Rocznice przypadające na kwiecień 2019

1.04.1629 – zmarł w Gdańsku  ks. Jakub Fabricius (ur. 1551), długoletni rektor Gdańskiego Gimnazjum Akademickiego, autor rozpraw z historii Reformacji i dydaktyki nauczania, kaznodzieja, duchowny

    

1.04.1859 – w Hamburgu zmarła Amalia Sieveking (ur. 1794), opiekunka biednych, pionierka pracy socjalnej w Niemczech, tworzy miejsca pracy i szkolenia zawodowego dla ubogich, podejmuje również działania narzecz budownictwa mieszkaniowego i szpitali.
  
3.04.1849 – zmarł w Paryżu Juliusz Słowacki
  
8.04.1629 – zmarł Jan Turnowski junior (ur. 1567), profesor teologii w Toruńskim Gimnazjum Akademickim, kaznodzieja polski, jeden z tłumaczy Biblii Gdańskiej, wydawca poszerzonego wydania kancjonału Piotra Artomiusza,
  
10.04.1909 – urodziła się w Słupcy (poznańskie) s. Danuta Wanda Gerke (zm. 1997), diakonisa, przełożona Diakonatu Żeńskiego „Eben-Ezer” w Dzięgielowie (1945-1981)
  
10.04.1939 – zmarł w Staszowie ks. Kazimierz Szefer (ur. 1861), duchowny kalwiński, naczelny kapelan ewangelicko-reformowany w Wojsku Polskim okresu II RP
  
10.04.1829 – urodził się Nottingham William Booth (zm. 1912) - duchowny metodystyczny, założyciel i pierwszy generał (1878—1912) Armii Zbawienia
  
11.04.1899 – zmarł w Merano Franciszek Górniak (ur. 1854) inspirator cieszyńskiego przemysłu
  
12.04.1979 – zmarł dr med. Jan Zielina (ur. 1907), początkowo lekarz wojskowy, potem w Szpitalu Śląskim w Cieszynie.
  
14.04.1759 – w Londynie zmarł George Frideric Handel (ur. 1685), najwybitniejszy (obok J.S.Bacha) kompozytor epoki baroku, twórca oratorium Mesjasz, głęboko wierzący luteranin, twórca wiele utworów o treści religijnej
  
15.04.1729 – miało miejsce pierwsze wykonanie Pasji według św. Mateusza Jana Sebastiana Bacha
  
16.04.1929 – zmarł Sundar Singh (ur. 1889) indyjski misjonarz (ur. 03.09.1889)
  
18.04.1929 – urodził się w Toruniu ks. Ryszard Neuman (zm. 1992), duchowny, proboszcz parafii w Częstochowie (1953-1979), następnie w Katowicach (1979-1992)
  
19.04.1529 – protest 6 książąt i przedstawicieli 14 miast przeciwko uchwałom sejmu w Spirze odwołującym ustępstwa w sprawie realizacji edyktu wormackiego z 1526 r. Od tego czasu zwolenników Reformacji nazwano „protestantami”
  
19.04.1999 – zmarła w Warszawie Joanna Flatau (ur. 1928), lekarz psychiatra, pochowana na cmentarzu ewangelickim w Warszawie
  
20.04.1869 – zmarł w Kolonii Karl Loewe (ur. 1796), ewangelicki teolog, kompozytor, muzyk-instrumentalista, nauczyciel muzyki, członek berlińskiej akademii sztuki
  
21.04.1109 – zmarł w Canterbury Anzelm z Canterbury (ur. 1033), filozof i teolog, uznawany za ojca scholastyki
  
28.04.1899 – urodził się w Radomiu Stanisław Lorentz (zm. 1991), historyk sztuki, konserwator zabytków, wieloletni dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie

W w rocznicę odzyskania nieodległości

W 100. rocznicę odzyskania niepodległości

„Żyć narodowo, znaczy tyle,
Co żyć świętobliwie,
Żyć uczciwie i szukać tego:
Co jest piękne i dobre.” (Ks. Jan Arndt)

„Niech snem każdego Polaka
będzie odkrycie własnego kraju rodzinnego,
własnego zakątka w związku z Polską.” (Ks. Karol Kulisz)

„Jednym z najgłośniejszych i najprzedniejszych wyrazów jest dziś Polska.
Wyraz ten wzruszeniem musi przejąć czyste dusze.
Każdy Polak na dźwięk tego wyrazu czuje się w sumieniu swoim ugodzony,
bo ten wyraz przypomina nam całą,
ogromną odpowiedzialność, jaką dziś ma każdy Polak,
nie tylko wobec Ojczyzny, ale wobec całej ludzkości." (Ks. Karol Kulisz)

Autor wycinanki: Władysław Marszałek
(mój Dziadek)

Dla Niepodległej w 1920 roku

Seria patriotycznych kartek pocztowych z hasłami "Jeszcze Polska nie zginęła" i "Niech żyje Polska", które zostały wydane w 1920 roku w oficynie Henryka Firsta - Salon Malarzy Polskich w Krakowie.

Pierwsza kartka przedstawia dziesięć herbów ziem, które wchodziły w skład przedrozbiorowej Polski. Są województwa: Wołyńskie, Podolskie, Ruskie, Lubelskie, Krakowskie, Sieradzkie, Sandomierskie, Kaliskie, Łęczyckie i Poznańskie. Ornament roślinny otacza część herbów w kładzie pionowym. Centralnym punktem pocztówki jest Orzeł w złotej koronie, którego głowę otacza Słońce, symbolizujące odzyskaną niepodległość.

Druga karta nawiązuje do godła państwa polskiego. Nosi tytuł "Jeszcze Polska nie zginęła". W centralnej części znajduje się Orzeł w koronie, pod tarczą zamieszczone są herby Poznania, Krakowa i Warszawy. Centralna postać Orła stylizowana jest na Orła Przemysława II z 1295 roku uosabia zwycięstwo.

Pocztówki należały kiedyś do mojego dziadka. Dziś stanowią cenną pamiątkę rodzinną. Przekazują ważne dla Polaków treści niepodległościowe.
Podjęta przeze mnie kwerenda internetowa przyniosła ciekawe informacje na temat tych kilku pocztówek. Można je znaleźć w artykule Ryszarda T. Komorowskiego "Zapomniany ilustrator symboli narodowych"
(źródło: http://www2.almamater.uj.edu.pl/104/20.pdf).

Autorem jest Kajetan Saryusz-Wolski, tworzący w latach 1887–1922, ilustrator pocztówek patriotycznych wydawanych w Galicji. Urodził się 6 sierpnia 1852 roku w miejscowości Planów w województwie radomskim w Królestwie Polskim. Pozostał po nim bogaty dorobek (miniatury godeł, herbów i kartuszy herbowych, orderów, chorągwi i sztandarów wykonane piórkiem lub akwarel), z którego wynika, iż artysta posiadał dużą wiedzę z dziedziny wojskowości i heraldyki.

Zainteresowaniem ówczesnych wydawców cieszyły się projekty jego pocztówek o treści patriotycznej, nasycone symbolami narodowymi. Wydano je w Galicji w latach 1904–1909, później wznawiano aż do roku 1920.

W roku 1910 artysta mieszkał w Krakowie, prawdopodobnie z powodu kłopotów finansowych często zmieniał miejsce zamieszkania. Był też wdowcem, bez rodziny.

Wykonywane przez artystę projekty ilustracji kart pocztowych o treści patriotycznej, początkowo były czarno-białe, później kolorowe, przeznaczeniem ich do było wysłanie do rodaków zamieszkałych w zaborze rosyjskim i pruskim. W owym czasie pełniły rolę dydaktyczną jak i okolicznościową. Łącznie było to około 80 projektów, które artysta namalował w latach 1904–1909. Niektóre z nich posiadały krótkie wierszowane podpisy wzmacniające wymowę ilustracji. Prawdopodobnie edycje pocztówek po 1918 roku nie posiadały już tych wierszyków.

Komorowski stwierdza iż, pocztówki te „były nośnikami symboli narodowych, a nawet swoistymi mini podręcznikami historii Polski. Przenikały przez granice zaborów i omijały skutecznie ograniczenia cenzury. Pocztówki patriotyczne miały do spełniania w owym czasie określone funkcje wychowawcze i dydaktyczne. (…) Kajaten Saryusz-Wolski, autor wielu opracowań heraldycznych, artysta malarz, ilustrator symboli narodowych, zasłużył się dobrze kulturze polskiej. Jego spuścizna warta jest przypomnienia, a wiele z wymienionych prac zainteresowania wydawców.”

Jesienny zachód słońca nad Bałtykiem

Psalm 8

Panie, władco nasz, 
jak wspaniałe jest imię Twoje na całej ziemi!

Ty, któryś wyniósł majestat swój na niebiosa.

Z ust dzieci i niemowląt ugruntowałeś moc 

na przekór nieprzyjaciołom swoim, 

Aby poskromić wroga i mściciela.

Gdy oglądam niebo Twoje, dzieło palców Twoich, 

Księżyc i gwiazdy, które Ty ustanowiłeś:
Czymże jest człowiek, że o nim pamiętasz, 

Lub syn człowieczy, że go nawiedzasz?
Uczyniłeś go niewiele mniejszym od Boga,
Chwałą i dostojeństwem uwieńczyłeś go.
Dałeś mu panowanie nad dziełami rąk swoich,

Wszystko złożyłeś pod stopy jego: 
Owce i wszelkie bydło, 
Nadto zwierzęta polne, 
Ptactwo niebieskie i ryby morskie, 
Cokolwiek ciągnie szlakami morskimi.

Panie, władco nasz,
jak wspaniałe jest  imię Twoje na całej ziemi!

Ks. Jan Karpecki

Ks. Jan Karpecki (1906-1981),
proboszcz parafii ewangelickiej w Mikołowie (1945-1978)

katecheta, zastępca zwierzchnika Diecezji Katowickiej,więzień obozu koncentracyjnego,  członek kolegium redakcyjnego “Strażnicy Ewangelicznej”, autor książek i podręczników, artykułów, redaktor „Przyjaciela Dzieci” (1958-1967),  członek Synodu (1962-1974), ekumenista.

Zdjęcie pochodzi z końca lat 60. XX w., zostało wykonane w czasie jednej z wizyt  w pszczyńskiej plebanii u ks. Jana Motyki, ówczesnego proboszcza parafii. Ks. Jan Karpecki stoi w drzwiach drewnianej werandy, która początkiem 80. lat XX w. została przebudowana.

"Drodzy Rodzice! Gdy Ojcu niebieskiemu powierzymy nasze dzieci, które opuszczają dom rodzinny, to damy mu najlepszego Opiekuna i Przyjaciela. To jest ta najlepsza gwarancja, że wszystko dobrze się ułoży, Błogosławieństwo Boga to jest to najkosztowniejsze, co możesz dać swojemu synowi lub córce. Zawiera ono wszystko, czego dzieci i młodzież potrzebują, zawiera pełnię wszystkich życzeń i jest najlepszą gwarancją ich spełnienia. Choćbyś najgoręcej życzył dziecku dużo szczęścia i zdrowia, a nie wspomniał na Tego, co to wszystko daje, to życzenie twoje przebrzmi jako echo i zniknie jako cień. Gdy jednak treścią tego życzenia będzie wiara i w życzeniach twoich będzie słowo „Bóg”, to możesz być spokojny."

 "Strażnica Ewangeliczna" SE 1949, nr 17, s. 2

Bibliografia:

Gross Jan, Nie umrę, ale będę żył – wspomnienie o śp. ks. proboszczu Janie Karpeckim, „Zwiastun” 1980, nr 21, s. 325

Gross Jan, Śp. ks. Jan Karpecki, „Kalendarz Ewangelicki” 1982, s. 74-76

Ksiądz Jan Karpecki, „Zwiastun” 1980, nr 18, s. 277

Ks. Jan Karpecki (Ps 123, 1) – 25-lecie pracy duszpasterskiej, „Kalendarz Ewangelicki”  1956, s. 63-65

xjg, Ksiądz Jan Karpecki – w 10. rocznicę śmierci, „Kalendarz Ewangelicki” 1991, s. 30-31

xjg, Ksiądz Jan Karpecki – w 10. rocznicę śmierci,  „Zwiastun” 1990, nr 21, s. 206

Być listem Chrystusowym

Ks. Jan Gross

KONFIRMACJA – NIEDZIELA EXAUDI – 6. PO WIELKANOCY

Goleszów, 28 maja 1968 r.

Wiadomo przecież, że jesteście listem Chrystusowym sporządzonym przez nasze usługiwanie, napisanym nie atramentem, ale Duchem Boga żywego, nie tablicach kamiennych, lecz na tablicach serc ludzkich. A taką ufność mamy przez Chrystusa ku Bogu, nie jakobyśmy byli zdolni pomyśleć coś sami z siebie i tylko z siebie, lecz zdolność nasza jest z Boga, który też uzdolnił nas, abyśmy byli sługami nowego przymierza, nie litery, lecz ducha, bo litera zabija, duch zaś ożywia. Jeśli tedy służba śmierci, wyryta literami na tablicach kamiennych taką miała chwałę, że synowie izraelscy nie mogli patrzeć na oblicze Mojżesza z powodu przemijającej wszak jasności oblicza jego, czy nie daleko więcej chwały mieć będzie służba ducha? Jeśli bowiem służba potępienia ma chwałę, daleko więcej obfituje w chwałę służba sprawiedliwości.

Tekst: 2 Kor 3,3-9

Pierwszy wiersz naszej dzisiejszej lekcji apostolskiej stanowił podstawę kazania konfirmacyjnego w czasie uroczystości konfirmacyjnej w naszej parafii. Słyszymy go dziś w czasie tej wyjątkowej uroczystości jaką jest konfirmacja. „Wiadomo przecież, że jesteście listem Chrystusowym sporządzonym przez nasze usługiwanie, napisanym nie atramentem, ale Duchem Boga żywego, nie tablicach kamiennych, lecz na tablicach serc ludzkich.” (2 Kor 3,3)

 Dobrze może będzie, gdy się zwrócę do was Konfirmanci z pytaniem: czy czujecie się listem Chrystusowym? Czy wasze życie jest życiem Chrystusowym? Albo czy czasem własnym życiem nie przynosiliście wstydu Chrystusowi i Kościołowi? To pytanie może być skierowane do nas wszystkich, gdyż wszystkim nam przez Ducha Świętego dobry Bóg coś wpisał w serca.

Kościół, zbór, wszyscy chrześcijanie mogą w tym świecie spełniać rolę listu Chrystusowego, tzn. każdy, kto na nas spojrzy i kto będzie się nam z dala lub z bliska przyglądał dostrzeże w nas coś takiego, czego ten świat nie posiada. 

Jeśli często spotykamy się z ostrą krytyką Kościoła i poszczególnych chrześcijan to tylko dlatego, że chrześcijanie nie potrafią właściwie świadczyć w tym świecie o Kościele, o sprawie i wielkości Chrystusowej. Nieraz zamiast pozytywne świadczą wprost negatywnie o sprawie Bożej i Boga i tak, że swym życiem zaprzeczają temu, co głoszą. A spotykamy się z takimi faktami, że życie niektórych chrześcijan jest życiem z gruntu niechrześcijańskim. Zamiast być listem Chrystusowym stają się dla tego świata listem szatańskim, zamiast listem dobrego przykładu – listem zgorszenia. I dlatego temu naszemu zwiastowaniu brak potem mocy i życia. Dziś są takie czasy, że współczesnemu człowiekowi trudno jest przekazać list Chrystusowy, uczynić zapis w sercu. Dlaczego? Bo do Kościoła nie przyjdzie, Biblii do ręki nie weźmie, żadnej budującej, duchowej literatury nie czyta. Wielu chce poprzez plakaty umieszczone w gablotkach przy kościele rzucić wzrok obojętnie przechodzących ludzi na sprawy Boże. To jest dobre, ale jeszcze nie dla wszystkich.

Ktoś powiedział słusznie: „Chrześcijanie są tą jedyną Biblią, w której współczesny świat jeszcze czyta!” Ale czy naprawdę jesteśmy takim prawowiernym, uwierzytelnionym listem? Czy jesteśmy listem duchowym, który ożywia, czy też listem złożonym z danych liter, które zabijają?

W wielu parafiach istnieje zwyczaj wręczania przy ślubie pamiątkowej Biblii. Pewien taksówkarz powiada, że ma czternaście Biblii ślubnych, które młode, szczęśliwe pary celowo pozostawiły w samochodzie, aby takiego niepotrzebnego prezentu nie zabierać do domu.

Jakim listem były te młode pary dla tego taksówkarza?

Na zebranie ewangelizacyjne przyszła pewna młoda kobieta. Po ewangelizacji w swobodnej rozmowie spytał ją ewangelista: - Jakim sposobem przyszła pani tu dzisiaj? Ona odpowiedziała: - W naszej centrali telefonicznej mamy koleżankę, która jest całkowicie inną aniżeli wszystkie. Jeżeli wyprawiamy jakieś głupstwa i psoty, ona w nich nie bierze udziału. Natomiast, gdy trzeba komuś pomóc, sprawić komuś przyjemność, ona jest zawsze pierwszą. Gdy ona przechodzi przez salę, wtedy patrzymy na nią i pytamy: „co to jest, że ona jest całkowicie inną aniżeli my?” – ta właśnie koleżanka dziś mnie tu przyprowadziła. W odpowiedzi na zaproszenie pytałam się jej: „czy to jest jedyna możliwość, abym stała się podobna do ciebie?” Odpowiedziała: - Tak, to jest możliwe! Dlatego przyszłam, bo chciałam się stać podobną do mojej koleżanki.

Kim była ta wierząca koleżanka dla pozostałych? Na pewno listem Chrystusowym, z którego pozostałe wiele mogły wyczytać.

Drodzy Słuchaczu! Może za tobą też się oglądają i półgłosem drwią z ciebie, że jesteś takim „świętoszkiem”. Może to cię peszy i powoduje, że chcesz się z tej drogi wycofać! Nie trwóż się! Świat się będzie z ciebie początkowo wyśmiewać i wyszydzać , ale potem zacznie w tobie czytać list Chrystusowy i zastanawiać się nad tym. A potem wielu będzie chciało być takimi, jak ty. Wtedy dopiero będziesz wiarygodnym listem Chrystusowym i wtedy wykonasz swoje dzieło, do którego cię Bóg powołał.

Ale sam o własnych siłach, nawet wybitnych zdolnościach temu nie podołasz, bo zadanie jest większe aniżeli twoje zdolności i możliwości. Wiedząc o tym, dlatego wielki Apostoł Narodów, św. Paweł pisze w tekście: A taką ufność mamy przez Chrystusa ku Bogu, nie jakobyśmy byli zdolni pomyśleć coś sami z siebie i tylko z siebie, lecz zdolność nasza jest z Boga. (2 Kor 3,4-5)

Nam, ludziom wydaje się nieraz, iż jesteśmy takimi geniuszami, że wszystko możemy uczynić sami, bez Boga. Wydaje się nam, że w Boga możemy uwierzyć bez pomocy Bożej. Sądzimy nieraz, że na zbawienie możemy sobie zasłużyć naszymi własnymi zasługami, uczynkami, i że ofiara Jezusa Chrystusa na krzyżu Golgoty jest nam niepotrzebna. Uważamy, ze trudne problemy naszego życia możemy rozwiązać bez Bożej ingerencji. Chcemy zbudować inny, lepszy i sprawiedliwszy świat, ale bez Boga. Boga chcemy wyobcować z naszego życia. Uważamy, ze nasze dzieci możemy równie dobrze wychować bez Boga, bez Kościoła, bez nauczania kościelnego, bo to niepotrzebne, przestarzałe i nieobowiązkowe. 

Jakie są rezultaty tego wszystkiego? Okazuje się, że życie zbudowane bez tego trwałego fundamentu, którym jest Jezus Chrystus, szybko minie. Okazuje się, ze największy ludzki geniusz zawodzi. Ludzki geniusz bez Boga jest w stanie w przeciągu kilku sekund zniszczyć kilka milionowych miast. Dlatego Pan Jezus powiedział: beze mnie nic uczynić nie możecie (J 15,5b), a chodziło Mu o dobre czyny. Bez Jezusa człowiek może tylko niszczyć, krzywdzić. Bez Jezusa jesteśmy głusi na wołanie do dobrego, do pokoju, do miłości i ślepi na to, co jest piękne i wzniosłe. Bez szczerej ufności ku Panu Bogu przez Jezusa Chrystusa nie możemy być w tym świecie Jego listem, z którego świat czytałby to, co dobre, zbawienne i godne naśladowania.

Drodzy Konfirmacji! Wchodzicie w dalsze swoje życie, kolejne lata nauki szkolnej. Chciejcie w swoim życiu pamiętać że, zdolność nasza jest z Boga (2 Kor 3,5b). Wszelką zdolność i umiejętność macie od Boga, jak mówi ap. Paweł. To jest wielki dar Boży O tą zdolność chciejcie Boga codziennie, gdy będziecie chodzili do szkoły, czy w dalsze swoje życie, prosić. Bez Boga i Pana naszego Jezusa Chrystusa nic nie rozpoczynajcie i nie kończcie.

A właściwie to wszyscy: młodzi i starzy, uczniowie i nauczyciele, dzieci i rodzice, złóżmy naszą ufność i nadzieję jedynie w Bogu, gdyż On mądrze nas prowadzi. W nim jest nasza ostoja, nasz ratunek i nasze zbawienie. On też tylko jedynie może nas wszystkich uzdrowić, byśmy w tym świecie byli Jego listem skierowanym do świata. Amen.

P.S. Jubileusz Złotej Konfirmacji odbyły się w kościele ewangelickim w Goleszowie dnia 17 czerwca 2018 roku

Dokąd mam się w troskach męczyć?

Gdy mnie zacznie krzyż przytłaczać,

gdy mnie Bóg w trwogi śle,

przeczbym miał rozpaczać?

Ten, co mi udrękę zsyła,

rządy ma, pewnie da,

by się też skończyła.

O Pasterzu duszy mojej,

Tyś jest mój, a jam Twój,

nic nas nie rozdwoi.

Jam Twój, boś Ty Zbawco święty

za mnie zmarł i tym zdarł

ze mnie grzechu pęty.

(ŚE 670, 4-5)

Kamienice w Pszczynie - bibliografia cz. 2

Dzieje pszczyńskich kamienic

Zestawienie bibliograficzne cyklu artykułów w „Głosie Pszczyńskim”

1. Stroska Joanna, Willa Krummera przy ul. Ks. biskupa Bogedaina 8, 2003, nr 2, s. 9
2. Tomczykiewicz Małgorzata, Wille rodziny Cogho w Pszczynie, 2003, nr 3, s. 3
3. Stroska Joanna, Kasyno, 2003, nr 4, s. 10
4. Tomczykiewicz Małgorzata, Willa Ziemna, 2003, nr 5, s. 10
5. Stroska Joanna, Willa Gustawa Staudingera, 2003, nr 6, s. 10
6. Stroska Joanna, Internat pani kopaczkowej, 2003, nr 7, s. 10
7. Stroska Joanna, Starostwo Powiatowe w Pszczynie, 2003, nr 8, s. 10
8. Tomczykiewicz Małgorzata, Działalność budowlana Ernsta Assera i jego synów, 2003, nr 9, s. 10,
9. Tomczykiewicz Małgorzata, Robert Asser i jego kamienica, 2003, nr 10, s. 10

10. Tomczykiewicz Małgorzata, Działalność budowlana Richarda Assera 2003, nr 11, s. 10