środa, 18 grudnia 2024

Ks. prof. dr Woldemar Gastpary (1908-1984)

wspomnienie w 40. rocznicę śmierci

duchowny ewangelicki, profesor, historyk Kościoła, proboszcz parafii w Łodzi, zwierzchnik diecezji łódzkiej i warszawskiej, prezes Synodu Kościoła, członek prezydium PRE, współpracownik Komisji Mieszanej PRE i Kościoła Ewangelickiego Niemiec, znawca historii stosunków polsko-niemieckich, opublikował ponad 150 pozycji dotyczących dziejów protestantyzmu polskiego, współpracował z Encyklopedią Katolicką w Lublinie

 Kalendarium życia i działalności:

12.07.1908 - urodził się w Henrykowie koło Zduńskiej Woli

1927-1932 – studiował na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego, równolegle studiował prawo

16.10.1932 – został ordynowany przez ks. bp. J. Burschego

1932-1940 – wikariat odbywał w Tomaszowie Mazowieckim u ks. sen. L. May’a

1945-1953 – pracował w Tomaszowie i Rawie  Mazowieckiej, Piotrkowie Trybunalskim, dodatkowo obsługiwał kilka filiałów na Dolnym Śląsku

1950-1952 – zwierzchnik diecezji łódzkiej

1954-1965 – zwierzchnik diecezji warszawskiej i proboszcz parafii św. Trójcy i Łodzi

1957-1965 – pełnił funkcję prezesa Synodu Kościoła

 Działalność naukowa:

19.03.1939 – obronił rozprawę doktorską

1.02.1949 – został adiunktem  w Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego przy katedrze teologii praktycznej

od 1955 – zastępca profesora ChAT nauk humanistycznym

od 1957 -  docent w katedrze teologii historycznej

1966 – mianowano go profesorem nadzwyczajnym

od 1967 – kierownik katedry teologii historycznej

1972 – został profesorem zwyczajnym

29.05.1965 – został wybrany rektorem ChAT w Warszawie

1965-1981 – rektorem ChAT w Warszawie

1979 – otrzymał honorowy doktorat nadany przez Uniwersytet im. Humboldta w Berlinie

22.12.1984 – zmarł w Warszawie

 

Ważniejsze publikacje książkowe ks. Woldemara Gastpary’ego:

Historia Kościoła, okres starożytny, Warszawa 1967

Historia Kościoła, okres średniowieczny, Warszawa 1969

Sprawa toruńska w roku 1724, Warszawa 1969

Historia Kościoła, okres nowożytny, Warszawa 1971

Biskup Bursche i sprawa polska, Warszawa 1972

Historia protestantyzmu w Polsce od połowy XVIII wieku do pierwszej wojny światowej, Warszawa 1977

Protestantyzm w Polsce w dobie dwóch wojen światowych, cz. 1: Warszawa 1978; cz. 2: Warszawa 1981




poniedziałek, 9 grudnia 2024

Daty w grudniowym kalendarzu 2024

 1934.12.01w Warszawie urodził się Juliusz Narzyński (zm. 2020), polski artysta, malarz, kurator Galerii Sztuki Współczesnej w Warszawie (1967-1973), kierownik pracowni malarstwa w WSSP w Łodzi (1973-). Uprawiał malarstwo utrzymane w konwencji nadrealistycznej, które przechodzi ewolucje i zmiany a jego nadrzędnym celem jest stworzenie symbolicznej wizji świata. Laureat wielu nagród.

01.12.1994 – erygowano samodzielną parafię w Wiśle Czarnem (Diecezja Cieszyńska)

03.12.1544 – ukazała się Postylla domowa ks. dr. Marcina Lutra, zbiór kazań wygłaszanych przez Reformatora w latach 1532-1534 w swoim domu do domowników i przyjaciół

06.12.1934 – w Kaliszu urodził się  ks. Jan Walter (zm. 1995), zwierzchnik diecezji warszawskiej, proboszcz parafii Św. Trójcy w Warszawie, ekumenista

06.12.1414mimo cesarskiego listu „żelaznego” uwięziono Jana Husa po przybyciu jego na sobór w Konstancji

07.12.1874 – zmarł Lobegott Friedrich Konstantin von Tischendorf (ur. 1815), niemiecki  biblista, odkrywca ponad dwudziestu kodeksów majuskułowych. Posiadał doskonały wzrok, widział w szerszym paśmie niż przeciętny człowiek. Znał wszystkie starożytne języki, na które przełożona została Biblia.

07.12.1724 – w Toruniu został stracony Jan Gotfryd Roesner (1658-1724), burmistrz Torunia, męczennik sprawy toruńskiej

09.12.1594 – urodził się  w Sztokholmie Gustaw II Adolf (zm. 1632), król szwedzki, obrońca ewangelicyzmu, twórca nowoczesnego państwa szwedzkiego

10.12.1884  – we Wrocławiu zmarł August Mosbach (ur. 1817), historyk we Wrocławiu, współzałożyciel i członek Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk

17.12.1874 – w Warszawie urodził się ks. Edward H. Wende (zm. 1949), superintendent diecezji kaliskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, kaznodzieja, autor postylli, proboszcz parafii ewangelickiej w Kaliszu

1534.12.13-16obradował Sejm Trzebiatowski, który zapoczątkował na Pomorzu Zachodnim Reformację wg ordynacji kościelnej napisanej w 1535 roku przez Jana Bugenhagena doktora teologii, luteranina i byłego norbertanina z Trzebiatowa. W wyniku jej postanowień przeprowadzono sekularyzację dóbr kościelnych w księstwach pomorskich, wprowadzono liturgię ewangelicką, utworzono konsystorz i urząd superintendenta, zlikwidowano dominium biskupie, które stało się własnością książąt. Stworzono kościół państwowy o nazwie Pomorski Kościół Ewangelicki (niem. Pommersche Evangelische Kirche), którego biskupami w latach 1557-1637 byli przedstawiciele dynastii Grafitów.

19.12.1984 – w Rybniku zmarł ks. Edward Romański (ur. 1912), duchowny ewangelicki, poeta, kaznodzieja, radca Konsystorza, członek Komisji Liturgicznej, przewodniczący Synodalnej Komisji Pastoralnej

20.12.1904 w Radomiu urodził się Jan Posmykiewicz (zm. 1988), lekarz, ordynator oddziału laryngologii w Słupsku, otrzymał tytuł Zasłużony Lekarz Polski.

21.12.1924 – ks. Karol Kulisz założył Diakonat ewangelicki w Dzięgielowie

22.12.1984 – zmarł  ks. Woldemar Gastpary (ur. 1908), duchowny, historyk Kościoła, prezes Synodu, rektor ChAT

25.12.1624 – urodził się Johannes Scheffler (Angelus Silesius)(zm. 1677), śląski poeta religijny, nadworny lekarz księcia w Oleśnicy

25.12.1684 – w Salzwedel k. Magdeburga urodził się ks. Samuel Joachim Hoppe (zm. 1754), diakon i kaznodzieja, bibliograf w Gdańsku

28.12.1524 – zmarł ks. dr Jan Staupic, wikariusz generalny augustianów, duszpasterz młodego Lutra

29.12.1894 – w Warszawie urodził się Jan Stanisław Gebethner (zm. 1981), księgarz i wydawca

29.12.1924 – w Cieszynie zmarł ks. dr Jan Pindór (ur. 1852), proboszcz w Cieszynie, pisarz religijny, prezes Towarzystwa Ewangelickiego Oświaty Ludowej, tłumacz protestanckiej literatury anglo-amerykańskiej i klasyków Reformacji

31.12.1384 – zmarł John Wyclif (ur. 1329), angielski teolog i reformator religii chrześcijańskiej, profesor teologii Uniwersytetu w Oksfordzie i duchowny katolicki uznawany za prekursora reformacji, autor pierwszego anglojęzycznego przekładu Biblii

 

czwartek, 28 listopada 2024

Ks. Dr Marcin Leopold Otto (1819-1882) - biobibliografia

 Publikacje książkowe:

Stegner, T.: Bóg, protestantyzm, Polska. Biografia Leopolda Marcina Otto (1819- 1882), Gdańsk 2000.

Stegner, T.: Ks. Leopold Otto (1819-1882). Nowa droga Kościoła ewangelickiego w Polsce. Bielsko-Biała 2019

Recenzja:

B ó g, protestantyzm, Polska : biografia pastora Leopolda Marcina Otto / Tadeusz Stegner. – Rec. K.K. „Zwiastun Ewangelicki” 2001, nr 7, s. 18

Artykuły prasowe:

1. Biuletyn Komisji Prasowej Zjazdu Polaków Ewangelików ku uczczeniu śp. ks. dr. Leopolda Otto, nr 1 z dnia 31 stycznia 1939. „Głos Ewangelicki” R. 20(1939), nr 7, s. 5; 1939, nr 8, s. 3

2. Broda, J.: Pierwsze lata pracy ks. dr. Leopolda Otto w Cieszynie. „Kalendarz Ewangelicki” R. 83(1970), s. 192-197

3. Broda, Jan: Stulecie kancjonału ks. Otto. „Kalendarz Ewangelicki” R. 79(1966), s. 133-136

4. Buzek, A.: Ks. Dr Leopold Otto w Cieszynie. „Głos Ewangelicki” R. 20(1939), nr 9, s.. 5-6

5. Dębski, Andrzej: Obchody setnej rocznicy śmierci ks. dr. Leopolda Otto w parafii warszawskiej.  „Zwiastun” 1982, nr 21, s. 306.311

6. Fiszkal, R.: Ks. Dr Leopold Marcin Otto – ojciec polskiego ewangelicyzmu XIX wieku. „Ewangelik Górnośląski” R. 6(1937), nr 40, s. 323; 1937, nr 42, s. 354 ; 1937, nr 43, s. 362-363

7.  Głos ks. dr. Leopolda Otto w sprawie plebiscytu. „Poseł Ewangelicki” 1919, nr 43, s. 1

8. Karczoch, Jan (oprac.): Odrodzenie polskości na Śląsku i zjednoczenie Polskiego Kościoła Ewangelickiego : [L. Otto, Jerzy Badura, J. Kubisz, Fr. Michejda, J. Bursche, Jakub Glass].Jednota” 1967, nr 9, s. 14-15

9. Kotula, Karol: Co nam w czasach dzisiejszych mówi działalność ks. dra Leopolda Otto na Śląsku Cieszyńskim. „Przegląd Ewangelicki” R. 6(1939),  nr 10, s. 139-140

10. Kotula, Karol: Ks. dr Leopold Otto w Warszawie. „Przegląd Ewangelicki” R. 6(1939), nr 9, s. 105-107

11. Kożusznik, Stanisław: Druga Ojczyzna : [wiersz]. Pamięci Księdza Doktora Leopolda Otto. „Przegląd Ewangelicki” R. 6(1939), nr 9, s. 108

12. Ks. dr Leopold Marcin Otto : w sto czterdziestą rocznicę urodzin. „Strażnica Ewangeliczna” 1959, nr 22, s. 348-351

13. Ks. Dr Leopold Marcin Otto. Życiorys napisany w  r. 1887  przez śp. Ks. Franciszka Michejdę, „Przegląd Ewangelicki” R. 6(1939), nr 9, s. 103-104

14.  Ks. Dr Leopold Otto – na setną rocznicę jego urodzin. „Poseł Ewangelicki” 1919, nr 42, s. 1

15.  Ks. Dr Leopold Otto (1819-1882). „Kalendarz Ewangelicki na rok Pański 1920”, Cieszyn, s. 49-54

16.  Ks. Dr Leopold Otto : 1819-1882, „Głos Ewangelicki” R. 20(1939), nr 9, s. 4-5

17. Ks. Dr Leopold Otto w prywatnym życiu, szczególnie w życiu domowym podług historii ks. Alfreda Janika, pastora w Sudolu. „Poseł Ewangelicki” 1919, nr 46, s. 1

18. Ks. Leopold Otto na Śląsku. Fragmenty „Z pamiętnika starego nauczyciela” Jana Kubisza. „Przegląd Ewangelicki” R. 6(1939), nr 9, s. 112-115

19. Kubica, Grażyna: Ksiądz Leopold Marcin Otto w oczach swoich śląskich adwersarzy. „Kalendarz Ewangelicki” R. 134(2020), s. 203-216

20. Kubisz, K.B.: Poseł Boży „z okazji warszawskich uroczystości ku czci ks. Otto. „Ewangelik Górnośląski” R. 8(1939), nr 9, s. 67-68

21. Łupienko, Aleksander: Ksiądz Leopold Marcin Otto na tle epoki. „Kalendarz Ewangelicki” R. 134(2020), s. 192-202

22. Missol, W. (ks.): Bóg mówił do nas… – w hołdzie Ojcu Niebieskiemu za ks. dr Leopolda Otto. „Ewangelik Górnośląski” R. 8(1939), nr 11, s. 87

23. Narzyński, Janusz (oprac.): Korespondencja ks. L. Otto z J.I. Kraszewskiego. „Rocznik Teologiczny Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej” 1967, z. 1, s. 95–138

24.  Podwójna rocznica. „Jednota” 1959, nr 11, s. 23

25.  Różnice i podobieństwa między ks. Otto i ks. Hasse. – 1994, nr 21, s. 21

26. Stegner, Tadeusz: „Jutrzenka piśmiennictwa” : „Zwiastun Ewangeliczny” ks. Leopolda Otto. „Zwiastun Ewangelicki” 2003, nr 2, s. 11–12

27. Stegner, Tadeusz: Nam, ewangelikom polskim, wskazał drogę : ks. Leopold Marcin Otto (1819-1882) w 200. rocznicę urodzin. „Kalendarz Ewangelicki”  R. 134(2020), s. 180-191

28. Szulc, E.: Indeks osobowy do prasy ks. L. Otto pt. „Przyczynek do historii Zboru Ewangelicko-Augsburskiego Warszawskiego 1650-1781”. „Rocznik Teologiczny Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej” 1982, z. 1,  s. 159 – 179

29. Szulc, Eugeniusz: Ks. Leopold Otto : aresztowanie i uwolnienie. „Kalendarz Ewangelicki” R. 81(1968), s. 101-114

30. Szulc, Eugeniusz: Luterańscy organizatorzy życia kościelnego wobec powstania 1863 r. : materiały biograficzne. „Kalendarz Ewangelicki” R. 82(1969), s. 209-223

31. Szulc, Eugeniusz: Przed pomnikiem ks. dr. Leopolda Otto. „Zwiastun” 1982, nr 18, s. 257-258.263

32. Tytz, J.: Przemowa nad grobem śp. ks. Leopolda Marcina Otto. „Ewangelik Górnośląski” R. 8(1939), nr 10 , s. 79-80

33. Uggla (diakonisa): Dziedzictwo – [Diakonat warszawski założony przez ks. dr L. Otto]. „Zwiastun” 1985, nr 6, s. 86.91

34. Uroczystość ku czci śp. ks. Leopolda Otto w Warszawie. „Ewangelik Górnośląski” R. 8(1939), nr 7, s. 50

35. Wantuła, Jan: Ks. Leopold Otto na Śląsku – z teki pośmiertnej. „Kalendarz Ewangelicki” R. 77(1964), s. 55-71

36.  Wegener, Tadeusz: Jak to ongiś bywało… . „Zwiastun” 1992, nr 9, s. 153-155

37. Wojak, T.: Ks. Dr Leopold Marcin Otto. „Głos Ewangelicki” R. 15(1934), nr 25, s. 4-5; 1934, nr 26, s.4-5; 1934, nr 27,  s. 1-2; 1934, nr 28, s. 2-3; 1934, nr 29, s. 2-3; 1934, nr 30, s. 2-3; 1934, nr 31, s.4

38.  Wojak, T.: Ks. Dr Leopold Marcin Otto. „Głos Ewangelicki” R. 20(1939), nr 9, s. 6-7

39.  Wojak, Tadeusz: Ks. dr Leopold Otto. „Ewangelik Górnośląski” R. 8(1939), nr 9, s. 66-67

40.  Wojak, Tadeusz: Ks. Dr Marcin Leopold Otto, Jednota” 1939, nr 5, s. 36-38

41. Wolf, M.: Dzieje zboru ewangelicko-augsburskiego w Warszawie. „Strażnica Ewangeliczna” 1950, nr 3, s. 7-11; 1950, nr 4, s. 3-6; 1950, nr 5, s. 7-9 (wspomniany ks. Otto); 1950, nr 7, s. 7-12

42. X.F.G.: Ks. Dr Leopold Otto : w 50. Rocznicę śmierci. „Głos Ewangelicki” R. 13(1932), nr 40, s. 2

43. Zjazd Polaków-Ewangelików w Warszawie ku czci śp. Ks. Leopolda Otto. „Przegląd Ewangelicki” R. 6(1939),  nr 6, s. 65; 1939, nr 7, s. 82-83

44. „Zwiastun Ewangeliczny” nr 1, rok 1863. „Zwiastun” 1963, nr 1, s. 6

niedziela, 24 listopada 2024

Ksiądz dr Leopold Marcin Otto (1819-1882)

 Życiorys w datach

Ks. dr Leopold Marcin Otto
(1819-1882)
Ks. dr Leopold Marcin Otto, ewangelicki duchowny w Warszawie, Cieszynie, działacz narodowy, społeczny i oświatowy, wydawca „Zwiastuna Ewangelicznego, pisarz, autor licznych artkułów i publikacji książkowych

02.11.1819 w Warszawie w rodzinie Jakuba Otto (zm. 1845), powstańca z 1794 r. i Tekli z Költzów (zm. 1874), urodził się ks. dr Leopold Otto (zm. 1882)

1839 – ukończył z odznaczeniem gimnazjum w Warszawie

13.10.1840 – zapisał się jako stypendysta rządowy na Wydział Teologiczny Uniwersytetu w Dorpacie

1840-1841 – studiował ekonomię na Uniwersytecie w Dorpacie.

1841-1844 – studiował teologię w Berlinie. Otrzymywał stypendium ufundowane przez Daniela Dawissona z Gdańska, dla studentów Jednoty Ewangelicko-Reformowanej

5(17).03.1844 – w Warszawie został ordynowany

marzec do październik’1844 – odbywał wikariat w Kaliszu

17.10.1844 – został wybrany na proboszcza parafii w Piotrkowie

1844-1849 – proboszcz w Piotrkowie

16.08.1849 – został wybrany drugim proboszczem parafii ewangelickiej w Warszawie

1850 – założył Dom Sierot

1852 – w czasie epidemii tyfusu pomagał chorym

1861 – wszedł w skład Tymczasowej Rady Wychowania Publicznego, powołano go do Dyrekcji Konstablów i do Rady Miejskie jako zastępcę członka

Luty’1861 – uczestniczył w manifestacyjnym pogrzebie pięciu poległych odbywającej się  w Warszawie

19.10.1861 – został aresztowany i osadzony w cytadeli, pod zarzutem udziału w pogrzebie arcboa Antoniego Fijałkowskiego i sympatyzowania z uchem

1862 – za względu na zły stan zdrowia przeniesiony do szpitala więziennego

18(30).04.1862 – zarządzono deportację ks. Otto do guberni wołogodskiej i zawieszono w obowiązkach duchownego


26.03.(07.04.)1862
– został zwolniony, ale pozostawał pod nadzorem policji

10.09.1862 – przywrócono mu możliwość sprawowania funkcji duszpasterskich

1863-1866 – Warszawa, redaktor i wydawca „Zwiastuna Ewangelickiego”

1865 – opracował jedną z pierwszych w polskiej historiografii kościelnej monografię o Marcinie Lutrze

1867-1875 – Cieszyn redaktor i wydawca „Zwiastuna Ewangelickiego”

1876-1882 – ponownie Warszawa, redaktor i wydawca „Zwiastuna Ewangelicznego”

1865 – Wydział Teologiczny uniwersytetu w Lipsku  nadał mu zaocznie stopień doktora filozofii na podstawie rozprawy „Johann Ostroróg. Ein historicher Beitrag”

25.03.1866 – został wybrany proboszczem parafii w Cieszynie

1866-1875 – działał w Cieszynie

1867/1868  - otrzymał zaproszenie Ewangelickiej Naczelnej Rady Kościelnej w Berlinie na stanowisko zastępcy superintendenta generalnego w Prusach Wschodnich z siedzibą w Ełku, z czego zrezygnował

1867 – wszedł do Zarządu Czytelni Ludowej, gdzie organizował odczyty i wieczory dyskusyjne, i in.

Czerwiec’1875 – wrócił do Warszawy i objął funkcję drugiego proboszcza

05.06.1878 – założył Diakonat Warszawski

14.11.1868 – został mianowany członkiem korespondentem Towarzystwa Naukowego Krakowskiego

1881 – został członkiem honorowym Towarzystwa Ewangelickiej Oświaty Ludowej

21.06.1882 - z tą datą ukazał się ostatni numer "Zwiastuna Ewangelicznego" redagowanego przez ks. L. Otto

22.09.1882 – zmarł w Warszawie, grób znajduje się na cmentarzu ewangelickim w Warszawie przy ul. Młynarskiej

Opracowano na podstawie Internetowego Polskiego Słownika Biograficznego

poniedziałek, 28 października 2024

Daty w listopadowym kalendarzu 2024

 04.11.1494 – w Norymberdze urodził się Hans Sachs (zm. 1576), poeta, napisał ok. 6000 utworów o tematyce teologicznej, przedstawiał w uproszczony sposób tezy ks. M. Lutra

05.11.1414 – rozpoczął obrady sobór w Konstancji zwołany przez pizańskiego antypapieża Jana XXIII z inicjatywy króla niemieckiego Zygmunta Luksemburczyka. Celem soboru było przywrócenie jedności w Kościele zachodnim rozdartym od 1378 przez schizmę zachodnią oraz przeprowadzenie reform kościelnych

08.11.1674 – zmarł John Milton (ur. 1608), angielski poeta, myśliciel, działacz społeczny i polityczny

08.11.1924 – urodził się ks. Alfred Figaszewski (zm. 2020) duchowny, proboszcz parafii w Gliwicach (1952-1992), walczył w czasie II wojny światowej (Operacja Berlińska), odznaczony Krzyżem Walecznych, awansowany do pierwszego stopnia oficerskiego podporucznika

09.11.1884 – w Waplewie koło Ostródy urodził się Reinhold Barcz (zm. 1942), działacz narodowy i protestancki na Mazurach, publicysta, z zawodu krawiec, przywódca neopietystycznego ugrupowania zw. gromadkarzami, zginął w więzieniu berlińskim

12.11.1804 – w Królewcu, rodzinnym mieście, którego nigdy nie opuścił, zmarł Imannuel Kant (ur. 1724), niemiecki filozof, jeden z głównych przedstawicieli filozofii Oświecenia, twórca transcendentalnego idealizmu. Wychowany był w pietystycznej tradycji luterańskiej.

12.11.1814 – urodził się Ernest Lambeck (zm. 1892), wydawca w Toruniu, założył tam księgarnię i drukarnię

12.11.1944 – w Helenówku k. Pruszkowa zmarł Franciszek Bąkowski (ur. 1877), działacz narodowy i społeczny na Mazurach

13.11.354 – się w Tagaście w Numidii urodził Augustyn (zm. 430), wielki ojciec Kościoła, teolog i filozof

13.11.1804  – w Twardogórze zmarł ks. Jan Chrystian Bockshammer (ur. 1733), ewangelicki pisarz, nauczyciel i duchowny, syn nauczyciela w cieszyńskiej szkole, m.in. tłumacz dzieła Samuela Dambrowskiego i Historii naturalnej Królestwa Polskiego Remigiusza Ładowskiego na język niemiecki

16.11.1874 – w Kojkowicach (Zaolzie) urodził się ks. Paul Fox (zm. 1961), duszpasterz, pedagog, działacz polonijny, historyk protestantyzmu

17.11.1974 – zmarł ks. Jan Fussek (ur. 1913), duchowny ewangelicki pracujący w parafiach (kolejno): Wisła, Cieszyn, Ruptawa i Gołkowice

17.11.1524 – zmarł książę cieszyński Wacław II (ur. pomiędzy 1488 a 1496), w latach 1518-1524 współrządca, wraz z Kazimierzem II, w księstwie cieszyńskim. Wacław II był drugim (pod względem starszeństwa) synem księcia cieszyńskiego Kazimierza II i Joanny z Podiebradów.

 17.11.1624 – w Görlitz zmarł Jakub Böhme (ur. 1575), mistyk i filozof protestancki

18.11.1794 – we Vsetinie na Morawach urodził się ks. Jan Winkler (zm.1874), działacz oświatowy, zbieracz pieśni, etnograf, prozaik, publicysta, folklorysta i filolog

18.11.1964zmarł Jan Stanisław Bystroń (ur. 1892), etnolog i folklorysta, socjolog,

23.11.1954 – w Nawisu zmarł ks. Karol Krzywoń (ur. 1896), wikariusz parafii w Nawsiu na Zaolziu (1921-1939), a następnie proboszcz w Nawisu. Inicjator założenia nowej parafii ewangelickiej w Istebnej, później budowniczy kościółka w Istebnej. W 1935 r. wydał „Program nauki religii ewangelickiej dla szkól ludowych i wydziałowych”, redaktor pism „Ewangelik” (1925-1938) i „Przyjaciel dzieci” ( 1924-1936), więzień obozów koncentracyjnych. W 1948 r. powrócił do parafii w Ligotce Kameralnej. Związany z działalnością Macierzy Szkolnej w Czechosłowacji, aktywny członek PZKO.

27.11.1994 – w kościele w Jastrzębiu Zdroju odsłonięto tablicę upamiętniającą ks. Jana Bolesława Fusska (1913-1974), wieloletniego proboszcza parafii ewangelickiej w Ruptawie i Gólkowicach

28.11.1704 – został zawarty sojusz króla szwedzkiego, Karola XII z królem polskim Stanisławem Leszczyńskim, który przynosi wolność wyznaniową ewangelikom w Polsce. Powrót Augusta II na tron polski w 1709 r. przekreśla ten sojusz i jego znaczenie.

czwartek, 24 października 2024

Informacja

 Od dzisiaj moja praca doktorska pt. "Zwiastun Ewangelicki w latach 1999-2011. Studium teologiczno-bibliograficzne", obroniona w 2013 roku, promotor: ks. bp prof. dr hab. Marcin Hintz, jest dostępna w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej pod adresem:

https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/964721/edition/869077


piątek, 18 października 2024

Przemijanie

Betonowy Robotnik
 
Wszystko ma swój czas
i każda sprawa pod niebem ma swoją porę.
(Księga Kaznodziei Salomona 3,1)

Słowa Salomona wpisują się w moją fotorelację. Pasują  do miejsca, które prezentuję. Mowa o Wiśle Głebcach i Dziecięcym Sanatorium Rehabilitacyjnym, bo taką nazwę w latach 70. XX w. prezentowany na zdjęciach obiekt posiadał. Pięć lat codziennego przebywania w tych murach minęło szybko, podobnie zresztą jak 50 lat życia ludzkiego. Drzewa są wyższe, puste przestrzenie zarosły krzakami, wydeptane niegdyś ścieżki porosły trawą i mchem. Budynek tętniący kiedyś życiem stoi opuszczony, a właściwie już nie stoi, zostały zburzone wszystkie, te małe, gospodarcze i ten okazały. Wszystkie zniknęły z powierzchni ziemi, a przecież nie przetrwały nawet stu lat.
Ilekroć jechaliśmy na Kubalonkę, tylekroć wypatrywałam pomiędzy drzewami znajomego mi obrazu. Z czasem ten budynek stawał się coraz mniej widoczny. Dziś próżno byłoby go szukać. Na placu stoi koparka, widoczne gruzowisko i... niezniszczony socjalistyczny pomnik, symbol minionego czasu wskazują na to, że coś tutaj niegdyś się działo. 

Pomnik to po prostu betonowy robotnik z dwójką dzieci, Są oni niemymi świadkami  wątpliwej prosperity komunistycznego państwa. To oni przez pięć lat witali mnie prawie codziennie.
W Internecie można znaleźć filmik i liczne zdjęcia. Ja zamieszczam swoje, są  wspomnieniem, zamykają pewien życiowy rozdział.
Odwiedziłam to miejsce w roku 2016 i 2017. Pierwsze cztery zdjęcia pochodzą z tego okresu.  Budynek jeszcze stał, niszczał coraz bardziej, część szyb była rozbita, przez jedno z niezabezpieczonych okiem można było wejść jeszcze do środka, by pożegnać te mury na zawsze...


Po raz kolejny zatrzymaliśmy się w tym miejscu w 2020 roku. Oczom naszym ukazało się wielkie rumowisko. Co ciekawe, robotnik z dziećmi dalej stał..., a właściwie wychodził z zielonego gąszczu i swoimi betonowymi oczami spoglądał na otaczający go świat... i dobrze, że posiada betonowy mózg, bo nie musi myśleć.


Jest teraz 2024 rok, październik, piękna słoneczna, ciepła jesień. Znów pojawiłam się w tym miejscu, trochę z sentymentu, trochę by powspominać, a szczególnie, by odwiedzić mojego Betonowego  Robotnika i zapytać go jak mu się powodzi... Przywitała mnie jego spokojna twarz z lekkim uśmiechem. Szelest liści jakby szeptał: - Znowu tu jesteś, on stoi i zdaje się, że przezimuje! Odpowiedziałam: - Życzę mu tego! Zobaczycie, przyjdę tu znów! Spłoszone ptaki odleciały, a ja lekko dotknęłam mojego Betonowego Robotnika na pożegnanie, spojrzałam jeszcze na uporządkowane już miejsce po moim Sanatorium... i odeszłam.











 

wtorek, 1 października 2024

Daty rocznicowe w październikowym kalendarzu 2024

04.10.1894 – w Warszawie urodził się Józef Beck (zm. 1944), polityk, dyplomata, wojskowy, (zmarł 05.06.1944)

04.10.1864 – zmarł ks. Theodor Fiedler (ur. 1800), luterański duchowny, ojciec diakonii w Nadrenii, założycielem luterańskiego ośrodka szkolenia diakonis, szpitala, uważany jest za odnowiciela posługi diakonis. Jego praca pielęgniarska była pionierska i stała się wzorem dla Florence Nightingale. Kamień na jego grobie nosi napis: „Z łaski Bożej wskrzesiciel apostolskiego diakonatu”

06.10.1994 – w Warszawie zmarł ks. Bogusław Wittenberg (ur. 1928), proboszcz parafii Wniebowstąpienia Pańskiego w Warszawie, organizator nabożeństw ekumenicznych, wieloletni pracownik ChAT

08.10.1874 – w Cierliku na Zaolziu urodził się Bernard Kotula (zm. 1915), pedagog, metodyk, członek Komisji Podręcznikowej Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego, zbieracz motywów zdobniczych, autor podręczników, księgarz

08.10.1924 – w Białej zmarł ks. dr Hermann Jerzy Frietsche (ur. 1846), duchowny, nauczyciel religii, niemieckiego, historii i geografii w ewangelickiej Szkole Realnej w Bielsku, przewodniczący wyższych władz kościelnych w Wiedniu, superintendent Diecezji Galicyjsko-Bukowińskiej. Uhonorowany Orderem Rycerza Żelaznej Korony i Komtur Orderu Franciszka Józefa.

09.10.1874 – w Bieniowie urodził się Gustaw Heine (zm. 1949), łużycki budowniczy organów, m.in. w 1927 r. budował organy w kościele ewangelickim w Cieplicach

09.10.2014 – w Grudziądzu zmarł ks. Paweł Badura (ur. 1955), duchowny ewangelicki, wikariusz diecezjalny Diecezji Pomorsko-Wielkopolskiej, a następnie proboszcz administrator parafii w Słupsku (1986-1997), proboszcz w Nowym Sączu (1997-2008), proboszcz administrator w Grudziądzu (2009-2014)

14.10.1864 – w Strawczynie k. Kielc urodził się Stefan Żeromski (zm. 1925), wybitny powieściopisarz, dramaturg, publicysta, działacz społeczno-oświatowy

14.10.1794 – urodził się ks. Marcin Gregor (zm. 1863), wydawca podręczników polskich, przygotował do druku Konfesję Augsburską, Biblię polską, opracował dzieje kościoła i parafii polskiej w Królewcu

17.10.1914 – w Skurpiu k. Działdowa urodził się Hieronim Skurpski (zm. 2006), artysta malarz, grafik, społecznik, działacz kultury

20.10.2014 – w Dzięgielowie zmarła Zuzanna Lazar (ur. 1923), diakonisa, w Diakonacie od 1947 r., wyświęcona w 1957 r., pracowaław Ewangelickim Domu Dziecka w Dzięgielowie (8 lat), w Domu Starców „Szczukówka” w Dzięgielowie, w Ewangelickim Domu Opieki „Sarepta” w Węgrowie i „Tabita” w Konstancinie Jeziorna koło Warszawy

20.10.2014 – w Dzięgielowie zmarła Ewa Otello-Wiśniewska (ur. 1940), diakonka, katechetka, redaktor techniczny w Wydawnictwie „Zwiastun”, następnie dyrektorka tegoż wydawnictwa (1979-1992)

20.10.1874 – w Bombaju urodził się Oldham Joseph Houldsworth (zm. 1969), pionier ruchu ekumenicznego, jeden z twórców Światowej Rady Kościołów

23.10.1964 – zmarł Władysław Szenajch (ur. 1879), lekarz w Warszawie, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, działacz społeczny i kościelny

24.10.1884 – urodził się Eivind J. Berggrav (zm. 1959), norweski luterański biskup

25.10.1874 – ks. Gustaw Kuhn poświęcił kościół w Zabrzu i w tym dniu zostaje też instalowany na pierwszego proboszcza w tej parafii

25.10.1854 – w Warszawie urodził się Ludwik Anders (zm. 1920), lekarz, ordynator kliniki wewnętrznej Uniwersytetu Warszawskiego

28.10.1704 – zmarł John Locke (ur. 1632), filozof, empirysta, zw. ojcem angielskiego Oświecenia

29.10.1884 – w Lublinie urodził się Stanisław Jan Arct (zm. 1963), księgarz i wydawca, działacz gospodarczy

31.10.1704 – we Frankfurcie n/Odrą zmarł Jan Schultz-Szulecki (ur. 1662), prawnik, historyk, pedagog w Gdańsku, od króla Jana III Sobieskiego otrzymał tytuł historiografa królewskiego