poniedziałek, 7 października 2019

Ksiądz Biskup Jan Szeruda - bibliografia przedmiotowa


1. Badura Jan, Przez trzy epoki : Biskup prof. dr Jan Szeruda (1889-1962), „Przegląd Ewangelicki” 2003, z. 1, s. 66-72
2. Badura Jan, Zadomowienie w Biblii : bp Jan Szeruda, [w:] Misja, muzyka, Mazury : Księga pamiątkowa z okazji 60. Rocznicy urodzin Biskupa Kościoła Janusza Jaguckiego, Bielsko-Biała 2007, s. 117-125
3. Bartel Oskar, Ks. profesor dr Jan Szeruda, „Zwiastun” 1962, nr 9, s. 133
4. Bartel Oskar, Wkład zmarłego w dzieło badań nad Reformacją w Polsce, „Jednota” 1962, nr 5, s. 104
5. Czembor Henryk, Ukształtowanie się naczelnych władz Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce po II wojnie światowej, „Rocznik Teologiczny” Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej 1995, z. 2, s.107-160
6. Enholc-Narzyńska Barbara, Dwie sylwetki ewangelickich tłumaczy  Pisma Świętego, „Siła Poselstwa”, Warszawa 1996
7. Gastpary Woldemar, Pamięci ks. Biskupa prof. Jana Szerudy, „Zwiastun” 1962, nr 9, s. 131-133
8. J.N., Ś[więtej] p[amięci]. ksiądz profesor dr Jan Szeruda, „Jednota” 1962, nr 5, s. 100-102
9. J.R., Szeruda Jan [w:] Słownik biograficzny historii Polski. T. 2: L-Ż, pod red. J. Chodery, F. Kiryka, Wrocław 2005, s. 1506
10. Jankowska A.E., Księża i siostry diakonisy działające na terenie Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Świętej Trójcy w Warszawie (1939-1945), [w:] Ewangelicy warszawscy w walce o niepodległość Polski w latach drugiej wojny światowej : wspomnienia i relacje, red. A. Janowska oraz zespół, Warszawa 1997, s. 19-30
11. Janowski B.M., Księża Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce w latach 1918-2001, Warszawa 2004, s. 58
12. Karski Karol, Biskup Jan Szeruda (1889–1962) – prekursor ruchu ekumenicznego w Polsce, „Studia i Dokumenty Ekumeniczne” 2016, z. 1 (78), s. 179-188.
13. Karski Karol, Biskup Jan Szeruda jako ekumenista, „Myśl Protestancka” 2002, nr 1, s. 55-62
14. Kłaczkow Jarosław, Kościół Ewangelicko-Augsburski w Polsce w latach 1945-1975, Toruń 2010
15. Księga jubileuszowa z okazji urodzin ks. prof. dra Jana Szerudy:  [recenzja], „Strażnica Ewangeliczna” 1960, nr 3, s.  47-48
16. Księga jubileuszowa z okazji 70-lecia urodzin księdza profesora dr. Jana Szerudy, Warszawa 1959
17. Niemczyk Wiktor, Przemówienie wygłoszone nad grobem śp. Ks. prof. Szerudy, „Jednota” 1962, nr 5, s. 102-104
18. Promocja ks. biskupa J. Szerudy na doktora honorowego teologii : Praga, „Strażnica Ewangeliczna” 1948, nr 13/14, s. 13
19. Szeruda Jan (1889-1962) [w:] J. Golec, S. Bojda, Słownik biograficzny Ziemi Cieszyńskiej. T. 2, Cieszyn 1995, s. 225-226
20. Szeruda Jan, [w:] Szturc Jan., Ewangelicy w Polsce : słownik biograficzny XVI-XX w., Bielsko-Biała 1998, s. 290
21. Szeruda Jan, Karski Karol, [w:] Religia PWN. T.9: Rut-żywotność, red. nauk. T. Gadacz, B. Milerski, Warszawa 2003, s. 186-187
22. Szeruda Jan, „Studia i Dokumenty Ekumeniczne”. Zeszyt Specjalny: Leksykon ekumenistów, 2012 nr 1/2(70/71), s. 174-175
23. Szeruda Jan: Koza Stanisław Józef, [w:] Encyklopedia katolicka. T. 19, pod red. Edwarda Gigilewicza, Lublin 2013, szp. 52-53
24. Szulc Eugeniusz, Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie : zmarli i ich rodziny, Warszawa 1989, s. 538-540
25. Świętej pamięci ks. prof. dr Jan Szeruda, „Poseł Ewangelicki” 1962, nr 4, s. 8
26. Wegener H., NPW ks. biskup dr Jan Szeruda : 30 lat duszpasterstwa i 25 lat pracy uniwersyteckiej, „Strażnica Ewangeliczna” 1947, nr 15/16, s. 1-4
27. Wolfram Karol, Ks. prof. dr Jan Szeruda, „Strażnica Ewangeliczna” 1959, nr 24, s. 373-376
28. Wolfram Karol, We wdzięcznej u nas pamięci, „Kalendarz Ewangelicki na rok 1963”. Rocznik 76, pod red. Ireny Heintze, Warszawa 1962 s. 56-63
29. Wpływ aparatu państwowego na obsadę naczelnych władz Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w latach 1945-1951, Kłaczkow Jarosław [w:] Polski protestantyzm w czasach nazizmu i komunizmu, zbiór studiów pod red. Jarosława Kłaczkowa, Toruń 2009, s. 215-231
30. https://ekai.pl/warszawa-sympozjum-w-rocznice-smierci-luteranskiego-bp-j-szerudy/ (dostęp: 10.08.2019)

poniedziałek, 23 września 2019

Ksiądz Biskup Jan Szeruda

(ur. 26 grudnia 1889 – 21 marca 1962)

 „Bóg był dla niego gwiazdą, w którą był wpatrzony, prawdziwą światłością, której całkowicie zaufał, a której nie potrafiło nic przysłonić, jakkolwiek by się były układały szczegóły życia. Tu tkwiły korzenie jego osobowości, charakteru, jego postawy życiowej i źródło mocy. Gdy przychodziły doświadczenia i ciosy – a było ich niemało – umiał pozostać sobą, zachować godność, pozostać wiernym sobie, bo był zakotwiczony w Bogu. Mężów takich nazywamy mężami wiary.”
Ks. Andrzej Wantuła

„Wyszedłem z tej ziemi – spośród was. To, co dali mi rodzice, przykład zbożnej pracy, umiłowania Słowa Bożego i wiary, to było więcej, niż cokolwiek dał mi świat. Na studiach moich poznałem, co nauka mówi i religia, o modlitwie, matka moja pokazała mi, czym jest modlitwa. Matka nie mówiła mi o modlitwie, matka moja modliła się codziennie pieśnią ewangelicką i słowami, modliła się w nieszczęściu, modliła się w radości. I to pozostało mi na całe życie. Wiara, którą dał mi dom rodzinny, była największym skarbem mego życia, za który patrząc na całe życie swoje, najwięcej Bogu jestem wdzięczny.”
Ks. bp prof. dr Jan Szeruda

 „Ks.  prof.  Jan  Szeruda  zawsze  był  przygotowany  do  każdego  wykładu, a wykłady były zwięzłe, bez zbędnych słów i dygresji. Improwizacja nie wchodziła w grę. Każde zdanie Profesora świadczyło o jego wielkiej wiedzy. Dało się  odczuć,  że  nie  tylko  dobrze  wie,  co  mówi,  ale  że  jego  wiara  czerpie  moc z biblijnego  Słowa.  (…) Potrafił żar swojej wiary ubrać w słowa, które nas poruszały. Posiadał dar budzenia w swoich słuchaczach zainteresowania  Słowem  Bożym.  I  każdy,  kto  dał  się porwać  jego  duchowi  i  słowom, starał się sam dalej zgłębiać staro-testamentowe poselstwo. Każda jego napisana praca poszerzała naszą wiedzę. Ks. prof. Jan Szeruda budził w nas miłość do  Biblii  i  ona  przetrwała  i  zaowocowała  w  postaci  kilku  biblistów,  którzy kontynuują dzieło i ducha prof. Szerudy”.
Ks. prof. dr hab. Manfred Uglorz

„Zawsze poważny, zrównoważony, potrafił być bardzo towarzyski. Naukowiec o gruntownym przygotowaniu i wielkim zasobie wiedzy, znalazł zawsze czas dla najzwyklejszych, codziennych spraw życia kościelnego. Reprezentował powagę nauki, polskiej teologii protestanckiej, wielki zasób wiedzy i erudycji, równocześnie był człowiekiem wielkiej wiary. Wiara była dlań drogowskazem w życiu, kierując go drogami, które Bogu się podobają. Stąd płynęła jego kultura zewnętrzna i kultura ducha, szerokie i właściwe spojrzenie na sprawy i ludzi, spokojny i bez uprzedzeń sąd.”
Ks. Woldemar Gastpary

Ks. bp prof. dr Jan Szeruda
(1889-1962)
Ks. bp  prof. dr Jan Szeruda
– wybitny biblista,
– zasłużony tłumacz Pisma Świętego,
– autor programów uniwersyteckich studiów biblijnych,
– organizator i kierownik Katedry Egzegezy Starego Testamentu i Języka Hebrajskiego na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego (1920-1939, 1945-1953), i w ChAT w Warszawie (1954-1962)

Daty z życiorysu:

26.12.1889 – urodził się w Wędryni koło Trzyńca na Ziemi Cieszyńskie
1911 – ukończył Gimnazjum Polskie w Cieszynie, zdał maturę z odznaczeniem
1911-1915 – studia teologiczne w Wiedniu
15.03.1915 – zdał egzamin pro candidatura z wynikiem bdb przed Komisją Teologiczną Wydziału Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Wiedeńskiego,
Maj 1915 – rozpoczął w Halle studia specjalistyczne w zakresie języków semickich Starego Testamentu
22.11.1915 – przed Konsystorzem Superintendentury Morawsko-Śląskiej zdał egzamin pro ministerio, który  umożliwiał pracę w Kościele
1915-1917 – objął stanowisko kaznodziei pomocniczego w Nawsiu
1915/1916 – posada prefekta w polskim gimnazjum w Orłowej
1916-1919 – katecheta w polskiej szkole ludowej i wydziałowej im. St. Hassewicza w Cieszynie
15.08.1917 – w Nawsiu odbyła się ORDYNACJA
– wikariusz parafii ewangelickiej w Nawsiu
1917-1920 – publikacje z biblistyki i badań nad dziejami Biblii ewangelickich w Polsce na łamach „Posła Ewangelickiego” oraz wykłady w Towarzystwie Ewangelickim w Cieszynie,
1920 – studia z biblistyki i orientalistyki w Bazylei, uzyskanie tytułu licencjata teologii na podstawie pracy doktorskiej „Słowo Jahwe – studium Izraelsko-żydowskiej religii”  (druk: Łódź 1921)
04.01.1921 – wykład inauguracyjny pt.: „Charakter narodowy i uniwersalny religii izraelskiej”  - początek intensywnej i wielostronnej działalności dydaktycznej.
24.02.1922 – Naczelnik Państwa mianował go profesorem nadzwyczajnym
05.12.1929 – otrzymał  nominację  profesora zwyczajnego Egzegezy Starego Testamentu i języka hebrajskiego na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego
1929 – doktorat honorowy Uniwersytetu w Bazylei
1924 – 1. podróż naukowa do Danii
1925 – 2. podróż naukowa do Szwecji
1925 – uczestniczy w Światowej Konferencji Kościołów ds. Praktycznego Chrześcijaństwa odbywającej się w Sztokholmie
1930 i 1935 – 3. i 4. podróż naukowa do Szwajcarii
1933 i 1936 – 5. i 6. podróż naukowa do Niemiec
1928-1936 – w „Głosie Kościelnym” publikuje sprawozdania z działalności Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Warszawskiego, zaś w „Przeglądzie Ewangelickim” i „Reformacji w Polsce” – wykłady i seminaria oraz prace naukowo-teologiczne
1929-1938 – przewodniczył Ewangelickiej Agencji Prasowej „EW-POL”, współpracował m.in. z Pawłem Hulką-Laskowskim,
1937 – uczestniczy w Światowej Konferencji Kościołów ds. Praktycznego Chrześcijaństwa odbywającej się w Oksfordzie
1937 – uczestniczy w 2. Światowej Konferencji Kościołów ds. Wiary i Ustroju Kościoła w Edynburgu
1937 – 7. podróż naukowa do Anglii
1939-1940 – nauczyciel jęz. niemieckiego i łaciny na tajnych kompletach w Gimnazjum im. Anny Wazówny w Warszawie
Wrzesień 1940 – styczeń 1945 pracował w Warszawskim Zarządzie Miasta jako tłumacz i bibliotekarz
1942 – wchodzi w skład Tymczasowej Rady Ekumenicznej
24.01.1945 – w Częstochowie ukonstytuował się pierwszy powojenny Konsystorz z wiceprezesem Maksymilianem Rudowskim. Ks. Jana Szerudę powołano na członka Tymczasowego Konsystorza KE-A
luty 1945 – podjął starania o otwarcie Wydziału Ewangelickiej Teologii 
w ramach Uniwersytetu Warszawskiego
21.06.1945 – w Łodzi odbyła się pierwsza powojenna konferencja duchownych, na której dokonano wyboru ks. prof. Jana Szerudy na zwierzchnika Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.
17.10.1945 – wszedł w skład Rady Protestanckich Kościołów Rzeczpospolitej Polskiej jako wiceprezes
29.09.1946 – w Mikołowie rekonsekrował kościół ewangelicki
1946 – został prezesem Chrześcijańskiej Rady Ekumenicznej
1947 – uczestniczył w  konferencji ŚFL (Światowa Federacja Luterańska) w Lund
styczeń 1947 – przebywał z gościnnymi wykładami w Zurychu, Bernie, Bazylei
luty 1947 – prowadził wykłady dla profesorów teologii ewangelickiej, starokatolickiej i prawosławnej w Bossey k. Genewy
15.08.1947 – w Cieszynie w Kościele Jezusowym obchodził jubileusz 30-lecia służby w Kościele i 25-lecie pracy naukowej (kazanie ks. Oskar Michejda),
04.04.1948 – ordynował ks. Jana Zajączkowskiego  i skierował nowo ordynowanego do parafii Legnicy
15.06.1948 – w Pradze odbyła się promocja ks. bp. Jana Szerudy na honorowego doktora teologii Ewangelickiego Fakultetu Uniwersytetu im. Jana Husa
1948 – uczestniczył w 1. Zgromadzeniu Ogólnym Światowej Rady Kościołów  w Amsterdamie
19.06.1949 – w Bielsku w asyście ks. P. Nikodema i ks. W. Niemczyka instalował ks. Adama Wegerta na proboszcza
14.04.1951 – w Szopienicach uczestniczył w jubileuszu 50-lecia kościoła
12.08.1951 – w Golasowicach poświęcił odbudowany kościół (bez ławek, wieży i instrumentu)
18.11.1951 – zakończył okres kierowania Kościołem Ewangelicko-Augsburskim w  Polsce
21.03.1962 – w Warszawie zmarł ks. Jan Szeruda, został pochowany 
na cmentarzu ewangelickim w Warszawie


poniedziałek, 29 lipca 2019

Zielnik

Cykoria podróżnik





Ziemia wydała rośliny zielone: trawę dającą nasienie według swego gatunku i drzewa rodzące owoce, w których było nasienie według ich gatunków. A Bóg widział,
że były dobre.
(1 Mż 1,12)
Lawenda



Człowiek potrzebuje do życia ogrodów i bibliotek. Cyceron






Dziewanna wielkokwiatowa
Dziewanna drobnokwiatowa
























Ziół nie należy zbierać poprzez łamanie łodyg,
ponieważ zgniatanie może powodować gnicie pędów.



Lawenda






Zioła suszymy zawieszone w pęczkach lub nawet postawione jak bukiety w pojemnikach bez wody.











Mięta i dziurawiec

 Dziurawiec
Dziurawiec - posłuszne ziele
W noc świętojańską zakwita
Dar wprost z bożej apteki
Leczy wątrobę jelita
O jakże dla nas łaskawe
Są twoje listki dziurawe. (Ks. J. Twardowski)







Kwiat prawoślazu
Prawoślaz







Niektóre zioła można zamrozić, zachowają wtedy swój  aromat i sprawią, że w zimie poczujemy lato pachnące ziołami...



Paź żeglarz


sobota, 30 marca 2019

Rocznice przypadające na kwiecień 2019

1.04.1629 – zmarł w Gdańsku  ks. Jakub Fabricius (ur. 1551), długoletni rektor Gdańskiego Gimnazjum Akademickiego, autor rozpraw z historii Reformacji i dydaktyki nauczania, kaznodzieja, duchowny
    
1.04.1859 – w Hamburgu zmarła Amalia Sieveking (ur. 1794), opiekunka biednych, pionierka pracy socjalnej w Niemczech, tworzy miejsca pracy i szkolenia zawodowego dla ubogich, podejmuje również działania narzecz budownictwa mieszkaniowego i szpitali.
  
3.04.1849 – zmarł w Paryżu Juliusz Słowacki
  
8.04.1629 – zmarł Jan Turnowski junior (ur. 1567), profesor teologii w Toruńskim Gimnazjum Akademickim, kaznodzieja polski, jeden z tłumaczy Biblii Gdańskiej, wydawca poszerzonego wydania kancjonału Piotra Artomiusza,
  
10.04.1909 – urodziła się w Słupcy (poznańskie) s. Danuta Wanda Gerke (zm. 1997), diakonisa, przełożona Diakonatu Żeńskiego „Eben-Ezer” w Dzięgielowie (1945-1981)
  
10.04.1939 – zmarł w Staszowie ks. Kazimierz Szefer (ur. 1861), duchowny kalwiński, naczelny kapelan ewangelicko-reformowany w Wojsku Polskim okresu II RP
  
10.04.1829 – urodził się Nottingham William Booth (zm. 1912) - duchowny metodystyczny, założyciel i pierwszy generał (1878—1912) Armii Zbawienia
  
11.04.1899 – zmarł w Merano Franciszek Górniak (ur. 1854) inspirator cieszyńskiego przemysłu
  
12.04.1979 – zmarł dr med. Jan Zielina (ur. 1907), początkowo lekarz wojskowy, potem w Szpitalu Śląskim w Cieszynie.
  
14.04.1759 – w Londynie zmarł George Frideric Handel (ur. 1685), najwybitniejszy (obok J.S.Bacha) kompozytor epoki baroku, twórca oratorium Mesjasz, głęboko wierzący luteranin, twórca wiele utworów o treści religijnej
  
15.04.1729 – miało miejsce pierwsze wykonanie Pasji według św. Mateusza Jana Sebastiana Bacha
  
16.04.1929 – zmarł Sundar Singh (ur. 1889) indyjski misjonarz (ur. 03.09.1889)
  
18.04.1929 – urodził się w Toruniu ks. Ryszard Neuman (zm. 1992), duchowny, proboszcz parafii w Częstochowie (1953-1979), następnie w Katowicach (1979-1992)
  
19.04.1529 – protest 6 książąt i przedstawicieli 14 miast przeciwko uchwałom sejmu w Spirze odwołującym ustępstwa w sprawie realizacji edyktu wormackiego z 1526 r. Od tego czasu zwolenników Reformacji nazwano „protestantami”
  
19.04.1999 – zmarła w Warszawie Joanna Flatau (ur. 1928), lekarz psychiatra, pochowana na cmentarzu ewangelickim w Warszawie
  
20.04.1869 – zmarł w Kolonii Karl Loewe (ur. 1796), ewangelicki teolog, kompozytor, muzyk-instrumentalista, nauczyciel muzyki, członek berlińskiej akademii sztuki
  
21.04.1109 – zmarł w Canterbury Anzelm z Canterbury (ur. 1033), filozof i teolog, uznawany za ojca scholastyki
  
28.04.1899 – urodził się w Radomiu Stanisław Lorentz (zm. 1991), historyk sztuki, konserwator zabytków, wieloletni dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie