Ks. senior PAWEŁ NIKODEM – wspomnienie w 71. rocznicę śmierci

 

Ks. Paweł Nikodem
(1878-1954)

 duchowny ewangelicki, proboszcz parafii w Ustroniu, publicysta, działacz społeczny, w czasie drugiej wojny światowej, więzień obozów koncentracyjnych, zwierzchnik diecezji śląskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, członek zespołu redakcyjnego „Posła Ewangelickiego”, następnie jego wydawca i redaktor, członek Towarzystwa Miłośników Ustronia, prezes Związku Polskiej Młodzieży Ewangelickiej. Ponadto budowniczy Domu Młodzieży „Prażakówka” w Ustroniu, Domu Wypoczynkowego „Księżówka” w Wiśle, kaplicy cmentarnej w Cisownicy, kaplicy w Górkach Wielkich. Zaangażowany w prace Związku Polskim Towarzystw i Zborów Ewangelickich w Polsce.

 Kalendarium życia i działalności

10.03.1878 – w Gródku na Zaolziu urodził się Ks. Paweł Nikodem

1893-1900 – uczęszcza do gimnazjum w Cieszynie

1901 – zdał maturę, następnie odbywał służbę wojskową

1901-1906 – studiował na wydziale prawa, filozofii i teologii w Wiedniu

22.12.1906 – w Skoczowie odbyła się jego ordynacja, został skierowany do służby jako wikariusz ks. Jerzego Janika do Ustronia

1907 – zostaje administratorem parafii w Ustroniu

25.03.1908 – został wybrany proboszczem zboru ustrońskiego, służbę pełnił z przerwą wojenną do końca swego życia, tj. do 1954 roku

1908-1940 – proboszcz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Ustroniu

1907-1940 – prowadzi Ewangelicki Dom Sierot wraz z ochronką, wspiera i gromadzi środki dla założonych przez ks. Karola Kulisza Zakładów Eben-Ezer w Dzięgielowie.

1919-1939 – wydawca „Kalendarza Ewangelickiego”

 od 1919 – publikuje kazania i artykuły „Pośle Ewangelickim”, w jedynym na Śląsku Cieszyńskim tygodniku ewangelickim

1923 – współzałożyciel, a od 1931 Prezes Stowarzyszenia Ewangelickich Księży w Polsce

1926 – założył Spółdzielczy Bank Ewangelicki

1926-1939 i 1945-1954 – Prezes Bratniej Pomocy im. Gustawa Adolfa

1927-1928 – Prezes Związku Polskiej Młodzieży Ewangelickiej

1937-1940 – Senior Diecezji Śląskiej

1937-1939 – członek Synodu Kościoła i Prezes Wydziału Synodalnego

1933-1938 – redaktor „Posła Ewangelickiego”

kwiecień 1940 – aresztowany i więziony w obozie w Dachau i w Mauthausen-Gusen

sierpień 1942 – zwolniony z obozu. Przebywa najpierw w Lipowcu a następnie w rodzinnym Gródku

11.05.1945 – wraca do Ustronia i ponownie obejmuje służbę w swojej parafii w Ustroniu, którą przerywa nagła śmierć w styczniu 1954 roku

1945-1954 – Senior Diecezji Cieszyńskiej

1945-1954 – rozwija pracę młodzieżową i chóralną, organizuje fundusz stypendialny dla studentów teologii, wspiera Zakłady Opiekuńcze Eben-Ezer w Dzięgielowie, rozwija działania Bratniej Pomocy im. Gustawa Adolfa

19.01.1954 – zmarł nagle podczas odprawiania pogrzebu w Brennej. Spoczął na cmentarzu ewangelickim w Ustroniu.

 Biobibliografia

1. 25-lecie ordynacji ks. P. Nikodema, „Głos Ewangelicki” R. 12(1931), nr 50,  s. 3

2. Jubileusz ks. pastora P. Nikodema, „Głos Ewangelicki” R. 13(1932), nr 1, s. 2

3. Michejda O.: Ks. Paweł Nikodem, „Strażnica Ewangeliczna” 1954, nr 5, s. 71-73

4. Michejda O.: Ks. Paweł Nikodem, „Kalendarz Ewangelicki” R. 68(1955), s. 162-166

5. Pan zawołał sługę swego,  „Kalendarz Ewangelicki” R. 68(1955), s. 160-161

6. Pan zawołał sługę swego : [śp. P. Nikodem],  „Strażnica Ewangeliczna” 1954, nr 5, s. 71

7. Rostworowski E. [red. nacz]: Polski słownik biograficzny. T. 
     23]. Wrocław [i in.], 1978, s. 122-123

8. Szeruda Jan: Ks. Paweł Nikodem : 1878-1954,  „Strażnica Ewangeliczna” 1954, nr 4, s. 50-53

9. Z żałobnej karty [śp. Maria Magdalena z Janików
    Nikodemowa] : Ustroń, „Strażnica Ewangeliczna” 1950, nr
    9, s. 11

Publicystyka ks. Pawła Nikodema

1. Ciało Chrystusowe (1 Kor 12,27) : [kazanie wygłoszone na otwarcie III Zjazdu polsko-ewangelickiego w Warszawie, „Jednota” 1926, nr 6, s. 85-87

2. Kazanie na 1. Niedzielę po Epifanii, „Słowo Żywota” R. 7(1915), nr 1, s. 254-255

3. O istocie organizacji, „Ewangelik Górnośląski” R. 3(1934), nr 11, s. 8

4. Wizyta pożegnalna w Betanii seniorostwa Kuliszów. „Strażnica Ewangeliczna” 1947, nr 2/3, s.  12-13

5. Wy jesteście ciałem Chrystusowym i członkami, każdy z osobna (1 Kor12,27), „Głos Ewangelicki” R. 7(1926), nr 25, s. 1-2

Rocznice w lutowym kalendarzu 2025

 02.02.1675 – w Toruniu zmarł Jan Bythner (ur. ok. 1602), wybitny teolog ewangelicki, pisarz religijny

02.02.1915 – w Cieszynie urodził się Karol Stryja (ur. 1998), profesor, dyrygent, m.in. dyrektor artystyczny i dyrygent Orkiestry Symfonicznej w Odense (Dania)

03.02.865 – w Bremie zmarł Ansgar (ur. 801), zw. Apostołem Północy, misjonarz

04.02.1505 – w Żurawnie urodził się Mikołaj Rej z Nagłowic (zm. 1569), autor „Postylli domowej”

04.02.1515 – urodził się Mikołaj Krzysztof Radziwiłł Czarny (zm. 1565), twórca potęgi rodu Radziwiłłów, książę, kanclerz litewski, wojewoda wileński, sponsor wydania Biblii Brzeskiej (zm. 28. lub 29.05.1565)

05.02.1705 – w Berlinie zmarł Filip Jakub Spener (ur. 1635), duchowny, wybitny kaznodzieja, wprowadził konfirmację, opracował program reform Kościoła „Pia Desideria” („Pobożne życzenia”)

06.02.1625 – zmarła Anna Wazówna (ur. 1568), królewna szwedzka, córka króla szwedzkiego Jana III i Katarzyny Jagiellonki, gorliwa luteranka, organizowała nabożeństwa ewangelickie na Wawelu

06.02.1885 – w Bystrzycy na Zaolziu urodził się ks. Oskar Michejda (zm. 1966), duchowny ewangelicki, działacz narodowy, pracował w parafiach w Skoczowie, Jaworzu, Trzyńcu (1919-1939), superintendent Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego na Zaolziu (od 1927), po wojnie proboszcz w Cieszynie i senior diecezji cieszyńskiej, redaktor „Ewangelika”, pisał do „Ewangelickiego Posła Cieszyńskiego”, „Zwiastuna”, autor podręczników do nauki konfirmacji i publikacji: Zbiór kazań „Przy studni Jakubowej” (1929), „Modlitwa Pańska” (1957), „Historia Kościoła Chrześcijańskiego”

07.02.1605 – w Wittenberdze zmarł Salomon Gesner (Gessner lub Geßner)(ur. 1559) niemiecki teolog luterański z okresu Reformacji, jeden z pierwszych uczniów Lutra

08.02.1965 – zmarł Jan Kotas (ur. 1879), notariusz, działacz społeczny, polityczny i turystyczny na Śląsku Cieszyńskim

09.02.1895 – w Warszawie zmarł ks. Paweł Woldemar von Everth (ur. 1812), biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Królestwie Kongresowym

15.02.1655 – urodził się Jerzy Fryderyk Bludowski (zm. 1730), protektor kościoła Jezusowego w Cieszynie, założyciel biblioteki

18.02.1955 – w Iwoniczu Zdroju zmarł Tadeusz Michejda (ur. 1895), architekt, (ur. 23.05.1895) działacz społeczny, legionista, powstaniec śląski, autor wielu projektów gmachów użyteczności publicznej w Katowicach wykonał projekt m.in. kościoła ewangelickiego w Istebnej i Studzionce.

19.02.1985 - w Warszawie zmarł ks. Edward Busse (ur. 1916), proboszcz i administrator licznych parafii ewangelickich, pracował w Kaliszu, Bydgoszczy, następnie na Mazurach i w Żyrardowie (1977-1984), dyrektor biura PRE, budowniczy kościoła w Mrągowie, domu parafialnego w Zielonej Górze. Konsenior (1959-1964), a następnie senior Diecezji Mazurskiej (1964-1965).

19.02.1995 – otwarcie w Strzegomiu w dawnym kościele ewangelickim Muzeum Ziemi Strzegomskiej.

20.02.1895 – poświęcenie kościoła ewangelickiego w Siemianowicach Śląskich

23.02.1685 – w Halle urodził się George Frideric Handel (zm. 1759), kompozytor epoki baroku, twórca oratorium „Mesjasz”

24.02.1855 – w Bystrzycy (Zaolzie) zmarł ks. Wilhelm Raschke (Raszka)( ur. 1803), pisarz, działacz społeczny, zasłużony dla rozwoju szkolnictwa na Śląsku Cieszyńskim, proboszcz w Bystrzycy, propagator trzeźwości, autor postylli

24.02.1965 – w Żukowie zmarł ks. sen. Karol Tepper (zm. 1965), nauczyciel religii, kaznodzieja, proboszcz w Błędowicach (1921-1939; 1948-1955 ), senior od 1937, zaangażowany w pracę w Społeczności Chrześcijańskiej, organizował godziny biblijne, wygłaszał referaty nt. misji chrześcijańskiej i życia ewangelików w innych krajach, autor artykułów w prasie ewangelickiej

27.02.1905 – w Gnojniku na Zaolziu urodził się ks. Bronisław Karol Kubisz (zm. 1981), syn poety Jana Kubisza, proboszcz w Lwowie, Pszczynie i Krakowie, współredaktor „Ewangelika Górnośląskiego”, inicjator budowy kościoła ewangelickiego w Studzionce

28.02.1835 – w Elblągu zmarł Michał Bogumił Fuchs (ur. 1758), historyk Elbląga

 

Ks. Jan Walter (1934-1995) - w 30. rocznicę śmierci

Ks. Jan Walter
(1934-1995) 

 

duchowny ewangelicki, proboszcz parafii św. Trójcy w Warszawie, zwierzchnik Diecezji Warszawskiej, członek Synodu, ekumenista, (m.in. przewodniczący oddziału poznańskiego PRE, współzałożyciel i przewodniczący zarządu Ekumenicznej Fundacji Pomocy „Samaritanus”), inicjatorów rozbudowy parafialnego Domu Opieki „Tabita” w Konstancinie-Jeziornej

Życie i działalność w datach

06.12.1934 – urodził się w Kaliszu jako syn Brunona Waltera i Zofii z d. Lange

1952-1957 – odbywał studia w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie

 13.07.1958 – został  ordynowany na duchownego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego

1958-1962 – wikariusz w Łodzi,

1962-1980 – proboszcz w Poznaniu,

1963-1975 – przewodniczący Oddziału Wojewódzkiego Polskiej Rady Ekumenicznej,

1971–1974 – wchodził w skład zarządu Ekumenicznej Rady Młodzieży w Europie

18.05.1980 – objął urząd proboszcza parafii św. Trójcy w Warszawie

1980-1995 – proboszcz w parafii św. Trójcy w Warszawie, zwierzchnik diecezji warszawskiej,

1978-1979 – konsenior Diecezji Pomorsko-Wielkopolskiej

od 1974 – członek Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce

29.06.1963 – poślubił Ewę Hoffmann (1938-2006) z Bydgoszczy

27.01.1995 – zmarł w Warszawie

  

Biobibliografia

1. A.D.: Pożegnanie ks. seniora Jana Waltera, Zwiastun” 1995, nr 4, s. 21
2. Gettem Paweł: Instalacja w Poznaniu [ks. Jana Waltera], „Jednota” 1962, nr 12, s. 311
3. Janowska Alina: Uroczystość instalacji, „Zwiastun” 1980, nr 20, s. 319

4.      Nast Włodzimierz: Gdzie ja jestem, tam i sługa mój będzie... : ks. sen. Jan Walter (1934-1995), „Kalendarz Ewangelicki” R. 110(1996), s. 126-128

5. Nast Włodzimierz: Odszedł duszpasterz, ekumenista i społecznik : wspomnienie o ks. seniorze Janie Walterze, „Zwiastun” 1995, nr 4, s. 20–21
6. Nowicki Z.: Spotkanie z ks. J. Walterem w ChSS : Poznań, „Zwiastun” 1971, nr 13, s. 207-208
7. Odznaczeni [Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski] z okazji 35-lecia PRL, „Zwiastun”  1979, nr 19, s. 299
8. Ordynacja w Kaliszu [mgr teol. Jana Waltera], „Strażnica Ewangelicka” 1958, nr 18, s. 277-278
9. Pierwsze nabożeństwo nowo wybranego proboszcza [ks. Jana Waltera] : Poznań, „Zwiastun” 1962, nr 11, s. 175
10. Płoszek Wojciech: Poznaniacy wspominali proboszczów, „Zwiastun Ewangelicki”  2010, nr 4, s. 20
11. Śp. ksiądz senior Jan Walter, „Ewangelik Pszczyński” 1995, nr 2, s. 25
12. Tranda Zdzisław: Będzie nam Ciebie brak… : wspomnienie o ks. seniorze Janie Walterze, „Zwiastun” 1995, nr 5, s. 16-17

Bożego błogosławieństwa w Nowym Roku 2025

 Z Bożej łaski żyjemy,
z roku w rok wstępujemy.
Dokończywszy starego,
bieżymy do nowego.

Żywota Stróżu wierny!
Na nic trud nas niezmierny,
gdy sam nas nie wspomożesz,
najmiłościwszy Boże.

Niech wierność Twą wysławiam,
co ciągle się odnawia,
niech rękę sławię Twoją
co wszystkie rany goi!

Daty rocznicowe w kalendarzu 2025

Styczeń

01.01.1885 – ukazał się pierwszy numer „Przyjaciela Ludu” wydawanego przez ks. Franciszka Michejdę dla ewangelików Śląska Cieszyńskiego

01.01.1955 – reaktywowano filiał w Lęborku

03.01.1905 – w Orłowej (Zaolzie) urodził się ks. Alfred Fierla (zm. 1995), działacz społeczny i narodowy, pracował w Nawisu, Ostrawie, Orłowej

07.01.1875 – w Lipnie urodził się ks. Adolf Henryk Rondthaler (zm. 1941), pedagog w Warszawie, ewangelicki publicysta

11.01.1975 – w Warszawie zmarł prof. Jan Antoni Reychman (ur.1910), orientalista, kierownik katedry filologii węgierskiej Uniwersytetu Warszawskiego

13.01.1635 – w Ribeauvillé urodził się Filip Jakub Spener (zm. 1705), teolog luterański, wprowadził konfirmację młodzieży i spowiedź powszechną, opracował program reform Kościoła „Pia Desideria” (Pobożne życzenia). Zmarł 05.02.1705 w Berlinie.

14.01.1875 – Kaysersbergu (Alzacja) urodził się Albert Schweitzer (zm. 1965), teolog, filozof kultury, lekarz, misjonarz, wirtuoz-organista, laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1952 r.

14.01.1945 – w obozie koncentracyjnym Stutthof zmarł ks. Stefan Edward Gumpert (ur. 1904), wybitny kaznodzieja, katecheta, muzyk

15.01.1975 – w Warszawie zmarł Bohdan Lucjan Marconi (ur. 1894), konserwator obrazów, profesor Katedry i kierownik Zakłady Konserwacji Zabytków ASP w Warszawie

16.01.1545 – w Altenburg zmarł Jerzy Spalatin (ur. 1484), humanista, przyjaciel Lutra, pisarz, posiadający talent dyplomatyczny, posiadający talent dyplomatyczny, kaznodzieja i sekretarz elektora saskiego Fryderyka Mądrego, ważna postać okresu reformacji

18.01.1815 – urodził się Lobegott Friedrich Konstantin von Tischendorf (zm. 1874), biblista, znawca języków biblijnych. Posiadał doskonały wzrok, widział w szerszym paśmie niż przeciętny człowiek.

18.01.1995 – w Wiśle zmarł ks. Adam Hławiczka (ur. 1908), muzyk, opracował śpiewnik dla dzieci i młodzieży, proboszcz parafii w Katowicach

22.01.1905 – instalacja ks. Juliusza Burschego na superintendenta generalnego

23.01.1635 – w Raappoltsweiler (dziś Ribeauvillé w Alzacji) urodził się Filip Jakub Spener (zm. 1705), duchowny, opracował program reform Kościoła „Pia Desideria” (Pobożne życzenia)

24.01.1945 – w Częstochowie na plebanii odbyło się pierwsze powojenne zgromadzenie księży, na którym powołano Tymczasowy Konsystorz Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce

27.01.1995 – zmarł ks. Jan Walter (ur. 1934), zwierzchnik diecezji warszawskiej, proboszcz parafii św. Trójcy w Warszawie, ekumenista

28.01.1935 – urodził się ks. Karol Samiec, (zm. 1997), proboszcz parafii w Wiśle

30.01.1955 – na plenarnym posiedzeniu NRK zatwierdzono przygotowaną przez Komisję Liturgiczną „Agendę Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w PRL” oraz przygotowany przez Komisję Śpiewnikową „Śpiewnik”

31 01 1955 – w Orlando (Floryda) zmarł John Mott (ur. 1865), metodysta, świecki katecheta amerykański, zaangażowany w ruch ekumeniczny (zm. 25.05.1865)

Życzenia

 

Kraków, Rynek 

Boże Narodzenie 2024

 „Albowiem objawiła się łaska Boża, zbawienna
dla  wszystkich ludzi.” 
(Tt 2,11)

       Wierny Boże!

Spraw w nas nowy początek

w te święta Bożego Narodzenia.

Pragniemy pytać o Twoją wolę względem nas
i naśladować Cię z ufnością.

Prosimy Cię – wskaż nam drogi, które prowadzą
do domu – do Ciebie! Amen.

        Zajaśniał nam dzień święty, Pójdźcie narody, oddajcie pokłon Panu, Bo wielka światłość zstąpiła dzisiaj na ziemię. Alleluja!

Bożego błogosławieństwa
z okazji
Świąt Bożego Narodzenia

Wszystkim Odwiedzającym mój blog

 życzy Jadwiga Badura

Ks. prof. dr. Woldemar Gastpary (1908-1984)

 Biobibliografia

1.    A.G.: Uroczystość wmurowania tablicy ku czci śp. księdza profesora Woldemara Gastpay’ego. „Zwiastun” 1987, nr 23, s. 348-349

2.    Czembor H.: Echa jubileuszu. „Zwiastun” 1979, nr 15/16, s. 245

3.    25-lecie pracy duszpasterskiej [ks. W. Gastpary’ego]. „Strażnica Ewangeliczna” 1957, nr 24, s.  381-382

4.    25-lecie pracy ks. dr. Woldemara Gastpay'ego. „Kalendarz Ewangelicki” R. 72(1959), s. 143-145

5.    25-lecie pracy duszpasterskiej [ks. W. Gastparego]. „Strażnica Ewangeliczna” 1957, nr 24, s.  381-382

6.    45. rocznica ordynacji. „Zwiastun” 1977, nr 24, s. 382-383

7.    Glemp J.: List kondolencyjny skierowany do bp. Janusza Narzyńskiego.  „Zwiastun”  1985, nr 3, s. 37

8.    Gryniakow J.: Jubileusz ks. prof. dr. Woldemara Gastpary’ego. „Zwiastun” 1982, nr 20, s. 290

9.    Gryniakow J.: Non omnis moriar. „Zwiastun” 1985, nr 3, s. 37-38.43

10.    Gryniakow J.: Śp. ks. prof. dr Woldemar Gastpary, „Kalendarz Ewangelicki” R. 100(1986), s. 94-99

11.    Gryniakow J.: Zgon ks. prof. dr. W. Gastpary'ego. „Rocznik Teologiczny ChAT” 1984, z. 2, s. 291-292

12.    Instalacja na seniora i proboszcza [ks. dr. Woldemara Gastparyego] : Tomaszów Mazowiecki, „Strażnica Ewangeliczna” 1951, nr 16, s. 11-12

13.  Biskup Bursche i sprawa Polska / Woldemar  Gastpary. Warszawa ?. – Rec. J. Rother. – „Zwiastun” 1973, nr 4, s. 62

14.    J.W.: Ks. dr Woldemar Gastpary, „Kalendarz Ewangelicki” KE R. 81(1968), s. 60-64

15.    Jubileusz. „Zwiastun” 1978, nr 17, s. 261

16.    Karski K.: W 70. Rocznicę urodzin ks. Woldemara Gastpary’ego, „Jednota” 1978, nr 6, s. 8-9

17.    Karski K.: Woldemar Gastpary (1908-1984), „Studia i Dokumenty Ekumeniczne” 1985, z. 3/4 (11/12), s. 186-187

18.    Łopatka A.: List kondolencyjny skierowany do bpa Janusza Narzyńskiego. „Zwiastun”  1985, nr 3, s. 37

19.    M.G.: Jubileusz [60. Urodziny ks. Woldemara Gastpary’ego], „Zwiastun” 1968, nr 16, s. 248-249

20.    Narzyński J.:, Woldemar Gastpary, w: Encyklopedia katolicka, tom V, Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1989

21.    Karpecki Jan: Ostatnia wizytacja : przyczynek do monografii o śp. ks. biskupie dr Juliuszu Burschem, opracowanej przez ks. rektora dr. Woldemara Gastpary'ego. „Kalendarz Ewangelicki” R. 93(1980), s. 298-300

22.    Rozmowa z księdzem Woldemarem Gastparym, rozm. B. Tranda, „Jednota” 1978 nr 6, s. 10-11.17

23.    Szczególne spotkania i historia jednego kazania. –Z 1984, nr 21/22, s. 351
Pamiątka poświęcenia kościoła; delegacja parafian z wizytą w Warszawie u ks. rektora W. Gastpary’ego

24.    Szturc J.: Ewangelicy w Polsce. Słownik biograficzny XVI-XX wieku, „Augustana”, Bielsko-Biała 1998, s. 82.Śp. ks. prof. dr Woldemar Gastpary. „Zwiastun”  1985, nr 1/2, s. 4

25.    Odznaczeni z okazji 35-lecia PRL. „Zwiastun”  1979, nr 19, s. 299

26.    W.G.: Brzemienne dni : 1939-1969, „Kalendarz Ewangelicki”  R. 82(1969), s. 83-90,

27.    Wywiad z księdzem Rektorem : [rozm. z ks. prof. Woldemarem Gastpary’em]. – Z1979, nr 22, s. 347-348

28.    Z żałobnej karty [śp. Gustaw Gastpary] : [Zduńska Wola]. –„Strażnica Ewangeliczna” 1957, nr 17, s. 264

29.    Zaproszenie. „Zwiastun” 1987, nr 17/18, s. 272

30.   Z okazji dwudziestolecia ChAT. „Zwiastun” 1974, nr 21, s. 333-334 (wywiad z ks. W. Gastparym)

Ks. prof. dr Woldemar Gastpary (1908-1984)

wspomnienie w 40. rocznicę śmierci

duchowny ewangelicki, profesor, historyk Kościoła, proboszcz parafii w Łodzi, zwierzchnik diecezji łódzkiej i warszawskiej, prezes Synodu Kościoła, członek prezydium PRE, współpracownik Komisji Mieszanej PRE i Kościoła Ewangelickiego Niemiec, znawca historii stosunków polsko-niemieckich, opublikował ponad 150 pozycji dotyczących dziejów protestantyzmu polskiego, współpracował z Encyklopedią Katolicką w Lublinie

 Kalendarium życia i działalności:

12.07.1908 - urodził się w Henrykowie koło Zduńskiej Woli

1927-1932 – studiował na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego, równolegle studiował prawo

16.10.1932 – został ordynowany przez ks. bp. J. Burschego

1932-1940 – wikariat odbywał w Tomaszowie Mazowieckim u ks. sen. L. May’a

1945-1953 – pracował w Tomaszowie i Rawie  Mazowieckiej, Piotrkowie Trybunalskim, dodatkowo obsługiwał kilka filiałów na Dolnym Śląsku

1950-1952 – zwierzchnik diecezji łódzkiej

1954-1965 – zwierzchnik diecezji warszawskiej i proboszcz parafii św. Trójcy i Łodzi

1957-1965 – pełnił funkcję prezesa Synodu Kościoła

 Działalność naukowa:

19.03.1939 – obronił rozprawę doktorską

1.02.1949 – został adiunktem  w Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego przy katedrze teologii praktycznej

od 1955 – zastępca profesora ChAT nauk humanistycznym

od 1957 -  docent w katedrze teologii historycznej

1966 – mianowano go profesorem nadzwyczajnym

od 1967 – kierownik katedry teologii historycznej

1972 – został profesorem zwyczajnym

29.05.1965 – został wybrany rektorem ChAT w Warszawie

1965-1981 – rektorem ChAT w Warszawie

1979 – otrzymał honorowy doktorat nadany przez Uniwersytet im. Humboldta w Berlinie

22.12.1984 – zmarł w Warszawie

 

Ważniejsze publikacje książkowe ks. Woldemara Gastpary’ego:

Historia Kościoła, okres starożytny, Warszawa 1967

Historia Kościoła, okres średniowieczny, Warszawa 1969

Sprawa toruńska w roku 1724, Warszawa 1969

Historia Kościoła, okres nowożytny, Warszawa 1971

Biskup Bursche i sprawa polska, Warszawa 1972

Historia protestantyzmu w Polsce od połowy XVIII wieku do pierwszej wojny światowej, Warszawa 1977

Protestantyzm w Polsce w dobie dwóch wojen światowych, cz. 1: Warszawa 1978; cz. 2: Warszawa 1981

Daty w grudniowym kalendarzu 2024

 1934.12.01 – w Warszawie urodził się Juliusz Narzyński (zm. 2020), polski artysta, malarz, kurator Galerii Sztuki Współczesnej w Warszawie (1967-1973), kierownik pracowni malarstwa w WSSP w Łodzi (1973-). Uprawiał malarstwo utrzymane w konwencji nadrealistycznej, które przechodzi ewolucje i zmiany a jego nadrzędnym celem jest stworzenie symbolicznej wizji świata. Laureat wielu nagród.

01.12.1994 – erygowano samodzielną parafię w Wiśle Czarnem (Diecezja Cieszyńska)

03.12.1544 – ukazała się Postylla domowa ks. dr. Marcina Lutra, zbiór kazań wygłaszanych przez Reformatora w latach 1532-1534 w swoim domu do domowników i przyjaciół

06.12.1934 – w Kaliszu urodził się  ks. Jan Walter (zm. 1995), zwierzchnik diecezji warszawskiej, proboszcz parafii Św. Trójcy w Warszawie, ekumenista

06.12.1414 – mimo cesarskiego listu „żelaznego” uwięziono Jana Husa po przybyciu jego na sobór w Konstancji

07.12.1874 – zmarł Lobegott Friedrich Konstantin von Tischendorf (ur. 1815), niemiecki  biblista, odkrywca ponad dwudziestu kodeksów majuskułowych. Posiadał doskonały wzrok, widział w szerszym paśmie niż przeciętny człowiek. Znał wszystkie starożytne języki, na które przełożona została Biblia.

07.12.1724 – w Toruniu został stracony Jan Gotfryd Roesner (1658-1724), burmistrz Torunia, męczennik sprawy toruńskiej

09.12.1594 – urodził się  w Sztokholmie Gustaw II Adolf (zm. 1632), król szwedzki, obrońca ewangelicyzmu, twórca nowoczesnego państwa szwedzkiego

10.12.1884  – we Wrocławiu zmarł August Mosbach (ur. 1817), historyk we Wrocławiu, współzałożyciel i członek Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk

17.12.1874 – w Warszawie urodził się ks. Edward H. Wende (zm. 1949), superintendent diecezji kaliskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, kaznodzieja, autor postylli, proboszcz parafii ewangelickiej w Kaliszu

1534.12.13-16 – obradował Sejm Trzebiatowski, który zapoczątkował na Pomorzu Zachodnim Reformację wg ordynacji kościelnej napisanej w 1535 roku przez Jana Bugenhagena doktora teologii, luteranina i byłego norbertanina z Trzebiatowa. W wyniku jej postanowień przeprowadzono sekularyzację dóbr kościelnych w księstwach pomorskich, wprowadzono liturgię ewangelicką, utworzono konsystorz i urząd superintendenta, zlikwidowano dominium biskupie, które stało się własnością książąt. Stworzono kościół państwowy o nazwie Pomorski Kościół Ewangelicki (niem. Pommersche Evangelische Kirche), którego biskupami w latach 1557-1637 byli przedstawiciele dynastii Grafitów.

19.12.1984 – w Rybniku zmarł ks. Edward Romański (ur. 1912), duchowny ewangelicki, poeta, kaznodzieja, radca Konsystorza, członek Komisji Liturgicznej, przewodniczący Synodalnej Komisji Pastoralnej

20.12.1904 – w Radomiu urodził się Jan Posmykiewicz (zm. 1988), lekarz, ordynator oddziału laryngologii w Słupsku, otrzymał tytuł Zasłużony Lekarz Polski.

21.12.1924 – ks. Karol Kulisz założył Diakonat ewangelicki w Dzięgielowie

22.12.1984 – zmarł  ks. Woldemar Gastpary (ur. 1908), duchowny, historyk Kościoła, prezes Synodu, rektor ChAT

25.12.1624 – urodził się Johannes Scheffler (Angelus Silesius)(zm. 1677), śląski poeta religijny, nadworny lekarz księcia w Oleśnicy

25.12.1684 – w Salzwedel k. Magdeburga urodził się ks. Samuel Joachim Hoppe (zm. 1754), diakon i kaznodzieja, bibliograf w Gdańsku

28.12.1524 – zmarł ks. dr Jan Staupic, wikariusz generalny augustianów, duszpasterz młodego Lutra

29.12.1894 – w Warszawie urodził się Jan Stanisław Gebethner (zm. 1981), księgarz i wydawca

29.12.1924 – w Cieszynie zmarł ks. dr Jan Pindór (ur. 1852), proboszcz w Cieszynie, pisarz religijny, prezes Towarzystwa Ewangelickiego Oświaty Ludowej, tłumacz protestanckiej literatury anglo-amerykańskiej i klasyków Reformacji

31.12.1384 – zmarł John Wyclif (ur. 1329), angielski teolog i reformator religii chrześcijańskiej, profesor teologii Uniwersytetu w Oksfordzie i duchowny katolicki uznawany za prekursora reformacji, autor pierwszego anglojęzycznego przekładu Biblii