czwartek, 9 maja 2024

Ks. Jerzy Tytz (1888-1944). Postylla - wypisy i bibliografia

 1. Refleksja teologiczna - fragmenty kazań

Nie masz innej drogi do Boga, prócz tej, którą On sam wytyczył, przychodząc do nas z łaską i miłosierdziem. (…)Czyż nie jest to cudem, niezbadaną tajemnicą, iż Bóg usprawiedliwia bezbożnego, miłością obdarza grzesznika, jako też ułaskawia winowajcę. (…) Czas trwogi i zwątpienia przeminął. Kto obecnie przychodzi do Boga z prośbą o łaskę – do tego wyciąga się ręka Boska, która go odciąga od przepaści, temu nadstawia Bóg ramię, które go ratuje i dla tego otwierają się usta, pełne pociechy.

„Ewangelik Górnośląski” 1937, nr 52, s. 438


Bóg stał się człowiekiem – to drugi wielki czyn Boga. Pierwszym było stworzenie świata. Ten drugi jednak przerasta pierwszy. O ile bowiem dzięki pierwszemu powstał wszelki byt poza Bogiem, o tyle przez drugi, ten stworzony na początku, istniejący, świat materialny wkracza nowy czynnik, świat duchowy. Stwarzając świat materialny okazał się Bóg genialnym artystą, który zrealizował ideę swego ducha. Jeżeli w ogóle jakaś istota żywa może posiadać dla naszego życia znaczenie, to w pierwszym rzędzie Bóg, który zstąpił z swych wyżyn i stał się człowiekiem. I nie pomniejszy tego  bynajmniej fakt, iż oglądamy go kolejno, czy to jako dziecię w żłóbku, czy to jako największego nędzarza, nie mającego dachu nad głową i uginającego się pod brzemieniem krzyża, czy wreszcie jako złoczyńcę na krzyżu. Z chwilą, kiedy Słowo ciałem się stało, rozpoczął się nowy świat, nowy okres bytu. I choć nie spostrzegamy ani nie odczuwamy tej zmiany, fakt, iż Bóg stał się człowiekiem, przemienił chylący się dzień życia w nieustające święto. Wraz z Nim bowiem wkroczyły w ten świat nowe moce ducha-radości i ’życia, które tworzą i kształtują naszą myśl i wolę. Te zaś oddziałują na cały byt, czyniąc go jaśniejszym, lepszym, bogatszym. Z chwilą, gdy sobie to uprzytomnimy – prawda o Bogu Człowieku staje się dla nas żywotną.

(…) Dlatego też życie i byt nie mogą nosić w sobie przekleństwa, lecz muszą być błogosławieństwem. Nie mogą też być przeznaczone na zagładę, lecz przeznaczeniem ich coraz wyższy, bogatszy rozwój, a więc radość z powodu istnienia.

Jeżeli jednak Bóg tak umiłował ten byt, iż stał się człowiekiem, czyż przez to samo nie nakazał nam miłości do każdego człowieka? Wszak z chwilą wcielenia się Boga w osobę Chrystusa byt nasz, nawet najbardziej skażony i mroczny, pełen niedoli i odrazy – stał się godnym miłości, gdyż jest on objęty myślami i planarni miłującego Boga W Chrystusie bowiem istniejący od wieczności Duch, który nas stworzył i umiłował, zstąpił do nas i wśród nas zamieszka!. Przez Niego poznaliśmy, iż mamy Ojca, który do nas należy a my do Niego i że myśli Jego względem nas są myślami o pokoju. To daje nam wiarę w człowieka, życie i ziemię, to zarazem budzi w nas natchnienie do pieśni słonecznych na cześć życia i stworzenia, tych dzieł wielkiego, dobrotliwego Boga, który nas tak umiłował, iż stał się człowiekiem.

„Ewangelik Górnośląski” 1938, Nr 50, s. 298-299

***

2. Bibliografia kazań drukowanych ks. Jerzego Tytza
w "Ewangeliku Górnośląskim" i "Głosie Ewangelickim"

1. Bohater sumienia (Dz 5,29), „Ewangelik Górnośląski” 1933, nr 21, s. 2-3

2. Boże Dzieciątko (Łk 2,1-14), „Ewangelik Górnośląski” 1938, nr 52, s. 314

3. Bóg – Człowiek (Kol 1,15), „Ewangelik Górnośląski” 1938, nr 50, s. 298-299

4. Czas pasji (Łk 18,31-34), „Głos Ewangelicki” 1934, nr 7, s. 1-2

5. Dlaczego? (J 11,21.25.27), „Głos Ewangelicki” 1934, nr 5, 1-2

6. Dobroć, (Mt 5,7), „Ewangelik Górnośląski” 1935, nr 34, s. 1

7. Duch prawdy (J,16,73), „Głos Ewangelicki” 1934, nr 17, s.1-2

8. I ty!!!, (Łk 19,42), „Ewangelik Górnośląski” 1935, nr 32, s. 1

9. Jedyny Bóg i jedyne przykazanie (5 Mż 6,4-5), „Głos Ewangelicki” 1934, nr 22, s. 1-2

10. Jezus Nazareński przychodzi (Łk 18,35-43), „Głos Ewangelicki” 1934, nr 8, s. 1-2

11. Jezus ratunkiem (Łk 27,61-62), „Głos Ewangelicki” 1934, nr 10, s. 1-2

12. Jezus Zbawiciel wczoraj i dziś… (Mt 8,14-17), „Ewangelik Górnośląski” 1934, nr 3, s. 1-2

13. Którzy oczekują Pana… (Ps 33,20), „Ewangelik Górnośląski” 1936, nr 1, s. 1

14. Litera zabija ale duch ożywia (2 Kor 3,6), „Głos Ewangelicki” 1927, nr 35, s. 1-3

15. Na przełomie (J 6,19), „Głos Ewangelicki” 1933, nr 53, s. 1-2

16. Odgłosy Wielkiejnocy (J 21,15-19), „Głos Ewangelicki” 1934, nr 14, s. 1-2

17. Ogień Ducha Świętego (Łk 12,19), „Głos Ewangelicki” 1934, nr 20, s. 1-2

18. Pewność (Dz 2,36), „Głos Ewangelicki” R. 15(1934), nr 21, s. 1-2

19. Pytanie nad pytania (Dz 16, 30-31), „Głos Ewangelicki” 1934, nr 31, s. 1-2

20. Rogate (Łk 11,1), „Głos Ewangelicki” 1934, nr 18, s. 1-2

21. Słowo o krzyżu – zbawieniem(Ps 119,92), „Głos Ewangelicki” 1934, nr 11, s. 1-2

22. Trzymaj, co masz… (Obj 3,11), „Ewangelik Górnośląski” 1938, nr 46, s. 267

23. Wjazd Królewski (Mt 21,10-11), „Głos Ewangelicki” 1934, nr 12, s. 1-2

24. Zapomnienie (Flp 3,14), „Głos Ewangelicki” 1934, nr 23, s. 1-2

25. Zbawienna Łaska (Tytus 2,11), „Ewangelik Górnośląski” 1937, nr 52 s. 438

środa, 8 maja 2024

Ks. Jerzy Tytz (1888-1944)

Ks. Jerzy Tytz
(1888-1944)

Fragmenty kazania wygłoszonego z okazji 25-lecia ordynacji    

 Chwil takich, jak dla mnie obecna, przeżywa człowiek niewiele. Jest ona niby ślub kamienny, markujący większe odcinki drogi; stawia bowiem przed oczyma świadomości naszej długi szmat czasu i pracy. (…) chwila obecna zniewala do rachunku sumienia, do zbadania dróg i kierunku, w jakim człowiek zdąża. Przy tym nie poklask i uznanie ludzkie, również i nie samo zadowolenie decyduje o właściwości drogi, a stwarzane na niej wartości nieprzemijające. (…) Podobnie jak żeglarz na morzu potrzebuje busoli i mapy, bez których wśród niezmierzonych wód oceanu z łatwością zbłądzić może, tak samo i człowiek potrzebuje na falach życia swego rodzaju kompasu i mapy, by nie tylko zorientować się, gdzie się znajduje, ale zbadać drogę i jej kierunek. Czy wiecie, co dla wierzącego chrześcijanina jest takim kompasem i mapą? Jest nim jego sumienie z jednej, a Słowo Boże z drugiej strony. (…) Bez Niego bowiem, choćbyśmy nie wiem wiele posiadali mądrości i polotu, brak nam będzie rzeczy zasadniczej Ducha Bożego, który nas dopiero czyni dziećmi Bożymi. Czy Jezus naszą drogą życiową – kto jest w stanie dać odpowiedź pozytywną – ten może być o cel i kierunek swego życia spokojny. (…) okręty, wychodzące z różnych portów Europy do Nowego Jorku początkowo w najróżnorodniejszych kierunkach i różnymi drogami zdążają do celu. I w miarę tego, jak zbliżają się do portu przeznaczenia, drogi ich zbiegają się coraz bardziej. Tak samo wyobrażam sobie ludzi, zdążających do zbawienia i królestwa Bożego. Z różnych mogą wychodzić środowisk i z różnych punktów światopoglądowych. Różnymi mogą kroczyć drogami, ale o ile drogi te wytrzymują próbę w świetle sumienia i słowa Bożego, wtedy niewątpliwie zawiodą ich do celu.

    (…)Oto myśli i refleksje, jakie nasuwa mi chwila obecna. Łączy się ona z gorącą wdzięcznością wobec Boga za wszystko: Za złe i za dobre, za radosne i smutne chwile. Przed Nim korzę się. Amen

„Ewangelik Górnośląski” 1937, nr 42, s. 351-352:


sobota, 4 maja 2024

Ks. Jerzy Tytz życie i działalność – biobibliografia

1.  Danielczyk R.: XXV [rocznica ordynacji ks. J. Tytza]. „Ewangelik Górnośląski” R. 6(1937), nr 41, s. 330

2. Kulisz K.: Cieszyn – Katowice – Sosnowiec, „Ewangelik Górnośląski” R. 6(1937), nr 41, s. 333-334 [o Tytzu]

3. XXV-lecie duszpasterstwa ks. radcy Jerzego Tytza. „Przegląd Ewangelicki” R. 4(1937),  nr 28, s. 326-327

4. Tytz J.: Kazanie jubileuszowe (Ps 103,1-2; Ps 25,4-5) : wygłoszone w kościele w Sosnowcu w niedzielę dn. 10 października z racji 25-lecia duszpasterstwa autora. „Ewangelik Górnośląski” R. 6(1937), nr 42, s. 352

5.  Uroczystości w Sosnowcu, „Ewangelik Górnośląski” R. 6(1937), nr 42, s. 353

6.  W X rocznicę śmierci śp. ks. Jerzego Tyca. „Strażnica Ewangeliczna” 1954, nr 11, s. 164-166

7. Wspomnienie śp. ks. Jerzego Tyca. „Kalendarz Ewangelicki” R. 68(1955), s. 178-182

8.  [Wspomnienie ks. Jerzego Tytza w Sosnowcu], „Zwiastun” 1994, nr 24, s. 24

9. X.F.G., Echa jubileuszu ks. J. Tytza w Sosnowcu. „Głos Ewangelicki” R. 18(1937), nr 43, s. 3

10. X.F.G., XXV-lecie pracy pastorskiej ks. Jerzego Tytza. „Głos Ewangelicki” R. 18(1937), nr 41, s.2

11. Z życia Jubilata [ks. J. Tytza]. „Ewangelik Górnośląski” R. 6(1937), nr 41, s. 331-332

piątek, 3 maja 2024

Kalendarium życia i działalności ks. Jerzego Tytza (1888-1944)

 Wspomnienie w 80. rocznicę śmierci

Ks. Jerzy Tytz
(1888-1944)



 proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej w  Sosnowcu, Dąbrowie Górniczej i Zawierciu, radca  Konsystorza, zwierzchnik polskich duszpasterzy kierowanych do pracy w Kościele Ewangelicko-Unijnym na Górnym Śląsku. Redaktor czasopisma „Ewangelik Górnośląski”, obrońca praw polskich ewangelików na Górnym Śląsku.


Stefania Tytz zd. Sztark (1894-1983), żona ks. Jerzego Tytza, kuzynka płk Juliusza Ulrycha (1888-1959) Ministra Komunikacji w latach 1935-1939

05.07.1888 – w Warszawie urodził się ks. Jerzy Tytz (zm. 1944) jako syn Andrzeja Tytza urzędnika telegrafu i Ludwiki zd. Deicków

1906 – egzamin maturalny zdawał jako ekstern w czasie trwającego strajku szkolnego

1906-1912 – czas odbywania studiów teologicznych na Uniwersytecie w Dorpacie (Estonia). Studiował razem z księżmi Edmundem Wentzlem i Julianem Deiterem

06.10.1912 – ks. bp. Juliusz Bursche w asyście ks. Rudolfa Gundlaha i ks. Hadriana ordynował mgr teol. Jerzego Tytza w kościele Św. Trójcy w Łodzi

1913 – przez kilka miesięcy pełnił funkcję wikariusza superintendenta Diecezji Kaliskiej ks. Busego

Od grudnia 1913-1918 – proboszcz administrator, a następnie proboszcz parafii w Stawiszynie

Od czerwca 1919-1923 – proboszcz w Kielcach. Bierze udział w wojnie bolszewickiej, pełniąc funkcję wiceprezesa  Czerwonego Krzyża okręg kielecki oraz prezes Polsko-Amerykańskiego Komitetu pomocy ofiarom wojny i dzieciom, współzałożyciel szpitala dla dzieci w Kielcach i różnych instytucji, w których działał jako członek Zarządu

01.06.1923 – odbyły się wybory proboszcza w parafii w Sosnowcu. Ks. Jerzy Tytz zostaje wybrany proboszczem parafii w Sosnowcu z administracją w Dąbrowie Górniczej, zakłada chór parafialny, Towarzystwo Polskiej Młodzieży Ewangelickiej, Ewangelickie Koło Pań opieki nad ubogimi

1932-1939 – zaangażowany w tzw. „sprawę polską” na Górnym Śląsku, przewodniczący Towarzystwa Polaków Ewangelików na Górnym Śląsku

01.07.1937 – obejmuje administrację filiału w Zawierciu

10.10.1937 – obchodzi jubileusz 25-lecia ordynacji. W uroczystości wzięli udział: ks. bp Juliusz Bursche i liczne grono księży oraz wojewoda śląski M. Grażyński, który udekorował Jubilata wysokim odznaczeniem państwowym – Złotym Krzyżem Zasługi – za działalność w ramach propagowania polskiego ewangelicyzmu. 

Publikuje w „Głosie Ewangelickim”, „Ewangeliku Górnoślskim”

1939-1944 – lata drugiej wojny światowej. Pod koniec 1939 r. pozbawiono go możliwości sprawowania funkcji religijnych.  W styczniu 1940 r. ks. Tytz został aresztowany i osadzony w więzieniu w Sosnowcu. Później przewieziony do Katowic, gdzie został uwięziony w więzieniu dla  więźniów politycznych. Po kilku miesiącach wypuszczony na wolność z nakazem meldowania się na komisariacie w Sosnowcu. Założył przy zakładzie Dietla spółdzielnię, w której organizował pomoc dla mieszkańców Sosnowca, dodatkowo zajmował się handlem.

1944 – idąc jedną z ulic Sosnowca uderzył w rusztowanie i skaleczył. Po czasie do rany dostało się zakażenie. Nie chciano przyjąć go do szpitala. Dzięki pomocy rodziny Dietlów, udało się go przyjąć w szpitalu w Pszczynie. Niestety, choroba zakaźna (podejrzewano tężec), była tak zaawansowana, że ks. J. Tytz zmarł. 

06.05.1944 – w szpitalu w Pszczynie zmarł ks. Jerzy Tytz

10.05.1944 – na cmentarzu ewangelickim przy ul. Smutnej w Sosnowcu odbył się pogrzeb ks. Jerzego Tytza, który odprawił ks. Sorge z Katowic.

06.05.1945 – Rada Kościelna zorganizowała obchody pierwszej rocznicy śmierci ks. Jerzego Tytza. Przy jego grobie spotkały się setki ludzi, którzy nie mogli go pożegnać podczas jego pogrzebu. Zabrakło tych, którzy zginęli w obozach i podczas działań wojennych. W czasie żałobnych uroczystości nad grobem duchownego przemówił ks. Edward Dietz (ówczesny administrator parafii w Sosnowcu), G. Rott (członek Rady Kościelnej) oraz były prezydent Sosnowca.

 Jaki był ks. Jerzy Tytz?

„Bywają ludzie wybitni, utalentowani, których zarówno wysiłek ich twórczej pracy, jak i zdolności idą w jednym kierunku. Ks. Tytza cechowała wielostronność zarówno jego zdolności i zainteresowań, jak i twórczej pracy. Utalentowany kaznodzieja, zamiłowany w swej pracy duszpasterz, wzorowy organizator życia kościelnego, publicysta i autor szeregu artykułów, które ukazywały się w prasie ewangelickiej, oraz broszur o charakterze religijno-kościelnym, wybitny działacz na niwie społecznej i zapamiętały bojownik sprawy polskiej – oto szeroki wachlarz działalności śp. ks. Jerzego Tytza. (…)

Ile wymagało to energii, zapału, żeby o wszystkim pomyśleć, wszystko przygotować, dawać wskazówki, często tu i ówdzie samemu odprawiać nabożeństwo. Na to wszystko ks. Jerzy Tytz znajdował czas i energię. Bez jego udziału nie odbyło się żadne zebranie, żadna konferencja, ani żadna uroczystość. Wszędzie albo przewodniczył, albo był głównym referentem. Co tydzień odbywały się konferencje księży pod jego kierownictwem. Był duszą całej tej trudnej pracy duszpasterskiej, był orędownikiem polskiej sprawy w Kościele Górnośląskim. W walce o prawa dla ludności polskiej był nieugięty, nie uznawał żadnego kompromisu ani połowiczności.”

„Strażnica Ewangeliczna” 1954, nr 11, 164-166

niedziela, 28 kwietnia 2024

Niech śpiew narodów brzmi na ziemi

1. Niech śpiew narodów brzmi na ziemi:
chwal cudne Imię Boga, chwal!
On pragnie wszystko w nas przemienić,
niech głos, dźwięk struny, płyną w dal!
Twe dzieła są cudowne, Boże,
coś je utworzył mocą swą,
a wrogów swych zwyciężyć możesz,
przed Twą potęgą stale drżą!

2. Niech kłania się już Tobie ziemia,
niech każdy Tobie modli się!
Chcę głośno chwałę Twą wyśpiewać
i poddać się już woli Twej.
Chodź i oglądaj Boże dzieła,
co Stwórca je ludzkości dał!
Jak wielka tkwi w nich moc i siła;
tak Pan, nas ludzi, uczcić chciał!


3. Brzmi śpiew narodów Panu w darze,
bo wszystkim się objawia wciąż.
Cel życia nam wyraźnie wskaże,
by nogi nie błądziły już.
Tak nas oczyszczasz w doświadczeniach,
jak srebro w tyglu topić chcesz,
a dni cierpienia w radość zmieniasz;
co tylko czynisz - dobre jest!

4.Dziś w Twej świątyni chcę przebywać,
by swą ofiarą uczcić Cię,
by z przyjemnością Ci zaśpiewać
i ślubowanie złożyć swe.
Bom winien Tobie przyrzeczenia,
że w chwili złej zaufam Ci;
tak, Panie, serce moje zmieniaj,
niech ślubowanie moje brzmi!




5. Tym, co się Boga boją, głoszę:
Ze mną się módlcie, chodźcie już!
Co Bóg uczynił dla mej duszy,
dla waszej chętnie zrobi też.
Gdy Go wołałem w trudnym czasie,
gdy nędza otaczała mnie,
był ze mną znów,
więc mogłem zawsze Go chwalić śpiewem, cieszyć się!





6.Więc jeszcze raz wysławiam Pana,
bo nie odrzuci prośby mej:
Dziś przyjmij znowu me błagania,
gdy ciemno - światłem być mi chciej.
Gdy potrzebuję rady w biedzie,
a nieprzyjaciół pełen świat,
Pan wiernie ze mną pójdzie wszędzie
i dobrem swym otoczy rad.

niedziela, 31 marca 2024

Daty w kwietniowym kalendarzu 2024

 04.04.1834 – w Mistrzowicach urodził się Jerzy Cienciała (zm. 1913), rolnik, polski poseł ze Śląska Cieszyńskiego do parlamentu austriackiego, działacz narodowy

07.04.1914 – urodził się Artur Cienciała (zm. 1985), artysta rzeźbiarz, budowniczy ołtarza dla Kościoła ewangelickiego w Katowicach (1949)

09.04.1424 – ogłoszono parafowany przez króla Władysława Jagiełłę tzw. Traktat Wieluński

09.04.1754 – zmarł Christian Wolf (ur. 1679), filozof, matematyk, prawnik profesor Uniwersytetu w Halle

11.04.1894 – założono ewangelicką diakonię w Niemczech

14.04.1774 – w Toruniu zmarł Gotfryd Centner (ur. 1712), historyk i pedagog, znawca literatury polskiej

15.04.1764 – w Wołczynie urodził się Zygmunt Vogel (zm. 1826), rysownik, malarz w Warszawie, projektant kafelków wznoszonych z okazji pogrzebów wybitnych osobistości

15.04.1874  – w Cieszynie zmarł Jan Śliwka (ur. 1823), pedagog, autor podręczników, działacz narodowy, popularyzator podręczników

16.04.2004 – w Konstancinie zmarł prof. Jan Szczepański (ur. 1914), socjolog i humanista, rektor Uniwersytetu Łódzkiego, wiceprezes PAN, poseł na Sejm, autor 1500 publikacji

18.04.1854 – zmarł Józef Antoni Franciszek Elsner (ur. 1769), kompozytor, pedagog i teoretyk muzyki, nauczyciel Fryderyka Chopina

19.04.1924 – w Trzyńcu zmarł Jan Drózd (ur. 1838), nauczyciel, pomolog, działacz społeczny

20.04.1964 – w Cieszynie zmarł Tadeusz Kubisz (ur. 1880), fotograf, wydawca pocztówek, współpracownik wielu wydawnictw

20.04.1584 – księżna Katarzyna Sydonia wydała nowy „Porządek Kościelny” według wyznania augsburskiego

22.04.254 – zmarł Orygenes (ur. 185), najwybitniejszy teolog Wschodu, pisarz kościelny, filozof wczesnochrześcijański

22.04.1724 – w Królewcu urodził się Imannuel Kant (zm. 1804), filozof epoki Oświecenia, twórca transcendentalnego idealizmu, wychowany był w tradycji luterańskiej

23.04.1914  – w Łodzi urodził się ks. Jan Niewieczerzał (zm. 1981), zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w PRL, działacz ekumeniczny, przewodniczący PRE (1960-1975), wykładowca ChAT w Warszawie

24.04.1684 w Weissenfels zmarł Johannes Olearius (ur. 1611), duchowny ewangelicki w Halle, profesor teologii, autor pieśni religijnych

26.04.1964 – Synod Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce uchwalił „Zasadnicze Prawo Wewnętrzne”

27.04.1584 – w Wilnie zmarł Mikołaj Radziwiłł Rudy (ur. 1512), książę, hetman, kanclerz litewski, wojewoda wileński, zwolennik Reformacji

28.04.1944 – w Krośnie nad Wisłokiem zmarł Józef Biedrawa (ur. 1878), nauczyciel,  działacz społeczny i narodowy na Mazurach

sobota, 30 marca 2024

 Spotkanie Marii Magdaleny ze zmartwychwstałym Jezusem.
Obraz Wojciecha Gersona

Niegasnącej wiary i nadziei w nasze zmartwychwstanie,
bo Jezus żyje a z Nim i my! Alleluja!
życzy Jadwiga



 

wtorek, 19 marca 2024

Myśl teologiczna ks. Jana Grossa

     Ks. Jan Gross pozostawił bogaty dorobek pisarski. Składa się on z prawie 400 artykułów opublikowanych w czasopismach kościelnych zarówno luterańskich jak i katolickich. To również oprawione rękopisy kazań oraz wydruki komputerowe artykułów i kazań, które pisał do końca życia, nawet wtedy, gdy stan zdrowia nie pozwalał mu czynnie odprawiać nabożeństw. Pisał swoje przemyślenia na wyznaczone niedzielne perykopy, przesyłał je swoim znajomym, a także księżom tym, którzy dopiero rozpoczęli pracę w Kościele i tym starszym również.

Po latach z nostalgią wspominam tamten czas. W pamięci mojego komputera do dzisiaj znajduje się katalog zatytułowany „Gross Jan Ksiądz”, w którym zapisane są wszystkie teksty i zdjęcia nadsyłane przez ks. Jana Grossa. Zajrzałam tam przy okazji rocznicowego wspomnienia. Moją uwagę zwrócił tekst o Sakramencie Komunii Świętej, którego fragmenty poniżej cytuję:

 

Ks. Jan Gross

LUTERAŃSKA NAUKA O EUCHARYSTII

W teologii luterańskiej „Sakrament to obrzęd święty ustanowiony przez samegoJezusa Chrystusa, w którym pod widzialnymi znakami udzielana jest niewidzialna łaska Boża.”

Na pytanie: „Co to jest Sakrament Ołtarza?”, ks. dr Marcin Luter w swoim Małym Katechizmie odpowiada: „Jest to prawdziwe ciało i prawdziwa krew Pana naszego Jezusa Chrystusa, pod chlebem i winem nam chrześcijanom do spożywania i picia przez samego Chrystusa ustanowione.” Luter ani na chwilę nie wątpił, że w tym Sakramencie jesteśmy uczestnikami prawdziwego ciała i krwi Chrystusa, że w nim realnie, substancjalnie i rzeczywiście obecny jest ukrzyżowany i zmartwychwstały Jezus Chrystus. Dla Lutra i dla jego współwyznawców „w”, „z”, „pod” postaciami chleba i wina jest obecny prawdziwie, realnie i substancjalnie Jezus Chrystus ukrzyżowani i zmartwychwstały. On w Wieczerzy Świętej jest obecny nie tylko subiektywnie we wierze, ale także obiektywnie w chlebie i winie. Z istniejących w starożytnym Kościele dwóch nauk o Eucharystii – „transsubstancjacji” i „konsubstancjacji”, Kościół katolicki na soborze laterańskim w roku 1215 przyjął naukę o transsubstancjacji, a luteranizm przyjął naukę o konsubstancjacji.

Na tej podstawie Kościół luterański naucza w Dużym Katechizmie: „W sprawie transsubstancjacji (przemiany substancji elementów) w ogóle nie bierzemy pod uwagę sofistycznego, chytrego wymysłu, dzięki któremu zmyślają, że chleb i wino wyzbywają się chytrego zatracają swoją naturalną substancję i że zachowuje się tylko kształt i barwa chleba, a nie pozostaje on chlebem prawdziwym. Bardzo dobrze, bowiem zgadza się z Pismem św. to, że chleb jest obecny i nim pozostaje, jak sam Paweł to określa: "Chleb, który łamiemy" (I Kor.10,16), i dalej: "Tak niechaj je z chleba" (I Kor. 11,28).”

Oczywiście księgi wyznaniowe luteranizmu mocno podkreślają konieczność udzielania wszystkim Eucharystii pod dwiema postaciami, jak ją ustanowił Chrystus i nakazał: „Pijcie z niego wszyscy.” Dogmatyka luterańska, zwłaszcza Chrystologia naucza, że na podstawie nauki o „Ubiquitas Corporis Christi” – „wszechobecności ciała Chrystusowego”, ciało Chrystusa jest wszechobecne, a więc także w chlebie i winie poświęconym Słowem Chrystusa wypowiedzianym w Wieczerniku, które wypowiada z rozkazu i w miejsce Chrystusa, jako „repesentant Christi personam” (Apologia Konfesji Augsburskiej art. VII pkt 28.), a więc ustanowiona przez Kościół poprzez modlitwę do Ducha Świętego i włożenie rąk biskupa osoba (powołana „rite vocatus”). (…)

CZYM JEST DLA LUTERAN EUCHARYSTIA?

Ona odnawia wspólnotę z ukrzyżowanym i zmartwychwstałym Chrystusem, jest zapewnieniem życia wiecznego, daje odpuszczenie grzechów i zbawienie, ale też jest Sakramentem, który odnawia wspólnotę pomiędzy braćmi i siostrami Jezusa Chrystusa (Ew J 6,53-57). Eucharystia jest Wieczerzą jedności pomiędzy poszczególnymi wierzącymi, a całym Kościołem. Dlatego nigdzie podział Kościoła nie jest tak boleśnie odczuwalny jak właśnie podczas wspólnej Komunii Świętej. Dla luteran Sakrament ten „daje przedsmak życia wiecznego, a (…) przeszłe i przyszłe wydarzenie zbawcze staje się dla nas teraźniejszością.”

Dlatego w luterańskiej liturgii eucharystycznej często wypowiadane są słowa jednej z 15 modlitw eucharystycznych: „Prosimy Cię: Poświęć nas sobie na własność, zachowaj w jednomyślności i braterstwie, w pokorze i cierpliwości. Buduj Kościół Swój, jedyny, święty, powszechny, zgromadź w nim wiernych ze wszystkich stron świata i ze wszystkich narodów, i daj nam oglądać jasność oblicza Twego na wieki, gdy powtórnie do nas przyjdziesz. Przemija, bowiem świat, ale trwa Królestwo Twoje na wieki. Dlatego prosimy: Przyjdź rychło, Panie!” (…)

W Konfesji Augsburskiej jest, bowiem napisane: „Kościoły nasze uczą o Wieczerzy Pańskiej, że ciało i krew Chrystusa są prawdziwie obecne i rozdzielane spożywającym obecnego w Wieczerzy Pańskiej; inaczej nauczających odrzucają.” Dopuszczeniem do Eucharystii jest konfirmacja lub konwersja (przyjęcie do wspólnoty Kościoła), choć teologicznie jest nim niewątpliwie Chrzest święty. (…)

piątek, 15 marca 2024

Ks. Jan Gross (1938-2014)

Wspomnienie w 10. rocznicę śmierci


Ks. Jan Gross
(1938-2014)
Ks. Jan Gross -
ewangelicki duchowny, wieloletni proboszcz parafii w Mikołowie i Tychach, przewodniczący Synodalnej Komisji ds. Liturgii i Muzyki Kościelnej, członek Konsystorskiej Komisji Egzaminacyjnej Kościoła, radca Konsystorza Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, przewodniczący Międzykościelnej Komisji Śpiewnikowej, które zajmowała się wydaniem Śpiewnika Ewangelickiego (2002), Prezes Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego


25.04.1938 – urodził się w Starogardzie Gdańskim.        

13.08.1938 – został ochrzczony w kościele ewangelickim w Starogardzie Gdańskim.

01.06.1952 – konfirmował go  ks. radca Robert Fiszkal w kościele im. Ks. Marcina Lutra w Chorzowie.

1956 – maturę zdał w  Liceum Ogólnokształcącym im. St. Batorego w Chorzowie Batorym.

1956-1960 – studiował teologię ewangelicką w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie.

23.06.1960 – obronił pracę magisterską z teologii praktycznej zatytułowaną: Stosunek Kościoła Ewangelicko- Augsburskiego [Luterańskiego] do kultu Marii Panny, promotorem był ks. bp prof. dr Andrzej Wantuła.

21.09.1960 – odbył się pierwszy egzamin kościelny pro venia concionandi.            

02.10.1960 – w kościele im. M. Lutra w Chorzowie ks. bp prof. dr. Andrzej Wantuła ordynował studenta teologii Jana Grossa na duchownego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce.

1960-1961 – wikariusz diecezjalny Diecezji Mazurskiej. Zwierzchnikiem diecezji był wówczas ks. sen. Alfred Jagucki, proboszcz w Szczytnie.

1961-1962 – p.o. administrator  parafii Diecezji Mazurskiej w Dąbrównie, Glaznotach  i Lipowie.

1963-1973 – wikariat w Goleszowie (Diec. Cieszyńska), gdzie proboszczem był  ks.  konsenior Tadeusz Terlik.

25.04.1963 – złożył II egzamin kościelny (proboszczowski) pro ministerio.

28.09.1967 – odbył się ślub ks. Jana Grossa z Krystyną Jarzembowską.

21.03.1970 – w Cieszynie narodziła się córka Elżbieta Helena.

1973-1978 – wikariat w Cieszynie (Diec. Cieszyńska) w czasie, gdy ks. radca dr Alfred Jagucki był proboszczem.

1978-2004 – proboszcz parafii w Mikołowie i Tychach (Diec. Katowicka).

1978-1995 – administrator parafii w Orzeszu (Diec. Katowicka).        

1978-1996 – administrator w Tychach, filiale parafii Mikołów.

od 01.09.1996 – pierwszy proboszcz samodzielnej parafii w Tychach.

1980-1990 – konsenior Diecezji Katowickiej.

1986-2007 – z wyboru księży był członkiem Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP.

1973-2007 – przewodniczący Synodalnej Komisji ds. Liturgii i Muzyki Kościelnej.

1980-2001 – członek Konsystorskiej Komisji Egzaminacyjnej Kościoła.

1990-2001 – radca Konsystorza Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP.

1997-2002 – przewodniczący Międzykościelnej Komisji Śpiewnikowej, które zajmowała się wydaniem Śpiewnika Ewangelickiego (2002).

2002-2007 – Prezes Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego  w RP (do kwietnia 2007).

od 1 lutego 2004 – z chwilą przejścia na emeryturę zamieszkał w Cieszynie.

od 1981 – przewodniczący Śląskiego Oddziału Polskiej Rady Ekumenicznej.

25.03.2014 – zmarł nagle w Cieszynie


Pełnione różne funkcje:

  • Przewodniczący Komisji ds. Środków Masowego Przekazu (www.luteranie.pl),
  • Przewodniczący Redakcji Ewangelickich Programów Radiowo-Telewizyjnych,
  • Współprzewodniczący Ekumenicznej Komisji Luterańsko-Metodystycznej w sprawie wspólnoty ołtarza i ambony.
  • Współprzewodniczący Komisji Trójstronnej (luterańsko-reformowano-metodystycznej),
  • członek Synodalnej Komisji Pastoralnej,
  • członek Synodalnej Komisji Prawniczej.


      Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia:

  • Odznaka Wojewódzkiej Rady Narodowej „Zasłużony dla województwa katowickiego” za pracę charytatywną w okresie kryzysu (1981-1985) (1985)
  • Wyróżnienie Parafii Polskokatolickiej w Lublinie w dziedzinie ekumenizmu „Serce dla serc” (1998)
  • Nagroda Honorowa Diecezji Katowickiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP „Róża Lutra” (2004)
  • Nagroda Miasta Mikołowa „Mikołowianin roku 2003” (2004)
  • Honorowa Nagroda Związku  Górnośląskiego  im. Wojciecha Korfantego (2005)
  • Autor publikacji:
  • Pochodzenie sukcesji apostolskie polskich biskupów luterańskich (Dzięgielów 2011, 2012,)


      Współautorstwo następujących publikacji:

  •  Bądź z nami, Panie. Modlitewnik (1968),
  • Melodie liturgiczne. Cz. 1-3 (Cieszyn 1976),
  •  Boże, zaśpiewam ci nową pieśń. Śpiewnik dla młodzieży chrześcijańskiej (Siegen 1976),
  •  Chcę być konfirmowany – podręcznik dla konfirmantów,
  •  Porównanie wyznań (1988, 2005),
  • Przystąpię do ołtarza Bożego. Cz. 1-3 (1995),
  • Śpiewnik Ewangelicki (2002),
  • Choralnik 2 – Liturgia (2007),
  • Agenda II (2006, 2007),
  • Misja, Muzyka, Mazury: Księga Pamiątkowa (2007),
  • Teologia wiary (2007),

kilkaset artykułów i przyczynków naukowych z dziedziny teologii. 

2002 Katowice - od lewej ks. Jan Gross,
ks. p Tadeusz Szurman, ks. bp Rudolf Pastucha
Ks. bp Jan Szarek
i ks. Jan Gross


środa, 6 marca 2024

Cud natury Ziemi Cieszyńskiej



Cieszynianka wiosenna -
roślina pod ścisłą ochroną,
występuje w kilku rezerwatach przyrody na Śląsku Cieszyńskim. 





Nazwę zaproponował w 1924 roku Kazimierz Simm, profesor  cieszyńskiej Wyższej Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego.



Z kwiatem wiąże się legenda o tym, że nasiona wraz z ziemią przywiózł szwedzki żołnierz, który zginął na tej ziemi w czasie wojny trzydziestoletniej. Przed śmiercią na swoim grobie kazał wysypać zawartość woreczka z ziemią zawieszonego na szyi przez matkę. Wiosną na jego mogile zakwitły właśnie te kwiaty.