równej mierze do rozpowszechniania informacji o charakterze politycznym, ekonomicznym i społecznym, co znalazło odbicie w refleksji naukowej polskiego historyka, badacza prasy niemieckiej, Andrzeja Krawczyka (ur. 1954). Podaje on, iż druki ulotne rozpoczynały się od słów „Zeitung”, „Historie”, „Relation”, „Bericht”. Najczęściej spotykanym w XVI w. określeniem było „die Zeitung” („gazeta”), zamieniane na „Nachricht” („nowina”, „wiadomość”). Kolejne druki ulotne pojawiły się w drugiej połowie XVI w. w Strasburgu, którego geograficzne położenie umożliwiało kolportaż równocześnie do kilku krajów (Niemcy, Francja, Niderlandy). W 1575 r. w oficynie Bernharda Jobina (1545-1593) powstało tłumaczenie „Reveille Matin” (1573) z opisem nocy św. Bartłomieja.

Pod koniec XVI w. nastąpiły kolejne zmiany w typograficznym przekazie. Zapotrzebowanie na informację krajową i zagraniczną spowodowało pojawienie się druków, które w zbiorowym wydaniu komasowały wiadomości podsumowujące określony okres czasu. „Messrelationes” („Relacje targowe”) kolportowano w miastach targowych dwa razy w roku – wiosną i jesienią. Cykliczność ukazywania się pozwoliła badaczom uznać je za prototyp dzisiejszej prasy informacyjnej.

Wzrastająca ilość informacji i konieczność szybkiej ich transmisji na przełomie XVI/XVII w. spowodowała, iż częstotliwość dwukrotnego w ciągu roku ukazywania się „Relacji” stała się niewystarczająca. Luterański księgarz z Augsburga, Samuel Dilbaum, w 1597 r. eksperymentalnie rozpoczął publikowanie miesięcznika zatytułowanego „Annus Christi”, znane również jako „Rorschacher Monatsblatt” od miejscowości Rorschach/n. Jeziorem Bodeńskim, w której go drukowano. „Annus Christi” przetrwał jeden rok. Współcześni prasoznawcy uznają go za prasowy sukces XVI wieku.

Kolejną formą stały się tygodniki, bazujące na „Messrelationes” i „Geschriebene Zeitungen”. Proponowana w nich różnorodność i uniwersalność treści pozwoliła im na egzystencję oraz uznanie jako pierwszych niezależnych środków komunikowania społecznego. Wydarzeń nie komentowano, jedynie zastosowane przez autora słownictwo wskazywało intencje. Brakowało daty, tekstu nie łamano na kolumny, korekta była niestaranna, a format zbliżony do książkowego. Podkreślić należy, iż polityczne i religijne konflikty I połowy XVII w. stymulowały zapotrzebowaniem na informację.

W celu podsumowania omawianego okresu, warto powołać się na niemieckiego medioznawcę W. Faulsticha, który wymienia środki przekazu medialnego, będące na usługach Reformacji; są to: kazania, list, ulotka, pismo ulotne (broszura), książka, śpiewak, teatr. Do typograficznych środków przekazu zalicza: druk ulotny (ilustrowany lub nie), plakat, pismo ulotne (broszura), drukowane prototypy prasowe (gazety ulotne), kalendarze, druki urzędowe, książki. Dowodzi to, iż słowo drukowane nigdy nie wyparło przekazu ustnego (oralnego), przeciwnie, współistniały obok siebie, konkurowały, co zapewniało im status i egzystencję w następnych wiekach. Druk wynaleziony przez J. Gutenberga i Reformacja zapoczątkowana przez ks. M. Lutra przyczyniły się do rozpowszechniania Biblii w językach narodowych. Wywarły też ogromny wpływ na dalszy rozwój prasy i dziennikarstwa.

Jadwiga Badura

 

Bibliografia:

Burchardt J., Stulecie reformacji w Niemczech (1517-1617), Warszawa 2009, s. 51-56.

Faultstich W., Medien zwischen Herrschaft und Revolte. Die Medienkultur der frühen Neuzeit 1400-1700, Göttingen 1998.

Goban-Klas T., Media i komunikowanie masowe. Teorie i analizy prasy, radia, telewizji i Internetu, Warszawa 2004,  

Krawczyk A., Prasa niemiecka, Warszawa 1992

Pirożyński J., Johannes Gutenberg i początki ery druku, Warszawa 2002.

Schröder Th., The origins of the German press. [w:] B. Dooley, S.A. Baron, The Politics of Information in Early Modern Europe, London; New York 2001, e-book (2016.01.02), http://books.google.pl/books?id=a2lCJMjLFuYC&printsec=frontcover&hl=pl#v=onepage&q&f=false.

 

Rocznice w październikowym i listopadowym kalendarzu roku 2020

 06.10.1960 – w Warszawie zmarł ks. Feliks Teodor Gloeh (ur. 1885), duchowny, działacz narodowy i społeczny

15.10.1680 – we Franeker zmarł ks. Mikołaj Arnold (ur. 1618), duchowny, teolog, polemista religijny

23.10.1830 – w Kłecku urodził się Władysław Nehring (zm. 1909), polski językoznawca i historyk, badacz języka starosłowiańskiego, autor prac naukowych i popularnonaukowych, ewangelik

25.10.1860 – w Warszawie urodził się Jan Robert Gebethner (zm. 1910), księgarz i wydawca

27.10.1880 – w Olbrachcicach na Śląsku Cieszyńskim urodził się ks. Karol Michejda (zm. 1945), duchowny, profesor teologii praktycznej Uniwersytetu Warszawskiego, autor książki  „Dzieje Kościoła Ewangelickiego w Księstwie Cieszyńskim”

29.10.1950 – w Dzięgielowie drewniany powojenny barak z kaplicą domową został poświęcony na Dom Macierzysty Sióstr Diakonis

06.11.1960 – w Krakowie zmarł Kornel Michejda (ur. 1887), lekarz, rektor Akademii Medycznej w Krakowie

08.11.1620 – cesarz Ferdynand II pokonał ewangelików czeskich na Białej Górze. Czesi tracą wolność religijną i narodową

10.11.1690 – w Oleśnicy zmarł ks. Jerzy Bock (ur. 1621), duchowny, poeta, autor popularnej na Śląsku agendy

12.11.1950 – pierwsze po II wojnie nabożeństwo w Lipnie odprawione przez ks. sen. Ryszarda Trenklera

14.11.1900 – dr Jan Michejda został wybrany posłem przez polską ludność Śląska Cieszyńskiego do parlamentu wiedeńskiego

15.11.1670 – w Amsterdamie zmarł Jan Amos Komeński (ur. 1592), wybitny czeski pedagog, reformator szkolnictwa i twórca nowoczesnej pedagogiki, biskup Jednoty Braci czeskich w Wielkopolsce

16.11.1930 – w Woroninie pow. kędzierzyński urodził się ks. Józef Pośpiech (zm. 2003), duchowny, zwierzchnik diecezji wrocławskiej (1981-1994), tłumacz książek religijnych i teologicznych

17.11.1910 –w Kojkowicach na Zaolziu urodził się ks. Jan Motyka (zm. 2006), duchowny, katecheta w Pszczynie(1937), proboszcz w Pszczynie (1945-1982)

19.11.1980 – zmarł ks. Wiktor Niemczyk (ur. 1898), duchowny, profesor teologii, rektor ChAT w Warszawie

24.11.1940 – zmarł w Dachau Jan Buzek (ur. 1874), lekarz, działacz narodowy

26.11.1900 – w Warszawie zmarł Ferdynand Wilhelm Hoesick (ur. 1835), księgarz i wydawca w Warszawie

26.11.1990 – w Łodzi zmarł Edward Głowacki (ur. 1904), wieloletni prezes Rady Parafialnej w Łodzi, sekretarz Konsystorza, wiceprezes Synodu, kurator diecezji warszawskiej

 

Ksiądz Biskup Jan Szarek. Cz. 4

Bibliografia przedmiotowa w wyborze.

Cz. 4

1. Anweiler Paweł, Prezentacje laureatów Nagrody im. Leopolda Otto, „Zwiastun Ewangelicki” 2007, nr 9, s. 17-18

2. Anweiler Paweł, Przemówienie, „Zwiastun Ewangelicki” 2006, nr 4, s. 21-22

3. Below Jerzy, Ewangelizacja, diakonia, ekumenia : 60. urodziny biskupa Kościoła Jana Szarka,„Zwiastun” 1996, nr 4, s. 24-25

4. Below Jerzy, O trójce jubilatów, „Zwiastun Ewangelicki” 2007, nr 9, s. 16-17

5. Gross Jan, Curriculum vitae [księdza biskupa Jana Szarka], [w:] W służbie wcielonego Słowa. Ksiega pamiątkowa z okazji 60. Rocznicy urodzin. Bielsko-Biała 1996, s. 49-53

6. Gross Jan, Curriculum vitae księdza biskupa Jana Szarka, „Ewangelik Pszczyński”  1996, nr 1/2, s. 4-5.

7. Szarek Jan, Jubilaci o sobie, „Zwiastun” 1995, nr 20, s. 23-25

8. Jubileusz 50-lecia ordynacji, „Zwiastun Ewangelicki” 2010, nr 19, s. 1.17.32

9. Krzyż kombatancki dla biskupa, „Zwiastun” 2000, nr 5, s. 19

10. [Ksiądz Jan Szarek], „Zwiastun” 1991, nr 3, s. 27-28

11. Lukas Danuta, „Miłosierny Samarytanin” dla bpa Jana Szarka : Nagroda Diakonii Polskiej 2007, „Zwiastun Ewangelicki” 2007, nr 20, s. 21

12. M.L., Dziękczynienie za czasy trudnej łaski : 70-lecie urodzin bpa Jana Szarka, „Zwiastun Ewangelicki” 2006, nr 4, s. 21-22.27

13. Medal dla prezesa Diakonii, „Zwiastun Ewangelicki” 2003, nr 1, s. 22

14. Pastucha Rudolf,  60-lecie urodzin ks. biskupa Jana Szarka, „Ewangelik Pszczyński” 1996, nr 1/2, s. 3

Wywiady

15. Czas skończyć z tolerancją : rozmowa z księdzem biskupem Janem Szarkiem zwierzchnikiem Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, prezesem Polskiej Rady Ekumenicznej, rozm. przepr. Tomasz Miarecki, „Ewangelik Pszczyński” 1993,  nr 9/10, s. 16

16. Działaj lokalnie, myśl globalnie, rozm. Jerzy Below, „Zwiastun” 1992, nr 13/14, s. 223-225

17. Młodzież, sport, olimpiada – przed powstaniem Luterańskiej Organizacji Sportowej, rozm. Roman Pawlas, „Zwiastun” 1996, nr 1, s. 16

18. Nie tylko plaster na rany – rozmowa z bp. Janem Szarkiem, prezesem Diakonii Kościoła, „Zwiastun Ewangelicki” 2005, nr 7: wkładka „Diakonia” 2005, nr 1/2(19/20), s. 1

19. Rozmowa, rozm. Andrzej Wójtowicz, „Zwiastun” 1991, nr 9, s. 117-118

20. Ta wiosna już pachniała : rozmowa z bp. Janem Szarkiem, pomysłodawcą „Augustany”, rozm. Monika Matl, „Zwiastun Ewangelicki” 2012, nr 9, s. 14-15

21. Tolerancja i zrozumienie, „Zwiastun” 1991, nr 15/16, s. 215-216

22. Umiłowani w Chrystusie!, „Zwiastun”1997, nr 23: dodatek „Diakonia” 1997, nr 1, s. 1

23. Wysłuchany krzyk ludu, „Zwiastun” 1994, nr 8, s. 14-16

24. Z natury jestem optymistą : rozmowa z biskupem Kościoła Janem Szarkiem, rozm. Jerzy Below, „Zwiastun” 1996, nr 4, s. 12–15

25. Życie dla innych, rozm. przepr. Ewelina Puczek, „Ewangelik Pszczyński” 1995, nr 9/10, s. 30-33      

Kalendarium

26. Diariusz ważniejszych wydarzeń z życia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego (Luterańskiego) w Polsce : 1990-1991, „Kalendarz Ewangelicki” 1992, s. 33-42

27. Diariusz ważniejszych wydarzeń z życia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego (luterańskiego) w Polsce : 1991-1993, „Kalendarz Ewangelicki” 1993, s. 26-47

28. Diariusz najważniejszych wydarzeń w życia Kościoła w roku 1993/1994, „Kalendarz Ewangelicki” 1995, s. 55-60

29. Kalendarium biskupa Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, „Kalendarz Ewangelicki, 1996, s. 51-60; 1997, s. 51-62; 1998, s. 44-53; 1999, s. 36-45; 2000, s. 38-49

Ksiądz bp Jan Szarek - bibliografia wybór. Cz. 3

 

Bibliografia podmiotowa w układzie tematycznym

Wykorzystane czasopisma:

„Zwiastun”

„Kalendarz Ewangelicki”

„Zwiastun Ewangelicki”

„Przegląd Ewangelicki”

„Gazeta Ewangelicka”

 Kazania i rozważania, przemówienia

1.      Betlejem naszego serca (Mi 5,1-4a), „Zwiastun” 1998, nr 24, s. 2-3

2.      Bez wytchnienia po stronie Boga (Ps 82,3-4; 1 J 5,4), „Zwiastun Ewangelicki” 2008, nr 19, s. 4-6

3.      Chrystus objawia się światu (J 1,14), „Zwiastun” 1996, nr 1, s. 1-2

4.      Chrystus Pan wstał z martwych…!, „Zwiastun Ewangelicki” 2005, nr 7: wkładka „Diakonia” 2005, nr 1/2(19/20), s. 1

5.      Chrzest początkiem drogi (Rz 6,1-14), „Zwiastun Ewangelicki” 2000. nr 3, s. 4-5

6.      Diakonia - służba dla bliźnich (Dz 3,1-10), „Zwiastun” 1988, nr 15/16, s. 226-227

7.      Jak wypadniemy w teście wiary? (Łk 22,31-34), „Zwiastun Ewangelicki” 2013, nr 3, s. 5

8.      Jakie pieśni śpiewamy? (Obj 15,2-3), „Zwiastun Ewangelicki” 2002, nr 8, s. 4-5

9.      Jezus błogosławi powołanie (J 15,16), „Zwiastun” 1971, nr 4, s. 49-50

10.    Jubileusz (Iz 55,6) : [100-lecie Kościoła w Siemianowicach Śląskich, „Ewangelik Pszczyński”  1995, nr 4, s. 2-3

11.    Kazanie synodalne (Rz 5,3-5), „Ewangelik Pszczyński”  1997, nr 5/6, s. 15

12.    Kazanie (skrót) wygłoszone na zakończenie Tygodnia Ewangelizacyjnego, 7 lipca 1991 (Mt 7,13–14), „Zwiastun” 1991, nr 17, s. 235-236

13.    Kazanie wygłoszone w dniu 12.09.1998 r. w czasie uroczystego nabożeństwa z okazji 75-lecia Diakonatu „Eben-Ezer” oraz jubileuszu sióstr diakonis, „Gazeta Ewangelicka” 1998, nr 6, s. 47-48

14.    Kazanie wygłoszone w dniu konsekracji na urząd Biskupa w kościele św. Trójcy w Warszawie, 3 maja 1991 r. (1 Kor 2,2), „Zwiastun” 1991, nr 10/11, s. 147–148

15.    Kto okaże szczodrą dla Pana? (Ag 1,5–10.14), „Zwiastun” 1996, nr 14, s. 2-3

16.    Mądrość życiowa (Prz 9,10), „Zwiastun” 1972, nr 17, s. 251

17.    Nie bój się - ... moim jesteś! (Iz 43,1-7), „Zwiastun” 1990 nr 21, s. 194-195

18.    Nie mam człowieka (J 5,7), „Zwiastun” 1962, nr 18, s. 265-266

19.    Nowe życie w Chrystusie (J 15,1.2.4.5) : wprowadzenie do tematu roku 1994, „Kalendarz Ewangelicki” 1994, s. 48

20.    Odkryjmy Boże bogactwo (Kol 2,3), „Kalendarz Ewangelicki” 2001, s. 17-20

21.    Poświęcenie kamienia węgielnego pod Dom Seniora w Dzięgielowie (Ga 6,9-10), „Ewangelik Pszczyński” 1997, nr 9/10(50-51), s. 25-27

22.    Przemówienie okolicznościowe wygłoszone ks. sen. Jana Szarka z okazji odsłonięcia popiersia Jana Sztwiertni – 2 sierpnia 1981 r. w Wiśle, „Kalendarz Ewangelicki” 1983, s. 78-80

23.    Przemówienie zwierzchnika Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, „Zwiastun” 1991, nr 15/16, s. 212-213

24.    Rok Schweitzerowski (Hbr 12,12-14), „Zwiastun” 1990, nr 4, s. 25-26

25.    Słowo na przełomie roku (Łk 1,51-52), „Zwiastun” 1990, nr 1, s. 1-2

26.    Śmierć zwyciężona (1 Kor 15,55), „Zwiastun” 1974, nr 7, s. 99-100

27.    Świętej pamięci ks. Piotr Adam Wegert (Łk 2,29), „Kalendarz Ewangelicki” 1982, s. 87-90

28.    Wspomnienie : śp. Andrzej Lisztwan (Job 5,26; 2 Tm 4,7-8), „Gazeta Ewangelicka” 2002, nr 4, s. 20-21

29.    Wstań i idź (Dz 8,26-39), „Zwiastun” 1989, nr 13/14, s.194-195

30.    Wyjście na zewnątrz  (Ps 26,8.12), „Ewangelik Pszczyński” 1997, nr 7/8, s. 2-4

Artykuły problemowe, historyczne, referaty

31.    Aktualne plany budownictwa kościelnego na zachodzie, „Kalendarz Ewangelicki" 1969, s. 127-132

32.    Biblijne podstawy diakonii, „Kalendarz Ewangelicki” 2004, s.121-127

33.    Bóg jest miłością : 25. rocznica śmierci ks. seniora Adama Wegerta, „Zwiastun Ewangelicki” 2006, nr 10, s. 12-13

34.    Budapeszt’84, „Zwiastun” 1984, nr 15/16, s. 229-232

35.    Cel i istota ewangelizacji, „Kalendarz Ewangelicki” 1985, s. 138-144

36.    Czy chcesz zostać misjonarzem?, „Zwiastun” 1966, nr 8, s. 113-116

37.    Diakonia na Śląsku Cieszyńskim dzisiaj, „Przegląd Ewangelicki” 2005, nr 1, s. 45-51  

38.    Duszpasterstwo indywidualne, „Zwiastun”. nr 20, s. 310-311

39.    Ewangelizacja zgorszeniem czy darem od Boga?, „Zwiastun Ewangelicki” 2005, nr 10, s. 6-9

40.    Formacja pobożności ewangelickiej na Śląsku Cieszyńskim i jej znaczenie dla tożsamości luteranizmu polskiego, „Kalendarz Ewangelicki” 1988, s.134-144

41.    Misyjna i diakonijna odpowiedzialność Kościoła, „Przegląd Ewangelicki” 2003, nr 4, s. 4-21

42.    Odpowiedzialność, „Kalendarz Ewangelicki” 1971, s. 115-122

43.    Rozważania o problemie tolerancji, „Zwiastun” 1995, nr 13, s. 9-10

44.    Rozwód?, „Zwiastun” 1975, nr 7, s. 102.107

45.    Ruch dwustronny : rola Kościołów w procesie polsko-niemieckiego pojednania, „Przegląd Ewangelicki” 2005, nr 3, s. 44-55

46.    Służba duchownego w kontekście biblijnego szafarstwa, „Przegląd Ewangelicki” 2007, nr 1/2, s. 61-78

47.    Wśród dzieci w diasporze, „Kalendarz Ewangelicki” 1971, s. 89-94

 Listy, orędzia, odezwy

48.    A oto Ja jestem z wami po wszystkie dni aż do skończenia świata (Mt 28,20) : posłanie noworoczne, „Zwiastun” 1995, nr 1, s. 22-23

49.    Apel o składanie ofiar na rzecz nowo powstającego rodzinnego domu dziecka w Dzięgielowie (Mk 10,14), „Zwiastun Ewangelicki” 2000, nr 17, s. 19

50.    Bądźcie nosicielami pokoju (Ef 2,14), „Zwiastun” 1994, nr 1, s. 5

51.    Bożonarodzeniowe słowo prezesa Diakonii Kościoła, „Zwiastun Ewangelicki” 2000, nr 23: wkładka „Diakonia” 2000, nr 3(8), s. 1

52.    Duchowni ewangeliccy trzech wyznań po wydarzeniach w Mławie, [współautor], „Zwiastun” 1991, nr 15/16, s. 225

53.    Drodzy młodzi przyjaciele, „Zwiastun” 1974, nr 19, s. 301

54.    Ku nowemu życiu : noworoczne orędzie Biskupa Kościoła (Tr 3,22), „Zwiastun” 1995, nr 25, s. 23

55.    List pasterski Biskupa Kościoła, „Zwiastun” 1992, nr 1/2, s. 2

56.    List pasterski na rok 2001 (Hbr 13,8), „Zwiastun Ewangelicki” 2000, nr 24, s. 20

57.    Luterański biskup krytykuje kanonizację Jana Sarkandra, „Ewangelik Pszczyński” 1995, nr 4, s. 1

58.    Noworoczne orędzie Biskupa Kościoła, „Zwiastun” 1997, nr 1, s. 26; 1997, nr 24, s. 27

59.    Orędzie noworoczne na 1999 rok (Mt 28,20), „Zwiastun” 1998, nr 24, s. 30

60.    Pozdrowienie noworoczne Biskupa Kościoła (Ga 5,13), „Zwiastun” 1993, nr 1, s. 4-5

61.    Przemawia językiem miłości, „Zwiastun Ewangelicki” 2000, nr 23: wkładka „Diakonia” 2000, nr 3(8), s. 11

62.    Wezwani do radości i służby : list Biskupa Kościoła z okazji roku dwutysięcznego, „Zwiastun” 1999, nr 24, s. 23-24

Sprawozdania

63.    „Diakonia 2000” : konferencja w Larnace na Cyprze, 19-26.11.1986, „Zwiastun” 1987, nr 4, s. 62

64.    Poświęcenie domu katechetycznego w Salmopolu, „Zwiastun” 1988, nr 19/20, s. 316

65.    Sprawozdanie prezesa Polskiej Rady Ekumenicznej przedstawione na Walnym Zgromadzeniu PRE w dniu 19 marca 1996 r. obejmujące okres od 13 stycznia 1993 r. do 19 marca 1996 r. : [fragmenty], „Zwiastun” 1996, nr 7, s. 26-27

66.    Z życia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce w 1992/1993 roku, „Kalendarz Ewangelicki” 1994, s. 21-35

67.    Z życia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce w 1993/94 roku : „Jedno ciało-wiele członków” (1 Kor 12), „Kalendarz Ewangelicki” 1996, s. 36-55

68.    Z życia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP : W Twoim ręku są losy moje (Ps 31,16), „Kalendarz Ewangelicki” 2000, s. 23-37

69.    Z życia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP w roku 1996/97, „Kalendarz Ewangelicki” 1998, s. 36-43

70.    Z życia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP w roku 1999/2000 (Jr 29,13-14), „Kalendarz Ewangelicki” 2001, s. 21-54

71.    Z życia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, „Kalendarz Ewangelicki” 1997, s. 36-50

72.    Z życia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, „Kalendarz Ewangelicki” 1999, s. 17-35

 Różne

88.    Kamień ma klatce schodowej : [tłumaczenie], „Kalendarz Ewangelicki” 1988, s. 277-281

89.    Ksiądz Tadeusz Wojak : 1907-2000, „Kalendarz Ewangelicki” 2001, s. 94-95

90.    Oddany jedności i polskości : bp Juliusz Bursche w 70. rocznicę śmierci, „Zwiastun Ewangelicki” 2012, nr 5, s. 10-14

91.    Studium biblijne przygotowane na IX Zgromadzenie Ogólne ŚFL w Hongkongu, 7-16.07.1997 r. (Łk 24,45-48), „Kalendarz Ewangelicki” 1997, s. 121-127

92.    Wspólne świadectwo o Chrystusie : rozwój ruchu ekumenicznego w Polsce w ostatnim dziesięcioleciu XX wieku. Cz. 1-2, „Zwiastun Ewangelicki” 2000, nr 23, s. 8-9; 2000 nr 24, s. 8-11

Publikacje książkowe 

Niosła mnie radość służby, Bielsko-Biała 2016

Rozeszło się Słowo Pańskie, Bielsko-Biała 2010

Źródło życia i światłości, Bielsko-Biała 1996