sobota, 30 marca 2019

Rocznice przypadające na kwiecień 2019

1.04.1629 – zmarł w Gdańsku  ks. Jakub Fabricius (ur. 1551), długoletni rektor Gdańskiego Gimnazjum Akademickiego, autor rozpraw z historii Reformacji i dydaktyki nauczania, kaznodzieja, duchowny
    
1.04.1859 – w Hamburgu zmarła Amalia Sieveking (ur. 1794), opiekunka biednych, pionierka pracy socjalnej w Niemczech, tworzy miejsca pracy i szkolenia zawodowego dla ubogich, podejmuje również działania narzecz budownictwa mieszkaniowego i szpitali.
  
3.04.1849 – zmarł w Paryżu Juliusz Słowacki
  
8.04.1629 – zmarł Jan Turnowski junior (ur. 1567), profesor teologii w Toruńskim Gimnazjum Akademickim, kaznodzieja polski, jeden z tłumaczy Biblii Gdańskiej, wydawca poszerzonego wydania kancjonału Piotra Artomiusza,
  
10.04.1909 – urodziła się w Słupcy (poznańskie) s. Danuta Wanda Gerke (zm. 1997), diakonisa, przełożona Diakonatu Żeńskiego „Eben-Ezer” w Dzięgielowie (1945-1981)
  
10.04.1939 – zmarł w Staszowie ks. Kazimierz Szefer (ur. 1861), duchowny kalwiński, naczelny kapelan ewangelicko-reformowany w Wojsku Polskim okresu II RP
  
10.04.1829 – urodził się Nottingham William Booth (zm. 1912) - duchowny metodystyczny, założyciel i pierwszy generał (1878—1912) Armii Zbawienia
  
11.04.1899 – zmarł w Merano Franciszek Górniak (ur. 1854) inspirator cieszyńskiego przemysłu
  
12.04.1979 – zmarł dr med. Jan Zielina (ur. 1907), początkowo lekarz wojskowy, potem w Szpitalu Śląskim w Cieszynie.
  
14.04.1759 – w Londynie zmarł George Frideric Handel (ur. 1685), najwybitniejszy (obok J.S.Bacha) kompozytor epoki baroku, twórca oratorium Mesjasz, głęboko wierzący luteranin, twórca wiele utworów o treści religijnej
  
15.04.1729 – miało miejsce pierwsze wykonanie Pasji według św. Mateusza Jana Sebastiana Bacha
  
16.04.1929 – zmarł Sundar Singh (ur. 1889) indyjski misjonarz (ur. 03.09.1889)
  
18.04.1929 – urodził się w Toruniu ks. Ryszard Neuman (zm. 1992), duchowny, proboszcz parafii w Częstochowie (1953-1979), następnie w Katowicach (1979-1992)
  
19.04.1529 – protest 6 książąt i przedstawicieli 14 miast przeciwko uchwałom sejmu w Spirze odwołującym ustępstwa w sprawie realizacji edyktu wormackiego z 1526 r. Od tego czasu zwolenników Reformacji nazwano „protestantami”
  
19.04.1999 – zmarła w Warszawie Joanna Flatau (ur. 1928), lekarz psychiatra, pochowana na cmentarzu ewangelickim w Warszawie
  
20.04.1869 – zmarł w Kolonii Karl Loewe (ur. 1796), ewangelicki teolog, kompozytor, muzyk-instrumentalista, nauczyciel muzyki, członek berlińskiej akademii sztuki
  
21.04.1109 – zmarł w Canterbury Anzelm z Canterbury (ur. 1033), filozof i teolog, uznawany za ojca scholastyki
  
28.04.1899 – urodził się w Radomiu Stanisław Lorentz (zm. 1991), historyk sztuki, konserwator zabytków, wieloletni dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie

sobota, 10 listopada 2018

W 100. rocznicę odzyskania niepodległości

„Żyć narodowo, znaczy tyle,
Co żyć świętobliwie,
Żyć uczciwie i szukać tego:
Co jest piękne i dobre.” (Ks. Jan Arndt)

„Niech snem każdego Polaka
będzie odkrycie własnego kraju rodzinnego,
własnego zakątka w związku z Polską.” (Ks. Karol Kulisz)

„Jednym z najgłośniejszych i najprzedniejszych wyrazów jest dziś Polska.
Wyraz ten wzruszeniem musi przejąć czyste dusze.
Każdy Polak na dźwięk tego wyrazu czuje się w sumieniu swoim ugodzony,
bo ten wyraz przypomina nam całą,
ogromną odpowiedzialność, jaką dziś ma każdy Polak,
nie tylko wobec Ojczyzny, ale wobec całej ludzkości." (Ks. Karol Kulisz)


Autor wycinanki: Władysław Marszałek
(mój Dziadek)




niedziela, 4 listopada 2018

Dla Niepodległej w 1920 roku

Seria patriotycznych kartek pocztowych z hasłami "Jeszcze Polska nie zginęła" i "Niech żyje Polska", które zostały wydane w 1920 roku w oficynie Henryka Firsta - Salon Malarzy Polskich w Krakowie.
Pierwsza kartka przedstawia dziesięć herbów ziem, które wchodziły w skład przedrozbiorowej Polski. Są województwa: Wołyńskie, Podolskie, Ruskie, Lubelskie, Krakowskie, Sieradzkie, Sandomierskie, Kaliskie, Łęczyckie i Poznańskie. Ornament roślinny otacza część herbów w kładzie pionowym. Centralnym punktem pocztówki jest Orzeł w złotej koronie, którego głowę otacza Słońce, symbolizujące odzyskaną niepodległość.
Druga karta nawiązuje do godła państwa polskiego. Nosi tytuł "Jeszcze Polska nie zginęła". W centralnej części znajduje się Orzeł w koronie, pod tarczą zamieszczone są herby Poznania, Krakowa i Warszawy. Centralna postać Orła stylizowana jest na Orła Przemysława II z 1295 roku uosabia zwycięstwo.




























Pocztówki należały kiedyś do mojego dziadka. Dziś stanowią cenną pamiątkę rodzinną. Przekazują ważne dla Polaków treści niepodległościowe.

Podjęta przeze mnie kwerenda internetowa przyniosła ciekawe informacje na temat tych kilku pocztówek. Można je znaleźć w artykule Ryszarda T. Komorowskiego "Zapomniany ilustrator symboli narodowych"
(źródło: http://www2.almamater.uj.edu.pl/104/20.pdf).
Autorem jest Kajetan Saryusz-Wolski, tworzący w latach 1887–1922, ilustrator pocztówek patriotycznych wydawanych w Galicji. Urodził się 6 sierpnia 1852 roku w miejscowości Planów w województwie radomskim w Królestwie Polskim. Pozostał po nim bogaty dorobek (miniatury godeł, herbów i kartuszy herbowych, orderów, chorągwi i sztandarów wykonane piórkiem lub akwarel), z którego wynika, iż artysta posiadał dużą wiedzę z dziedziny wojskowości i heraldyki.
Zainteresowaniem ówczesnych wydawców cieszyły się projekty jego pocztówek o treści patriotycznej, nasycone symbolami narodowymi. Wydano je w Galicji w latach 1904–1909, później wznawiano aż do roku 1920.
W roku 1910 artysta mieszkał w Krakowie, prawdopodobnie z powodu kłopotów finansowych często zmieniał miejsce zamieszkania. Był też wdowcem, bez rodziny.
Wykonywane przez artystę projekty ilustracji kart pocztowych o treści patriotycznej, początkowo były czarno-białe, później kolorowe, przeznaczeniem ich do było wysłanie do rodaków zamieszkałych w zaborze rosyjskim i pruskim. W owym czasie pełniły rolę dydaktyczną jak i okolicznościową. Łącznie było to około 80 projektów, które artysta namalował w latach 1904–1909. Niektóre z nich posiadały krótkie wierszowane podpisy wzmacniające wymowę ilustracji. Prawdopodobnie edycje pocztówek po 1918 roku nie posiadały już tych wierszyków.
Komorowski stwierdza iż, pocztówki te „były nośnikami symboli narodowych, a nawet swoistymi mini podręcznikami historii Polski. Przenikały przez granice zaborów i omijały skutecznie ograniczenia cenzury. Pocztówki patriotyczne miały do spełniania w owym czasie określone funkcje wychowawcze i dydaktyczne. (…) Kajaten Saryusz-Wolski, autor wielu opracowań heraldycznych, artysta malarz, ilustrator symboli narodowych, zasłużył się dobrze kulturze polskiej. Jego spuścizna warta jest przypomnienia, a wiele z wymienionych prac zainteresowania wydawców.”