sobota, 4 maja 2024

Ks. Jerzy Tytz życie i działalność – biobibliografia

1.  Danielczyk R.: XXV [rocznica ordynacji ks. J. Tytza]. „Ewangelik Górnośląski” R. 6(1937), nr 41, s. 330

2. Kulisz K.: Cieszyn – Katowice – Sosnowiec, „Ewangelik Górnośląski” R. 6(1937), nr 41, s. 333-334 [o Tytzu]

3. XXV-lecie duszpasterstwa ks. radcy Jerzego Tytza. „Przegląd Ewangelicki” R. 4(1937),  nr 28, s. 326-327

4. Tytz J.: Kazanie jubileuszowe (Ps 103,1-2; Ps 25,4-5) : wygłoszone w kościele w Sosnowcu w niedzielę dn. 10 października z racji 25-lecia duszpasterstwa autora. „Ewangelik Górnośląski” R. 6(1937), nr 42, s. 352

5.  Uroczystości w Sosnowcu, „Ewangelik Górnośląski” R. 6(1937), nr 42, s. 353

6.  W X rocznicę śmierci śp. ks. Jerzego Tyca. „Strażnica Ewangeliczna” 1954, nr 11, s. 164-166

7. Wspomnienie śp. ks. Jerzego Tyca. „Kalendarz Ewangelicki” R. 68(1955), s. 178-182

8.  [Wspomnienie ks. Jerzego Tytza w Sosnowcu], „Zwiastun” 1994, nr 24, s. 24

9. X.F.G., Echa jubileuszu ks. J. Tytza w Sosnowcu. „Głos Ewangelicki” R. 18(1937), nr 43, s. 3

10. X.F.G., XXV-lecie pracy pastorskiej ks. Jerzego Tytza. „Głos Ewangelicki” R. 18(1937), nr 41, s.2

11. Z życia Jubilata [ks. J. Tytza]. „Ewangelik Górnośląski” R. 6(1937), nr 41, s. 331-332

piątek, 3 maja 2024

Kalendarium życia i działalności ks. Jerzego Tytza (1888-1944)

 Wspomnienie w 80. rocznicę śmierci

Ks. Jerzy Tytz
(1888-1944)



 proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej w  Sosnowcu, Dąbrowie Górniczej i Zawierciu, radca  Konsystorza, zwierzchnik polskich duszpasterzy kierowanych do pracy w Kościele Ewangelicko-Unijnym na Górnym Śląsku. Redaktor czasopisma „Ewangelik Górnośląski”, obrońca praw polskich ewangelików na Górnym Śląsku.


Stefania Tytz zd. Sztark (1894-1983), żona ks. Jerzego Tytza, kuzynka płk Juliusza Ulrycha (1888-1959) Ministra Komunikacji w latach 1935-1939

05.07.1888 – w Warszawie urodził się ks. Jerzy Tytz (zm. 1944) jako syn Andrzeja Tytza urzędnika telegrafu i Ludwiki zd. Deicków

1906 – egzamin maturalny zdawał jako ekstern w czasie trwającego strajku szkolnego

1906-1912 – czas odbywania studiów teologicznych na Uniwersytecie w Dorpacie (Estonia). Studiował razem z księżmi Edmundem Wentzlem i Julianem Deiterem

06.10.1912 – ks. bp. Juliusz Bursche w asyście ks. Rudolfa Gundlaha i ks. Hadriana ordynował mgr teol. Jerzego Tytza w kościele Św. Trójcy w Łodzi

1913 – przez kilka miesięcy pełnił funkcję wikariusza superintendenta Diecezji Kaliskiej ks. Busego

Od grudnia 1913-1918 – proboszcz administrator, a następnie proboszcz parafii w Stawiszynie

Od czerwca 1919-1923 – proboszcz w Kielcach. Bierze udział w wojnie bolszewickiej, pełniąc funkcję wiceprezesa  Czerwonego Krzyża okręg kielecki oraz prezes Polsko-Amerykańskiego Komitetu pomocy ofiarom wojny i dzieciom, współzałożyciel szpitala dla dzieci w Kielcach i różnych instytucji, w których działał jako członek Zarządu

01.06.1923 – odbyły się wybory proboszcza w parafii w Sosnowcu. Ks. Jerzy Tytz zostaje wybrany proboszczem parafii w Sosnowcu z administracją w Dąbrowie Górniczej, zakłada chór parafialny, Towarzystwo Polskiej Młodzieży Ewangelickiej, Ewangelickie Koło Pań opieki nad ubogimi

1932-1939 – zaangażowany w tzw. „sprawę polską” na Górnym Śląsku, przewodniczący Towarzystwa Polaków Ewangelików na Górnym Śląsku

01.07.1937 – obejmuje administrację filiału w Zawierciu

10.10.1937 – obchodzi jubileusz 25-lecia ordynacji. W uroczystości wzięli udział: ks. bp Juliusz Bursche i liczne grono księży oraz wojewoda śląski M. Grażyński, który udekorował Jubilata wysokim odznaczeniem państwowym – Złotym Krzyżem Zasługi – za działalność w ramach propagowania polskiego ewangelicyzmu. 

Publikuje w „Głosie Ewangelickim”, „Ewangeliku Górnoślskim”

1939-1944 – lata drugiej wojny światowej. Pod koniec 1939 r. pozbawiono go możliwości sprawowania funkcji religijnych.  W styczniu 1940 r. ks. Tytz został aresztowany i osadzony w więzieniu w Sosnowcu. Później przewieziony do Katowic, gdzie został uwięziony w więzieniu dla  więźniów politycznych. Po kilku miesiącach wypuszczony na wolność z nakazem meldowania się na komisariacie w Sosnowcu. Założył przy zakładzie Dietla spółdzielnię, w której organizował pomoc dla mieszkańców Sosnowca, dodatkowo zajmował się handlem.

1944 – idąc jedną z ulic Sosnowca uderzył w rusztowanie i skaleczył. Po czasie do rany dostało się zakażenie. Nie chciano przyjąć go do szpitala. Dzięki pomocy rodziny Dietlów, udało się go przyjąć w szpitalu w Pszczynie. Niestety, choroba zakaźna (podejrzewano tężec), była tak zaawansowana, że ks. J. Tytz zmarł. 

06.05.1944 – w szpitalu w Pszczynie zmarł ks. Jerzy Tytz

10.05.1944 – na cmentarzu ewangelickim przy ul. Smutnej w Sosnowcu odbył się pogrzeb ks. Jerzego Tytza, który odprawił ks. Sorge z Katowic.

06.05.1945 – Rada Kościelna zorganizowała obchody pierwszej rocznicy śmierci ks. Jerzego Tytza. Przy jego grobie spotkały się setki ludzi, którzy nie mogli go pożegnać podczas jego pogrzebu. Zabrakło tych, którzy zginęli w obozach i podczas działań wojennych. W czasie żałobnych uroczystości nad grobem duchownego przemówił ks. Edward Dietz (ówczesny administrator parafii w Sosnowcu), G. Rott (członek Rady Kościelnej) oraz były prezydent Sosnowca.

 Jaki był ks. Jerzy Tytz?

„Bywają ludzie wybitni, utalentowani, których zarówno wysiłek ich twórczej pracy, jak i zdolności idą w jednym kierunku. Ks. Tytza cechowała wielostronność zarówno jego zdolności i zainteresowań, jak i twórczej pracy. Utalentowany kaznodzieja, zamiłowany w swej pracy duszpasterz, wzorowy organizator życia kościelnego, publicysta i autor szeregu artykułów, które ukazywały się w prasie ewangelickiej, oraz broszur o charakterze religijno-kościelnym, wybitny działacz na niwie społecznej i zapamiętały bojownik sprawy polskiej – oto szeroki wachlarz działalności śp. ks. Jerzego Tytza. (…)

Ile wymagało to energii, zapału, żeby o wszystkim pomyśleć, wszystko przygotować, dawać wskazówki, często tu i ówdzie samemu odprawiać nabożeństwo. Na to wszystko ks. Jerzy Tytz znajdował czas i energię. Bez jego udziału nie odbyło się żadne zebranie, żadna konferencja, ani żadna uroczystość. Wszędzie albo przewodniczył, albo był głównym referentem. Co tydzień odbywały się konferencje księży pod jego kierownictwem. Był duszą całej tej trudnej pracy duszpasterskiej, był orędownikiem polskiej sprawy w Kościele Górnośląskim. W walce o prawa dla ludności polskiej był nieugięty, nie uznawał żadnego kompromisu ani połowiczności.”

„Strażnica Ewangeliczna” 1954, nr 11, 164-166

niedziela, 28 kwietnia 2024

Niech śpiew narodów brzmi na ziemi

1. Niech śpiew narodów brzmi na ziemi:
chwal cudne Imię Boga, chwal!
On pragnie wszystko w nas przemienić,
niech głos, dźwięk struny, płyną w dal!
Twe dzieła są cudowne, Boże,
coś je utworzył mocą swą,
a wrogów swych zwyciężyć możesz,
przed Twą potęgą stale drżą!

2. Niech kłania się już Tobie ziemia,
niech każdy Tobie modli się!
Chcę głośno chwałę Twą wyśpiewać
i poddać się już woli Twej.
Chodź i oglądaj Boże dzieła,
co Stwórca je ludzkości dał!
Jak wielka tkwi w nich moc i siła;
tak Pan, nas ludzi, uczcić chciał!


3. Brzmi śpiew narodów Panu w darze,
bo wszystkim się objawia wciąż.
Cel życia nam wyraźnie wskaże,
by nogi nie błądziły już.
Tak nas oczyszczasz w doświadczeniach,
jak srebro w tyglu topić chcesz,
a dni cierpienia w radość zmieniasz;
co tylko czynisz - dobre jest!

4.Dziś w Twej świątyni chcę przebywać,
by swą ofiarą uczcić Cię,
by z przyjemnością Ci zaśpiewać
i ślubowanie złożyć swe.
Bom winien Tobie przyrzeczenia,
że w chwili złej zaufam Ci;
tak, Panie, serce moje zmieniaj,
niech ślubowanie moje brzmi!




5. Tym, co się Boga boją, głoszę:
Ze mną się módlcie, chodźcie już!
Co Bóg uczynił dla mej duszy,
dla waszej chętnie zrobi też.
Gdy Go wołałem w trudnym czasie,
gdy nędza otaczała mnie,
był ze mną znów,
więc mogłem zawsze Go chwalić śpiewem, cieszyć się!





6.Więc jeszcze raz wysławiam Pana,
bo nie odrzuci prośby mej:
Dziś przyjmij znowu me błagania,
gdy ciemno - światłem być mi chciej.
Gdy potrzebuję rady w biedzie,
a nieprzyjaciół pełen świat,
Pan wiernie ze mną pójdzie wszędzie
i dobrem swym otoczy rad.

niedziela, 31 marca 2024

Daty w kwietniowym kalendarzu 2024

 04.04.1834 – w Mistrzowicach urodził się Jerzy Cienciała (zm. 1913), rolnik, polski poseł ze Śląska Cieszyńskiego do parlamentu austriackiego, działacz narodowy

07.04.1914 – urodził się Artur Cienciała (zm. 1985), artysta rzeźbiarz, budowniczy ołtarza dla Kościoła ewangelickiego w Katowicach (1949)

09.04.1424 – ogłoszono parafowany przez króla Władysława Jagiełłę tzw. Traktat Wieluński

09.04.1754 – zmarł Christian Wolf (ur. 1679), filozof, matematyk, prawnik profesor Uniwersytetu w Halle

11.04.1894 – założono ewangelicką diakonię w Niemczech

14.04.1774 – w Toruniu zmarł Gotfryd Centner (ur. 1712), historyk i pedagog, znawca literatury polskiej

15.04.1764 – w Wołczynie urodził się Zygmunt Vogel (zm. 1826), rysownik, malarz w Warszawie, projektant kafelków wznoszonych z okazji pogrzebów wybitnych osobistości

15.04.1874  – w Cieszynie zmarł Jan Śliwka (ur. 1823), pedagog, autor podręczników, działacz narodowy, popularyzator podręczników

16.04.2004 – w Konstancinie zmarł prof. Jan Szczepański (ur. 1914), socjolog i humanista, rektor Uniwersytetu Łódzkiego, wiceprezes PAN, poseł na Sejm, autor 1500 publikacji

18.04.1854 – zmarł Józef Antoni Franciszek Elsner (ur. 1769), kompozytor, pedagog i teoretyk muzyki, nauczyciel Fryderyka Chopina

19.04.1924 – w Trzyńcu zmarł Jan Drózd (ur. 1838), nauczyciel, pomolog, działacz społeczny

20.04.1964 – w Cieszynie zmarł Tadeusz Kubisz (ur. 1880), fotograf, wydawca pocztówek, współpracownik wielu wydawnictw

20.04.1584 – księżna Katarzyna Sydonia wydała nowy „Porządek Kościelny” według wyznania augsburskiego

22.04.254 – zmarł Orygenes (ur. 185), najwybitniejszy teolog Wschodu, pisarz kościelny, filozof wczesnochrześcijański

22.04.1724 – w Królewcu urodził się Imannuel Kant (zm. 1804), filozof epoki Oświecenia, twórca transcendentalnego idealizmu, wychowany był w tradycji luterańskiej

23.04.1914  – w Łodzi urodził się ks. Jan Niewieczerzał (zm. 1981), zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w PRL, działacz ekumeniczny, przewodniczący PRE (1960-1975), wykładowca ChAT w Warszawie

24.04.1684 w Weissenfels zmarł Johannes Olearius (ur. 1611), duchowny ewangelicki w Halle, profesor teologii, autor pieśni religijnych

26.04.1964 – Synod Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce uchwalił „Zasadnicze Prawo Wewnętrzne”

27.04.1584 – w Wilnie zmarł Mikołaj Radziwiłł Rudy (ur. 1512), książę, hetman, kanclerz litewski, wojewoda wileński, zwolennik Reformacji

28.04.1944 – w Krośnie nad Wisłokiem zmarł Józef Biedrawa (ur. 1878), nauczyciel,  działacz społeczny i narodowy na Mazurach

sobota, 30 marca 2024

 Spotkanie Marii Magdaleny ze zmartwychwstałym Jezusem.
Obraz Wojciecha Gersona

Niegasnącej wiary i nadziei w nasze zmartwychwstanie,
bo Jezus żyje a z Nim i my! Alleluja!
życzy Jadwiga



 

wtorek, 19 marca 2024

Myśl teologiczna ks. Jana Grossa

     Ks. Jan Gross pozostawił bogaty dorobek pisarski. Składa się on z prawie 400 artykułów opublikowanych w czasopismach kościelnych zarówno luterańskich jak i katolickich. To również oprawione rękopisy kazań oraz wydruki komputerowe artykułów i kazań, które pisał do końca życia, nawet wtedy, gdy stan zdrowia nie pozwalał mu czynnie odprawiać nabożeństw. Pisał swoje przemyślenia na wyznaczone niedzielne perykopy, przesyłał je swoim znajomym, a także księżom tym, którzy dopiero rozpoczęli pracę w Kościele i tym starszym również.

Po latach z nostalgią wspominam tamten czas. W pamięci mojego komputera do dzisiaj znajduje się katalog zatytułowany „Gross Jan Ksiądz”, w którym zapisane są wszystkie teksty i zdjęcia nadsyłane przez ks. Jana Grossa. Zajrzałam tam przy okazji rocznicowego wspomnienia. Moją uwagę zwrócił tekst o Sakramencie Komunii Świętej, którego fragmenty poniżej cytuję:

 

Ks. Jan Gross

LUTERAŃSKA NAUKA O EUCHARYSTII

W teologii luterańskiej „Sakrament to obrzęd święty ustanowiony przez samegoJezusa Chrystusa, w którym pod widzialnymi znakami udzielana jest niewidzialna łaska Boża.”

Na pytanie: „Co to jest Sakrament Ołtarza?”, ks. dr Marcin Luter w swoim Małym Katechizmie odpowiada: „Jest to prawdziwe ciało i prawdziwa krew Pana naszego Jezusa Chrystusa, pod chlebem i winem nam chrześcijanom do spożywania i picia przez samego Chrystusa ustanowione.” Luter ani na chwilę nie wątpił, że w tym Sakramencie jesteśmy uczestnikami prawdziwego ciała i krwi Chrystusa, że w nim realnie, substancjalnie i rzeczywiście obecny jest ukrzyżowany i zmartwychwstały Jezus Chrystus. Dla Lutra i dla jego współwyznawców „w”, „z”, „pod” postaciami chleba i wina jest obecny prawdziwie, realnie i substancjalnie Jezus Chrystus ukrzyżowani i zmartwychwstały. On w Wieczerzy Świętej jest obecny nie tylko subiektywnie we wierze, ale także obiektywnie w chlebie i winie. Z istniejących w starożytnym Kościele dwóch nauk o Eucharystii – „transsubstancjacji” i „konsubstancjacji”, Kościół katolicki na soborze laterańskim w roku 1215 przyjął naukę o transsubstancjacji, a luteranizm przyjął naukę o konsubstancjacji.

Na tej podstawie Kościół luterański naucza w Dużym Katechizmie: „W sprawie transsubstancjacji (przemiany substancji elementów) w ogóle nie bierzemy pod uwagę sofistycznego, chytrego wymysłu, dzięki któremu zmyślają, że chleb i wino wyzbywają się chytrego zatracają swoją naturalną substancję i że zachowuje się tylko kształt i barwa chleba, a nie pozostaje on chlebem prawdziwym. Bardzo dobrze, bowiem zgadza się z Pismem św. to, że chleb jest obecny i nim pozostaje, jak sam Paweł to określa: "Chleb, który łamiemy" (I Kor.10,16), i dalej: "Tak niechaj je z chleba" (I Kor. 11,28).”

Oczywiście księgi wyznaniowe luteranizmu mocno podkreślają konieczność udzielania wszystkim Eucharystii pod dwiema postaciami, jak ją ustanowił Chrystus i nakazał: „Pijcie z niego wszyscy.” Dogmatyka luterańska, zwłaszcza Chrystologia naucza, że na podstawie nauki o „Ubiquitas Corporis Christi” – „wszechobecności ciała Chrystusowego”, ciało Chrystusa jest wszechobecne, a więc także w chlebie i winie poświęconym Słowem Chrystusa wypowiedzianym w Wieczerniku, które wypowiada z rozkazu i w miejsce Chrystusa, jako „repesentant Christi personam” (Apologia Konfesji Augsburskiej art. VII pkt 28.), a więc ustanowiona przez Kościół poprzez modlitwę do Ducha Świętego i włożenie rąk biskupa osoba (powołana „rite vocatus”). (…)

CZYM JEST DLA LUTERAN EUCHARYSTIA?

Ona odnawia wspólnotę z ukrzyżowanym i zmartwychwstałym Chrystusem, jest zapewnieniem życia wiecznego, daje odpuszczenie grzechów i zbawienie, ale też jest Sakramentem, który odnawia wspólnotę pomiędzy braćmi i siostrami Jezusa Chrystusa (Ew J 6,53-57). Eucharystia jest Wieczerzą jedności pomiędzy poszczególnymi wierzącymi, a całym Kościołem. Dlatego nigdzie podział Kościoła nie jest tak boleśnie odczuwalny jak właśnie podczas wspólnej Komunii Świętej. Dla luteran Sakrament ten „daje przedsmak życia wiecznego, a (…) przeszłe i przyszłe wydarzenie zbawcze staje się dla nas teraźniejszością.”

Dlatego w luterańskiej liturgii eucharystycznej często wypowiadane są słowa jednej z 15 modlitw eucharystycznych: „Prosimy Cię: Poświęć nas sobie na własność, zachowaj w jednomyślności i braterstwie, w pokorze i cierpliwości. Buduj Kościół Swój, jedyny, święty, powszechny, zgromadź w nim wiernych ze wszystkich stron świata i ze wszystkich narodów, i daj nam oglądać jasność oblicza Twego na wieki, gdy powtórnie do nas przyjdziesz. Przemija, bowiem świat, ale trwa Królestwo Twoje na wieki. Dlatego prosimy: Przyjdź rychło, Panie!” (…)

W Konfesji Augsburskiej jest, bowiem napisane: „Kościoły nasze uczą o Wieczerzy Pańskiej, że ciało i krew Chrystusa są prawdziwie obecne i rozdzielane spożywającym obecnego w Wieczerzy Pańskiej; inaczej nauczających odrzucają.” Dopuszczeniem do Eucharystii jest konfirmacja lub konwersja (przyjęcie do wspólnoty Kościoła), choć teologicznie jest nim niewątpliwie Chrzest święty. (…)

piątek, 15 marca 2024

Ks. Jan Gross (1938-2014)

Wspomnienie w 10. rocznicę śmierci


Ks. Jan Gross
(1938-2014)
Ks. Jan Gross -
ewangelicki duchowny, wieloletni proboszcz parafii w Mikołowie i Tychach, przewodniczący Synodalnej Komisji ds. Liturgii i Muzyki Kościelnej, członek Konsystorskiej Komisji Egzaminacyjnej Kościoła, radca Konsystorza Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, przewodniczący Międzykościelnej Komisji Śpiewnikowej, które zajmowała się wydaniem Śpiewnika Ewangelickiego (2002), Prezes Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego


25.04.1938 – urodził się w Starogardzie Gdańskim.        

13.08.1938 – został ochrzczony w kościele ewangelickim w Starogardzie Gdańskim.

01.06.1952 – konfirmował go  ks. radca Robert Fiszkal w kościele im. Ks. Marcina Lutra w Chorzowie.

1956 – maturę zdał w  Liceum Ogólnokształcącym im. St. Batorego w Chorzowie Batorym.

1956-1960 – studiował teologię ewangelicką w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie.

23.06.1960 – obronił pracę magisterską z teologii praktycznej zatytułowaną: Stosunek Kościoła Ewangelicko- Augsburskiego [Luterańskiego] do kultu Marii Panny, promotorem był ks. bp prof. dr Andrzej Wantuła.

21.09.1960 – odbył się pierwszy egzamin kościelny pro venia concionandi.            

02.10.1960 – w kościele im. M. Lutra w Chorzowie ks. bp prof. dr. Andrzej Wantuła ordynował studenta teologii Jana Grossa na duchownego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce.

1960-1961 – wikariusz diecezjalny Diecezji Mazurskiej. Zwierzchnikiem diecezji był wówczas ks. sen. Alfred Jagucki, proboszcz w Szczytnie.

1961-1962 – p.o. administrator  parafii Diecezji Mazurskiej w Dąbrównie, Glaznotach  i Lipowie.

1963-1973 – wikariat w Goleszowie (Diec. Cieszyńska), gdzie proboszczem był  ks.  konsenior Tadeusz Terlik.

25.04.1963 – złożył II egzamin kościelny (proboszczowski) pro ministerio.

28.09.1967 – odbył się ślub ks. Jana Grossa z Krystyną Jarzembowską.

21.03.1970 – w Cieszynie narodziła się córka Elżbieta Helena.

1973-1978 – wikariat w Cieszynie (Diec. Cieszyńska) w czasie, gdy ks. radca dr Alfred Jagucki był proboszczem.

1978-2004 – proboszcz parafii w Mikołowie i Tychach (Diec. Katowicka).

1978-1995 – administrator parafii w Orzeszu (Diec. Katowicka).        

1978-1996 – administrator w Tychach, filiale parafii Mikołów.

od 01.09.1996 – pierwszy proboszcz samodzielnej parafii w Tychach.

1980-1990 – konsenior Diecezji Katowickiej.

1986-2007 – z wyboru księży był członkiem Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP.

1973-2007 – przewodniczący Synodalnej Komisji ds. Liturgii i Muzyki Kościelnej.

1980-2001 – członek Konsystorskiej Komisji Egzaminacyjnej Kościoła.

1990-2001 – radca Konsystorza Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP.

1997-2002 – przewodniczący Międzykościelnej Komisji Śpiewnikowej, które zajmowała się wydaniem Śpiewnika Ewangelickiego (2002).

2002-2007 – Prezes Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego  w RP (do kwietnia 2007).

od 1 lutego 2004 – z chwilą przejścia na emeryturę zamieszkał w Cieszynie.

od 1981 – przewodniczący Śląskiego Oddziału Polskiej Rady Ekumenicznej.

25.03.2014 – zmarł nagle w Cieszynie


Pełnione różne funkcje:

  • Przewodniczący Komisji ds. Środków Masowego Przekazu (www.luteranie.pl),
  • Przewodniczący Redakcji Ewangelickich Programów Radiowo-Telewizyjnych,
  • Współprzewodniczący Ekumenicznej Komisji Luterańsko-Metodystycznej w sprawie wspólnoty ołtarza i ambony.
  • Współprzewodniczący Komisji Trójstronnej (luterańsko-reformowano-metodystycznej),
  • członek Synodalnej Komisji Pastoralnej,
  • członek Synodalnej Komisji Prawniczej.


      Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia:

  • Odznaka Wojewódzkiej Rady Narodowej „Zasłużony dla województwa katowickiego” za pracę charytatywną w okresie kryzysu (1981-1985) (1985)
  • Wyróżnienie Parafii Polskokatolickiej w Lublinie w dziedzinie ekumenizmu „Serce dla serc” (1998)
  • Nagroda Honorowa Diecezji Katowickiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP „Róża Lutra” (2004)
  • Nagroda Miasta Mikołowa „Mikołowianin roku 2003” (2004)
  • Honorowa Nagroda Związku  Górnośląskiego  im. Wojciecha Korfantego (2005)
  • Autor publikacji:
  • Pochodzenie sukcesji apostolskie polskich biskupów luterańskich (Dzięgielów 2011, 2012,)


      Współautorstwo następujących publikacji:

  •  Bądź z nami, Panie. Modlitewnik (1968),
  • Melodie liturgiczne. Cz. 1-3 (Cieszyn 1976),
  •  Boże, zaśpiewam ci nową pieśń. Śpiewnik dla młodzieży chrześcijańskiej (Siegen 1976),
  •  Chcę być konfirmowany – podręcznik dla konfirmantów,
  •  Porównanie wyznań (1988, 2005),
  • Przystąpię do ołtarza Bożego. Cz. 1-3 (1995),
  • Śpiewnik Ewangelicki (2002),
  • Choralnik 2 – Liturgia (2007),
  • Agenda II (2006, 2007),
  • Misja, Muzyka, Mazury: Księga Pamiątkowa (2007),
  • Teologia wiary (2007),

kilkaset artykułów i przyczynków naukowych z dziedziny teologii. 

2002 Katowice - od lewej ks. Jan Gross,
ks. p Tadeusz Szurman, ks. bp Rudolf Pastucha
Ks. bp Jan Szarek
i ks. Jan Gross


środa, 6 marca 2024

Cud natury Ziemi Cieszyńskiej



Cieszynianka wiosenna -
roślina pod ścisłą ochroną,
występuje w kilku rezerwatach przyrody na Śląsku Cieszyńskim. 





Nazwę zaproponował w 1924 roku Kazimierz Simm, profesor  cieszyńskiej Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego.



Z kwiatem wiąże się legenda o tym, że nasiona wraz z ziemią przywiózł szwedzki żołnierz, który zginął na tej ziemi w czasie wojny trzydziestoletniej. Przed śmiercią na swoim grobie kazał wysypać zawartość woreczka z ziemią zawieszonego na szyi przez matkę. Wiosną na jego mogile zakwitły właśnie te kwiaty. 

czwartek, 29 lutego 2024

Daty w marcowym kalendarzu

01.03.1704 –  w Działdowie urodził się  Samuel Ernest Tschepius (zm. ok. 1761), bibliotekarz, bibliofil, opracował bibliografię pt. „Biblioteka pruska”

02.03.1974 – w Szczytnie zmarł Gustaw Leyding (ur. 1899), polski dziennikarz, działacz narodowy na Mazurach; współzałożyciel Zjednoczenia Mazurskiego, redaktor „Mazurskiego Przyjaciela Ludu” i „Mazura”, zdeklarowany zwolennik przyłączenia Mazur do Polski po I wojnie światowej.

03.03.1604 – w Lusławicach zmarł Faust Paweł Socyn (ur. 1539), włoski reformator, teolog, pisarz i poeta, twórca socynianizmu i doktryny religijnej Braci Polskich

06.03.1984 – zmarł w Wiesbaden ks. Martin Niemöller (ur. 1892), niemiecki teolog luterański i działacz antynazistowski, założyciel Kościoła Wyznającego w Niemczech, więzień obozów koncentracyjnych, prezydent ŚRK w latach 1961-1968

07.03.1274  – w Kossanouva zmarł Tomasz z Akwinu (ur. 1224 lub 1225), teolog i filozof, doktor Kościoła, twórca tomizmu

07.03.1804 – w Wielkiej Brytanii założono Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne, upowszechniające oryginalne teksty Biblii i jej przekłady

12.03.604 – zmarł Grzegorz I (ur. ok. 540) biskup Rzymu, reformator śpiewu kościelnego

14.03.1804 – we Wiedniu urodził się Johann Strauss (senior)(zm. 1849), austriacki kompozytor okresu romantyzmu

14.03.1894 – w Krakowie urodził się ks. Jan Zachariasz Unicki (zm. 1991), publicysta, działacz społeczny

14.03.1964 – zmarł w Cieszynie ks. Jan Zender (ur. 1893), katecheta w szkołach cieszyńskich

15.03.1924 urodził się ks. Ernest Oborny (zm. 1961), wieloletni administrator parafii w Opolu

15.03.2004 – w Tbilisi zmarł ks. Gert Hummel (ur. 1933), niemiecki duchowny, profesor teologii systematycznej w Saarbrucken, biskup Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego w Gruzji

17.03.1954 w Katowicach zmarł Stanisław Ligoń (ur. 1879), grafik, karykaturzysta, nauczyciel rysunku, ilustrator pisma „Kocynder”, dyrektor Rozgłośni Polskiego Radia w Katowicach, autor popularnych audycji „Bery i bojki śląskie”, „Przy żeleźnioku”, „Przy sobocie po robocie”.

21.03.1914 –w Kramniku k. Suwałk urodził się ks. dr Alfred Jagucki (zm. 28.06.2004), doktor teologii, wieloletni proboszcz w Cieszynie, duszpasterz Diakonatu „Eben-Ezer” w Dzięgielowie

21.03.-19.04.1654 – trwała akcja zamykania kościołów ewangelickich w Księstwie Cieszyńskim

23.03.1964 – we Wrocławiu zmarł ks. Gustaw Gesterstein (ur. 1906), zwierzchnik diecezji wrocławskiej w latach 1952-1958

24.03.1844 – zmarł Bertel Thorvaldsen (ur. 1770), duński rzeźbiarz, jego dzieła w Polsce to pomnik Mikołaja Kopernika i księcia Józefa Poniatowskiego w Warszawie

25.03.2014 – w Cieszynie zmarł ks. Jan Gross (ur. 1938), duchowny, proboszcz parafii w Mikołowie (1978-2004), radca Konsystorza (1990-2001), prezes Synodu Kościoła (2002-2007), członek licznych komisji KEA, ekumenista

26.03.2014 – zmarł Jerzy Ernst (ur. 1933), kurator arafii w Zgierzu, delegat do Synodu diecezji warszawskiej, członek 10. Synodu Kościoła

27.03.1874 – w Cieszynie urodzili się bliźniacy: Jan i Jerzy Jan Buzkowie. Jan Buzek (zm. 1940), lekarz, działacz narodowy; Jerzy Jan Buzek (zm. 1939), inżynier hutniczy, wykładowca Akademii Górniczej w Krakowie

27.03.754 – zmarł Jan z Damaszku, teolog, pisarz chrześcijański

29.03.1824 – w Aker k. Oslo zmarł Hans Nielsen Hauge (ur. 1771), norweski kaznodzieja i reformator religijny

sobota, 3 lutego 2024

Daty w lutowym kalendarzu 2024

 01.02.1954w Ukcie zmarł Michał Żywiec (ur. 1882), wójt wioski, członek rady parafialnej, współzałożyciel i pierwszy prezes Polsko-Mazurskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Działdowie.

02.02.1884 ­– w Warszawie zmarł Teodor Hertz (ur. 1822), ewangelik, kompozytor muzyki lekkiej, tłumacz teatralny.

02.02.1854 – w Grodziszczu urodził się Franciszek Górniak (zm. 1899), działacz narodowy. Zmarł 11.04.1899 r., pochowany  na cmentarzu sibickim.

03.02.1874 – w Bładnicach Dolnych otwarto szkołę ewangelicką, w której w latach 1950-1990 odbywały się nabożeństwa.

04.02.1884 – urodził się Jerzy Cienciała (zm. 1940), nauczyciel, kierownik szkoły w Witkowicach, inspektor szkolny we Frysztacie, dyrektor żeńskiego seminarium nauczycielskiego w Cieszynie, uczestnik kampanii wrześniowej, działał w Tajnej Organizacji Wojskowej „Odwet”.

13.02.1834 – w Tomaszowie Mazowieckim urodził się Hermann Benni (zm. 1900), syn ks. Jana Benniego, studiował teologię na Uniwersytecie w Dorpacie, był wikariuszem w Warszawie. Po śmierci ojca w 1863, przybywa do Tomaszowa i zostaje proboszczem w parafii, opuszcza szeregi duchownych i podejmuje pracę lektora języka angielskiego na Uniwersytecie Warszawskim. Sekretarz konsulatu angielskiego, redaktorem „Ateneum” i „Kuriera Warszawskiego”.

07.02.1884 – zmarł Jan Jenczio (ur. 1797), miłośnik polskiej książki i bibliofil, autor wierszy i artykułów.

07.02.1904urodził się Edward Głowacki (zm. 1990), współzałożyciel Stowarzyszenia Polaków Ewangelików, członek Synodu, członek i sekretarz Konsystorza, kurator diecezji warszawskiej.

07.02.1904w Warszawie urodził się ks. Ryszard Danielczyk (zm. 1943), kaznodzieja, współwydawca „Przeglądu Ewangelickiego” i „Ewangelika Górnośląskiego”.

08.02.1624 – urodził się ks. Fryderyk Guessau, późniejszy proboszcz parafii polskiej we Wrocławiu.

08.02.1934 – w Krakowie urodził się ks. Jan Hause (zm. 2009), Naczelny Kapelan EDW, dyrektor Biblioteki ChAT (1975-1999), pierwszy po 1989 Naczelny Kapelan EDW (1995-1999), przewodniczący warszawskiego oddział PRE, ojciec ks. bp. Pawła Hausego.

12.02.1904w Bystrzycy (Zaolzie) urodziła się Maria Kufa z Kubalów (zm. 1995), służyła w Ewangelickim Domu Sióstr w Bielsku, dyplomowana pielęgniarka, higienistka w Domu Dziecka w Dziechcince, pielęgniarka w miejscowym Ośrodku Zdrowia.

14.02.1704zawiązała się generalna konfederacja warszawska, będąca kontynuacją wcześniej powstałej opozycji w stosunku do króla  Augusta II Sasa.

14.02.1894 – w Ustroniu urodził się Karol Hławiczka (zm. 1976), pianista, nauczyciel, kompozytor, dyrygent, założyciel chórów, autor podręczników i rozpraw poświęconych muzyce i je twórcom. Skomponował kilkanaście utworów na fortepian, organy i skrzypce. Wydane zostały jego „Tańce polskie na fortepian”, „Pieśni znad Olzy”, „Koncert d-moll na fortepian z okiestrą”

18.02.1904 – poświęcenie ewangelickiego kościoła ewangelickiego w Toruniu

18.02.1924 – zmarł tragicznie Józef Pasz, pochodzący z Suchej Górnej (Zaolzie) policjant, działacz plebiscytowy, członek „Sokoła”, Macierzy, Związku Młodzieży Ewangelickiej. Pracował w milicji Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego

22.02.1814 – w Przysuchej (pow. opoczyński) urodził się Oskar Kolberg (zm. 1890), wybitny folklorysta, etnograf. ludoznawca, kompozytor.

26.02.1924 – w Bystrzycy na Zaolziu zmarł ks. Karol Michejda (ur. 1855), przez 45 lat proboszcz parafii w Bystrzycy, wydatnie przyczynił się do jej rozkwitu, działacz społeczny i narodowy. Założyciel Spółdzielni Mleczarskiej i Kasy Pożyczkowej w Bystrzycy.

26.02.1894 – w Wiśle zmarł Bogumił Hoff (ur. 1829), folklorysta i etnograf, odkrywca Wisły i Beskidu Śląskiego.

26.02.1884 – urodził się w Cierliku na Zaolziu ks. bp Karol Kotula (zm. 1968), zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce (1951-1959), pisarz i publicysta.

27.02.1904  w Krakowie urodził się Jalu Kurek (zm. 1983), krzewiciel kultury wsi, piewca wioski, powieściopisarz i poeta, członek krakowskiej „Awangardy”.

27.02.1984 – w Warszawie zmarł Jerzy Rother (ur. 1908), wiceprezes Konsystorza.

28.02.1924 – powołano do życia Towarzystwo Ewangelików Polaków na Górnym Śląsku, którego celem było budzenie polskiej świadomości narodowej wśród górnośląskich ewangelików.